Кіріспе

Gaskin v UK (1989) 12 EHRR 36 - бұл Ұлыбританияның Еуропалық адам құқықтары сотында Страсбургте қаралған сот ісі.

Фактілер

Грэхам Гаскин Ұлыбританияда сәби кезінде мемлекеттік қамқорлыққа алынған, ол жетілгенге дейін сонда болған. Гаскин күтім кезінде өзін қорлап, өзіне қатысты Ливерпуль әлеуметтік қызметінде сақталған деректерге қол жеткізуді сұрады. Ливерпуль қалалық кеңесі Гаскинге үшінші тарапқа қатысты құпиялылық міндеті оның қалған жазбаларын жариялауға тыйым салады деп, ішінара рұқсат берді. Гаскин апелляциялық сотқа шағымданды, ол Ливерпуль қалалық кеңесінің оған рұқсат беруден бас тартуын растады. Апелляциялық сот Gaskin-дің жазбаларына қол жеткізу "қоғамдық мүддеге" жатпайды деп тапты, өйткені бұл үшінші тараптың ақпарат берушілеріне әлеуметтік қызметтерге ақпарат беруіне кедергі келтіреді. Осыған байланысты, бұл шешімнің күші жойылды деп танылды. Апелляциялық сот осыған байланысты, қол жетімділік "жариялы түрде" жұртшылықтың өкімет органдарына берген ақпаратына байланысты британдық жүйені әлсіретеді деп санады.

Шағым

Гаскин Страсбургтегі Адам құқықтары жөніндегі Еуропалық сотқа шағымданды және оның ісі 1989 жылы шешілді. Соттың шешімі бойынша, Гаскиннің 8-бапта көрсетілген жеке және отбасылық өмірін мемлекет құрметтеуге құқығы Ұлыбритания үкіметімен бұзылды, өйткені Гаскин өз ісіне шағымдана алатын тәуелсіз шағым беру органы болмаған. Сот сондай-ақ, бала кезінде мемлекеттік қамқорлықта болған Гаскин сияқты адамдарға олардың қамқорлық туралы жазбаларына қол жеткізуге кедергі келтіруге болмайды деп шешті. Бұл жазбалар ата-аналардың естеліктері ретінде әрекет етті, оларға көпшілік адамдарға қол жетімді болды, бірақ Гаскин сияқты адамдар жоқ.

Әсері

Гаскин ісі британдық құқыққа елеулі әсер етті. Деректерді қорғау туралы заңда әлеуметтік қызметтердің деректеріне бұрын мемлекеттік қамқорлықта болған адамдар қол жетімді болатынына қатысты арнайы ережелер бар. Бұл деректердің электрондық түрде немесе қағаз түрінде сақталуына қарамастан. Іс қозғалған кезде, Ұлыбританияның деректерді қорғау режимі бойынша жеке тұлғалар тек электрондық түрде сақталған ақпаратқа қол жеткізе алды; ол қазір компьютерлік жүйелерді және кез келген басқа файлдарды қамтиды. Ақпарат комиссиясы қазір өз ісінің құжаттарын қарауға рұқсат сұрағанында жоқ болған тәуелсіз шағым беру механизмін ұсынады. Қорыта айтқанда, Гаскин ісі бала кезінен қоғамдық қамқорлыққа алынған адамдар үшін маңызды жеңіске әкелді. Мұндай адамдардың өздерінің балалық шағы мен ерте дамуы туралы білімі мен түсінігі белгілі болатындай өздерінің жазбаларына қолжетімділігі шектеулі. Алайда, тәуелсіз секторға (қоғамдық емес ұйымдарға) қамқорлықпен қарастырылған адамдардың іс қағаздары Деректерді қорғау туралы заңның қол жетімділік ережелеріне жатпайды. Бұл құжаттарға тек осы ұйымдардың келісімімен ғана қол жеткізуге болады.