Кіріспе

Австралияның ірі шаруашылығы

Австралия мен Жаңа Зеландияда мал шаруашылығы станциясы – ірі қара мал өсірумен айналысатын үлкен шаруашылық (станция американдық ранчоға баламалы). Мұндай шаруашылықтың иесіне малшы делінеді. Әлемдегі ең ірі мал шаруашылығы станциясы Оңтүстік Австралиядағы Анна Крик станциясы, ол .

Жағдайдың жақсаруы

Әрбір станцияның меншік иесі немесе басқарушысы тұратын үйі болады. Жақын жердегі коттедждер немесе қызметкерлерге арналған жатақтар жұмыскерлерге тұруға жағдай жасайды. Үйдің жанында қоймалар мен мал айдау алаңдары орналасқан. Басқа да құрылыстар станцияның мөлшері мен орналасқан жеріне байланысты. Оқшауланған станцияларда механик шеберханасы, сынып бөлмесі, қажетті заттарды қамтамасыз ету үшін шағын дүкен, сондай-ақ иелері мен қызметкерлері үшін демалыс немесе бар аймағы болуы мүмкін. Су көзі – өзен, құдықтар немесе тоғандар, олар жаңбыр суы жиналатын резервуарлармен бірге қолданылады. Бүгінде, егер ауылдық электр желісіне қосылмаса, электр энергиясы көбінесе генератор арқылы беріледі, алайда күн энергиясы жүйелері де жиі қолданылады. Алғашқыда балалар хат арқылы оқытылды, көбінесе гувернанта бақылауымен, сондай-ақ "Ауа мектебі" арқылы білім алды, бірақ шалғайдағы көптеген балалар орта білім алу үшін интернатқа жіберілді. Австралияның шөл даласындағы алыс станцияларда "Royal Flying Doctor" (ұшатын дәрігер) қызметі бар.

Қосалқы станциялар

Тарихи тұрғыдан алғанда, аутстанция – Австралиядағы қой немесе ірі қара шаруашылықтарындағы негізгі шаруашылықтан бір күндік жолдан артық қашықтықта орналасқан қосалқы шаруашылық немесе басқа да тұрғын үй болатын. Бұл термин кейіннен аборигендердің қонысының бір түрін, сондай-ақ "туған жер" қауымдастығын сипаттау үшін жиі қолданыла бастады, бірақ оны бүгінге дейін мал шаруашылықтарында қолданады, мысалы, Кимберлидегі Руби жазығының Стурт Крик аутстанциясы сияқты. Қазір Pigeon Hole деп аталатын мал шаруашылығы 2000 жылға дейін Victoria River Downs станциясының аутстанциясы болды.

Тарих

Чарльз Браун Фишер және Мельбурн судьясы Морис Лайонс 1880-жылдардың басында Виктория өзенінің төңірегін қоныстандырды. Дровер, Натаниел Бьюкенен (1826–1901), 1881 жыл шамасында Вилмоттан Виктория өзеніне 20 000 бас ірі қараны жеткізіп, олардың мал шаруашылығын құрды. Бұрынғыда, 1860 жылдан 1867 жылға дейін, Бьюкенен Квинсленд штатының Лонгрич маңындағы Боуэн Даунс станциясын басқарған және оны ұстаған. Бьюкенен Виктория өзені ауданындағы және Орд өзені аймағындағы бірнеше мал шаруашылығы станцияларын ашумен және қоныстандырумен байланысты болды. Гордон ағайындары мен Натаниел Бьюкенен 1883 жылы Виктория өзеніндегі Уэйв Хиллді иеленді, бұл Телеграф желісінің батысында құрылған алғашқы мал шаруашылығы станцияларының бірі болды. Олардың ең жақын көршісі 322 км қашықтықта орналасқан. 1898 жылы Джеймс Тайсон (8 сәуір 1819 – 4 желтоқсан 1898) 5 329 214 акр (2 156 680 га) жерге ие болды, оның ішінде 352 332 акр (142 585 га) жеке меншік болды. Оның станцияларына Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Бангате, Гундублуи, Хуанбунг, Тупра және Муроноуа; Викториядағы Хейфилд; және Квинслендтегі Гленормистон, Суонвэйл, Метеор Даунс және Альбиния Даунс, Баббилора, Карнарвон, Талли, Уиоби, Фелтон, Маунт Рассел және Тинненбура кірді. Сидни Кидман (1857–1935) Аделаида нарығына жақын болу үшін Карпентария шығанағынан Оңтүстік Австралияға дейін су көздері бойында мал шаруашылығы станцияларының тізбегін құрды. Аборигендер мал шаруашылығында ұзақ жылдар бойы маңызды рөл атқарды, олар солтүстіктегі мал шаруашылығы станцияларында білікті малшылар болды. 1950 жылы аборигендер жұмысшыларына ақшалай жалақы төлеу туралы заң қабылданды. Көптеген мал шаруашылығы станциялары Ұлы бөлінген жота бойында құрылды, онда динголардың қойға шабуыл жасауына байланысты тек ірі қара мал өсіру ғана мүмкін болды. Ұлы бөлінген жотаның шығыс беткейіндегі түпкілікті Кундеранг станциясын капитан Джордж Джоблинг сыртқы станция ретінде иеленді, кейіннен ол 1884 жылғы Рандарды бөлу туралы заңға сәйкес сатылды. Кундеранг – Ұлы бөлінген жотадағы тұрғын халық бар бірнеше станциялардың бірі болды. Бұл оқшауланған үй Австралияның қызыл кедрінен (Toona ciliata) салынған. Ірі қара мал шаруашылығына әсер еткен бірнеше маңызды оқиғалар болды, олардың ішінде Екінші дүниежүзілік соғыс, 1970-жылдардың басындағы сиыр етінің депрессиясы, 1980-жылдардың технологиялық жетістіктері және соңғы жылдардағы экспорттық нарықтардың пайда болуы бар. Соғыстың нәтижесінде жолдар мен байланыс жақсарды. Солтүстік территориядағы көптеген мал шаруашылығы станциялары бұрын ағылшын компанияларына тиесілі болған, олар Австралияда салық төлемеген. 33 280 шаршы километрлік Виктория өзенінің төменгі жағы 1909 жылдың наурыз айында Лорд Люк Бовриль Австралиялық иелігіне 180 000 австралиялық фунтқа сатылды және 1950 жылға дейін Австралия үкіметіне салық төлемеді. 1950 жылы Солтүстік территорияның жер иелеріне табыс салығы енгізілді. Ірі станциялар бөлінді және жер орынды талаптармен қол жетімді болды. Бұл жаңа жерлерінде "таза" (белгісі жоқ ірі қара) жинап, табысқа жеткен тәжірибелі малшылардың көптеген ағынын қамтамасыз етті. 1956 жылы Пәкістаннан зебу малдары әкелінді, сонымен қатар сол шамада АҚШ-тан брахман малдары да әкелінді. Бұл импорттан көптеген жаңа тұқымдар шықты, бұл ірі қара малдың Топ-Эндтің ыстығына және ірі қара құрттарына төзімді болуына әкелді. Бруцеллезді және туберкулезді жою науқаны (BTEC) – 1970 жылы басталған ірі қара малдың бруцеллезін және туберкулезін жою жөніндегі ұлттық бағдарлама. 1970-жылдары пайыздық мөлшерлемелер өсті және американдық сиыр еті нарығы құлдырады, бұл сиыр етінің депрессиясына әкелді. Сол кезде бір бордақы өгіздің құны жергілікті жасалған серік аяқ киімдерінен де арзан болды. Бұл құлдыраудан кейін 1978 жылы ірі қара малдың саны 21,8 миллионға дейін азайды. Туберкулезді жою науқанының нәтижесінде жолдар мен байланыс одан әрі жақсарды. 1979 жылы апатты құрғақшылық болды және ол 1983 жылға дейін жалғасты, бұл Австралияның ең нашар құрғақшылықтарының бірі болды. 1980-жылдары мал жинауға көмектесу үшін тікұшақтар қолданыла бастады. Австралия 1988 жылы Жапонияның сиыр еті нарығына кірді, бұл ірі қара мал шаруашылығында жақсы болашаққа үміттерді арттырды.

Мал шаруашылығы империясы

Солтүстік Австралия пасторальдық компаниясы (NAPCO) қазір Австралияның ең ірі етті мал өндірушілерінің бірі, Квинсленд және Солтүстік территорияда 180 000-нан астам мал мен он төрт мал өсіру станциясы бар. Австралия ауыл шаруашылық компаниясы (AA Co) 585 000-нан астам мал басын басқарады. Heytesbury Beef Pty Ltd Солтүстік Австралиядағы Шығыс Кимберли, Виктория өзені және Баркли таулы аймақтарында орналасқан сегіз станцияда екі жүз мыңнан астам малға ие және басқарады. Мал станциясының, малдың орнына қой өсірілетін станциялар үшін де «станция» деген параллель термині бар. Көп жағдайда станциялар жайылымдық жерлерде шаруалық жалға алу негізінде орналасқан. Көптегендері кішкентай елдерден де үлкен. Кейбір станциялар тек қой немесе мал өсірумен ғана айналыспайды, сонымен қатар мал, қой және тіпті ешкілердің аралас түрлерін өсіреді, бұл иесінің жүн немесе ет бағасының өзгеруіне байланысты зиянды азайтуға көмектеседі. Бұл тіркес дәстүрлі австралиялық ағылшын тілінде де үлкен және/немесе маңызды нәрсені білдіру үшін қолданылады.