Кіріспе

Bitschwiller lès Thann (bitʃvilɛʁ lɛ tan, сөзбе-сөз Bitschwiller near Thann; Bitschweiler) – Францияның солтүстік-шығысындағы Grand Est аймағындағы Haut Rhin департаментіндегі коммуна. Қала Вогез тауларына жақын, Тур өзенінің аңғарында орналасқан.

Тарих

Қала алғаш рет 1250 жылы айтылған. 1900 жылдардың басына дейін қала тек Битшвиллер деп белгілі болды. Оны жүз жылдық соғыс кезінде нормандық жалдамалы әскерлер қиратқан. 1624 жылы осы ауылда шамамен 100 адам тұрды. 1650 жылдары Германия мен Швейцариядан көшіп келгендер келді. Бүкіл Эльзас аймағы француз бен неміс арасында көп рет талас болды. Германия осы аймақты (Битшвиллерді қоса) 1874, 1918 жылдары және қайтадан 1940-1945 жылдары басқарды. Бұл және қазір де индустрияландырылған аймақ болып табылады. Темір кеніші 1470 жылдары ашылды, бірақ ол аз ғана уақытқа созылды. 1735 жылы кен өндіру қайта жанданды және металлургиялық зауыт салынды. 1739 жылы қорыту зауыты ашылды. 1826 жылы тоқыма фабрикасы ашылды. Индустрияландыру жалғасқан сайын, 1836 жылдан бастап бу машиналары мен локомотивтер жасала бастады, бірақ теміржол Битшвиллерге келмеген, ал локомотивтер Битшвиллерден өгіздермен тасымалданды. 1836 жылы «Дампф Пфифла» (немесе Бу үскірігі) ойлап табылды. 25 қазан күні 1838 жылы француз инженерлері жасаған алғашқы локомотив Сент-Клу және Париж теміржолында сынақтан өтті. Оның аты «Эльзас» болды. Локомотив сәтті жұмыс істеді, сағатына шамамен 53 километр жылдамдыққа жетті. Ол Битшвиллердегі Стелин мен Губердің өндіріс орнында жасалды. Ол кезде фирма жылына 12 локомотивтен шығаруға жете білді. Битшвиллерде Әулие Альфонс атындағы католик шіркеуі орналасқан, оның әйгілі Каллинет органы 1838 жылға дейін сақталып келген. Эльзаста 1350-ден астам орган бар, ол әлемдегі орган астанасы деп есептеледі. 1856 жылы халық саны ең жоғары деңгейге жетіп, 3379 адамды құрады. Кіші маңындағы ауылдар: Эрзенбах, Бусенбах және Викенбахле. Көші-қон 1845-1846 жылдары басталды және 20 жылдан астам уақытқа созылды. Қазіргі уақытта ауылда шамамен 2000 адам тұрады.

География

Қала орталығының биіктігі шамамен 357 метр, бірақ қала шегінде 920 метрге дейін жылдам көтеріледі. Қала Тур өзені бойымен шамамен солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа қарай созылып жатыр, қала арқылы басты жол осы бағытта өтеді. Қоршаған төбелер орманды.

Климат

Битшвилер-ле-Танн мұхиттық климатқа ие (Кёппен климаттық жіктелімі Cfb). Битшвилер-ле-Танндағы орташа жылдық температура – . Орташа жылдық жауын-шашын мөлшері – , ал желтоқсан айы ең көп жауын-шашын жауатын ай. Температураның ең жоғары орташа көрсеткіші шілде айында шамамен – , ал ең төменгісі қаңтар айында шамамен – құрайды. Битшвилер-ле-Танндағы ең жоғары температура 2015 жылдың 7 тамызында – градусқа дейін көтерілген, ал ең төменгі температура 1987 жылдың 12 қаңтарында – градусқа дейін төмендеген.

Bitschwiller-lès-Thann және оның айналасындағы отбасылық есімдер

Bogenstahl, Freyburger, Gasser, Grunenwald, Gstalter, Haller, Kutter, Khlogner, Mandleur, Munsch, Naegelin, Nusbaum, Olanie, Olanier, Rebischung, Scherrer, Schilling, Schmidt, Schen, Storcklin, Tschaen, Welckle, Weishart, Wogenstahl.