Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1000 жыл шамасында жазылған ағылшын музыка қолжазбасы.
English music manuscript, dated c. 1000
Винчестер тропері – Хэмпширдегі Винчестер соборының Ескі монастырында көшіріліп, қолданылған он бірінші ғасырға жататын литургиялық әндер мен екі дауысты полифониядан тұратын екі қолжазбаны білдіреді. Қолжазбалар қазір Кембридж, Корпус Кристи колледжі 473 (Corpus 473) және Оксфорд, Бодлей кітапханасы 775 (Bodley 775) қорында сақтаулы. "Винчестер тропері" термині осы екі қолжазбадағы музыка репертуары ретінде түсініледі. Екі қолжазбада да литургиялық әр түрлі жанрлар, оның ішінде Мисса мен Құдайға арналған қызмет үшін Дұрыс және Әдеттегі әндер кездеседі. Көптеген әндерді ағылшын және Солтүстік Франция троперлерінде, градуальдарда және антифондарда табуға болады. Дегенмен, кейбір әндер Винчестерге ғана тән, соның ішінде бұрынғы ғасырларда Винчестердің ықпалды епископтары болған Сент-Этельвольд және Сент-Свитун сияқты жергілікті әулиелерге арналған әндер де бар. Corpus 473 – он бірінші ғасырға жататын органумның (яғни полифонияның) ең маңызды және ең үлкен сақталған жинағын қамтиды. Бұл полифониялық репертуар тек осы қолжазбаға тән (Bodley 775-те полифония жоқ).
The Winchester Troper refers to two eleventh century manuscripts of liturgical plainchant and two voice polyphony copied and used in the Old Minster at Winchester Cathedral in Hampshire, England. The manuscripts are now held at Cambridge, Corpus Christi College 473 (Corpus 473) and Oxford, Bodleian Library Bodley 775 (Bodley 775). The term "Winchester Troper" is best understood as the repertory of music contained in the two manuscripts. Both manuscripts contain a variety of liturgical genres, including Proper and Ordinary chants for both the Mass and the Divine Office. Many of the chants can also be found in other English and Northern French tropers, graduals, and antiphoners. However, some chants are unique to Winchester, including those for local saints such as St. Æthelwold and St. Swithun, who were influential Bishops of Winchester in the previous centuries. Corpus 473 contains the most significant and largest surviving collection of eleventh century organum (i. e. polyphony). This polyphonic repertoire is unique to that manuscript (Bodley 775 contains no polyphony).
Қолжазбалар
Тоғызыншы ғасырдың соңында Уолтер Фрере мен Солесмес монахтары осы қолжазбаларды алғаш рет "Винчестер Тропері" деп атады. Атының айғағына қарамастан, қолжазбалар бір-бірімен толық сәйкес келмейді, бір жинақтың бөлігі емес (мысалы, 1-том және 2-том сияқты) және троптардан өзге де діни жанрларды қамтиды. "Винчестер Тропері" термині жекелеген қолжазбаға немесе екеуінің репертуарына жиынтық түрде сілтеме жасау үшін қолданылуы мүмкін.
In the late nineteenth century, Walter Frere and the Solesmes monks were the first to refer to these manuscripts as the "Winchester Troper." Despite the implications of the name, the manuscripts are not identical, not part of a set (such as Volume 1 and Volume 2), and contain liturgical genres other than tropes. The term "Winchester Troper" can refer to either manuscript or to the repertory of the two as a collective.
Кездесу
Бұл екі қолжазбаның жазылған уақыты тақырыбында пікірталас болып келеді. Corpus 473-тің негізгі репертуары 1020-1030 жылдар шамасында көшірілген болуы мүмкін. Бодли 775-тің 1050 жылдары көшірілген болуы ықтимал. Дегенмен, ғалымдар Бодли 775-тің негізінде жатқан болуы мүмкін үлгілердің жазылған мерзімі туралы келісе алмайды. Мүмкін, Бодли 775 970-ші немесе 980-ші жылдардың соңында жоғалған бір данадан көшірілген. Сондықтан, бұл қолжазба ретроспективті болып табылады, себебі ол көшірілген кездегіден өзгеше дәстүрлерді көрсетеді. Екінші жағынан, Бодли 775 екі бұрынғы қолжазбадан көшірілген болуы мүмкін: Х ғасырдың соңына жататын бір градиал және кейінірек жазылған тропер. Бұл гипотеза Бодли 775-тің ретроспективті ерекшеліктерін және Corpus 473-тен кейінгі қолжазба екенін ескереді. Бодли 775 Corpus 473-тің үлгісі бойынша жасалмаған. Әр қолжазбада XI ғасыр бойы жазушылар көшірген қосымша әндер бар. Әр қолжазбаның негізгі бөлігі Солтүстік Франциямен байланысты болғанымен, XI ғасырдың екінші жартысында жазушылар көшірген қосымша әндерде Нормандық әсер өте күшті. 1066 жылы Нормандия герцогы Вильгельм Англияны жаулап алып, Солтүстік Франция мен Англия арасындағы мәдени байланысты нығайтты. Осының нәтижесінде Англиядағы әндер бұл жаңа саяси жағдайды көрсетуге басталды. Бұл әсер Винчестер Троперінің кейінгі бөлімдерінде ерекше байқалады; Нормандық әсердің күшеюі Аллилуя сериясына әсер етпеді. Осылайша, әр қолжазбаның негізі англосаксондық Англияға жатады, бірақ олардың ішінде Жеңістен кейінгі музыка да бар.
The dating of the two manuscripts has been subject of debate. The core repertory of Corpus 473 was likely copied in the 1020s 1030s. Bodley 775 was possibly copied in the 1050s. However, scholars disagree about the dating of the possible exemplars on which Bodley 775 was based. Perhaps Bodley 775 was copied directly from a now lost exemplar dating from the late 970s or 980s. Therefore, the manuscript is retrospective because it reflects practices different than those at the time it was copied. On the other hand, Bodley 775 may have been copied from two preexisting manuscripts: a late tenth century gradual and a troper of a possibly later date. This hypothesis considers both the retrospective characteristics of Bodley 775 and its status as a later manuscript than Corpus 473. Bodley 775 was not modeled after Corpus 473. Each manuscript contains additional chants copied by scribes throughout the eleventh century. Although the core of each manuscript reflects a connection to Northern France, the supplementary chants copied by scribes in the latter half of the eleventh century exhibit a very strong Norman influence. In 1066, William, Duke of Normandy, conquered England, strengthening the cultural connection between northern France and England. As a result, chant in England began to reflect this new political reality. This influence is especially strong in the later sequences of the Winchester Troper; increasing Norman influence did not impact the Alleluia series. Thus, while the core of each manuscript dates to Anglo Saxon England, they also contain some post Conquest music.
Физикалық сипаттама
473-корпуста 140/145 х 90/93 мм өлшемді 199 паргамент парақ бар. Соңғы фолио XVI ғасырға жатады және қолжазбаның түпнұсқасы емес. Толық қолжазба 2004 жылы қайта бауланып, консервацияланды. Ол көбінесе қоңыр қара сиямен, түрлі-түсті әріптермен жазылған; қолжазба Каролина стиліндегі кішкентай әріптермен жазылған. 473-корпус Ескі Мәдениеттің суксенторы немесе канторы, ал Бодли 775 – оның канторы қолданған болуы мүмкін. Бірінші жинақ (б. 1–7v, col. 1 seven) кейінгі XI ғасырда қосылған және дұрыс бауланбаған, парақтардың бастапқы реті 1, 3, 5, 6, 4, 7 болған. Кітаптың қалған бөлігі 8 парақты жинақтарға бөлінген, ал жарты парақтар 3, 12, 14, 16, 20 және 23 жинақтарында кездеседі. Ол қызыл рубрикалармен және түрлі-түсті инициалдармен қара және қоңыр сиямен жазылған. Кейбір прозалар кейіннен өшіріліп, қайта қалпына келтірілмейді. Бұл қолжазбаларды көшіруде (немесе тіпті 473-корпустың органын жазуда) Кантор Вулфстанның тікелей қатысы болды деп есептелгенімен, соңғы зерттеулер мұны мүмкін етпейді, себебі қолжазбалар Вулфстанның өлімінен кейін көшірілген деп саналады. Органдар Винчестердегі бірнеше адамдармен жазылған болуы мүмкін және есте сақтауға лайық деп танылған импровизациялық полифонияның ең жақсы үлгілерін көрсетеді.
Corpus 473 contains 199 folios of parchment with dimensions of 140/145 x 90/93 mm. The final folio dates to the sixteenth century and is not original to the manuscript. The complete manuscript was rebound and conserved in 2004. It is written mostly in dark brown ink with colored capitals; the handwriting is Caroline minuscule. Corpus 473 may have been used by the succentor or cantor of the Old Minster and Bodley 775 by its cantor. The first quire (ff. 1 7v, col. 1 seven) is a later eleventh century addition and is misbound, with the original sequence of leaves being 1 3, 5, 6, 4, 7. The remainder of the book is organized in quires of 8, with half sheets appearing in quires 3, 12, 14, 16, 20 and 23. It is written in black and brown ink with red rubrics and colored initials. Some proses were subsequently erased and cannot be recovered. Although Wulfstan the Cantor was once thought to have a direct role in the copying of these manuscripts (and perhaps even composing the organa of Corpus 473), more recent dating makes this impossible because the manuscripts are now believed to have been copied after Wulfstan's death. The organa were possibly composed by several people at Winchester and represented the best attempts at improvised polyphony that were deemed worthy of memory.
Тропиктер
Винчестер троперы – тропердің (яғни троптар кітабының) бір бөлігі. Онда грегориан әні мен троптар қамтылған, троптар – грегориан әнінің музыкалық немесе мәтіндік (немесе екеуі де) кеңейтілімдері. Corpus 473 және Bodley 775-те тоғызыншы ғасырдағы Уинчестер епископы Сент-Свитунның мерекесіне арналған бірнеше кіріспе троптары бар. Сент-Свитунның кейбір кіріспе троптары осы репертуарға ғана тән. Сент-Свитун сондай-ақ сыйлық және қасиетті тамақ троптарында да бейнеленген. Екі қолжазбада да Рождество, Адвент, Епифания, Пентикост, Барлық Әулиелер, Сент-Стефан, Сент-Грегорий және күнәсіздер сияқты әртүрлі Санкторальдық және Темпоральдық мерекелерге арналған троптар бар. Сондай-ақ, Сент-Этельвольд және Сент-Юстус (Юстус) сияқты жергілікті басқа да әулиелер бейнеленген. Екі қолжазбада да бірнеше маңызды ерекшеліктермен бірдей троптар кездеседі. Bodley 775, Corpus 473-ке қарағанда, сыйлық және қасиетті тамақ троптарын аз қамтиды. Екі қолжазбаның арасында 37 троптың ағылшын тілінде туындағаны анық, ал тағы 48 троптың ағылшын тілінде болуы мүмкін. Бұл троптардың кейбіреулері басқа ағылшын немесе Солтүстік француз дереккөздерінде де кездеседі, бірақ көпшілігі Винчестерге тән. Нақты әннің шығу тегін анықтау қиын, сондықтан оны интерпретациялау қажет. Corpus 473-тің органаға арналған жинақтарында тек organalis дауыстары ғана бар. Әншілер негізгі дауысты басқа жинақтан, басқа қолжазбадан немесе, көбінесе, жадтан орындаған. Органикалық өңдеуді алатын жанрлардың арасында троптық және тропсыз жалпыға ортақ әндер, трактаттар, реті, жалпыға ортақ троптар, Alleluia және кеңселік жауаптар бар. Жазу белгілері әуендік контурды білдіргенмен, нақты биіктікті көрсетпегендіктен, органдық дауыстар ұзақ уақыт бойы түсініксіз саналды. Алайда Андреас Холшнайдер және соңғы кезде Сьюзан Ранкин кейбір органдарды қайта құруды жариялады. Органды қайта құру үшін Ранкин органдық дауысты ән әуенімен сәйкестендіреді. Ең жақсы сәйкестікті анықтау үшін ол орган дауысының нотациясын бір мәтінді қолданатын әртүрлі ән әуендерімен салыстырады. Musica enchiriadis және Гвидо Ареццоның Micrologus сияқты трактаттардағы теориялық ережелер органдық дауысты қайта құру үшін қажет. Қызықтысы, органдық дауыстың неум пішіні мен контуры кейде теориядан өзгеше болады. Corpus 473-те бір мелодиялық жестіге бірнеше органдық гармониялар бар болғандықтан, Винчестердегі монахтар органда жазу кезінде белгілі бір композициялық еркіндікке ие болды.
The Winchester Troper is partly a troper (i. e. a book of tropes). It contains Gregorian chant and tropes, which are musical or textual (or both) expansions of Gregorian chant. Corpus 473 and Bodley 775 contain several introit tropes for feasts of St. Swithun, a ninth century Bishop of Winchester. Some of the introit tropes for St. Swithun are unique to this repertory. St. Swithun is also represented in Offertory and Communion tropes. Both manuscripts contain tropes for various Sanctorale and Temporale feasts, including Christmas, Advent, Epiphany, Pentecost, All Saints, St. Stephen, St. Gregory, and the Innocents. Other local saints, like St. Æthelwold and St. Justus (Iustus), are also represented. The two manuscripts contain nearly the same proper tropes with some significant exceptions. Bodley 775 contains fewer Communion and Offertory tropes than Corpus 473. Between the two manuscripts, 37 tropes are almost certainly English in origin, while another 48 are of probable English origin. Some of these tropes are also found in other English or North French sources, but many are unique to Winchester. It is often difficult to determine the origin of a specific chant and is subject to interpretation. The gatherings of Corpus 473 dedicated to organa contain only the voces organalis. Singers would have performed the principal voice from a different gathering, another manuscript, or, more likely, from memory. Among the genres that receive organal treatment are troped and untroped Mass Ordinary chants, tracts, sequences, Mass Proper tropes, Alleluias, and Office Responsories. Because the notation consists of adiestematic neumes, which indicate the melodic contour but not precise pitches, the organal voices were long considered to be indecipherable. However, Andreas Holschneider and, more recently, Susan Rankin have published reconstructions of some of the organa. To reconstruct the organa, Rankin matches the organal voice with a chant melody. To determine the best match, she examines the notation of the organal voice against various chant melodies that use the same text. Theoretical rules found in treatises, such as Musica enchiriadis and Guido of Arezzo's Micrologus, are necessary to reconstruct the organal voice. Significantly, the neume shapes and contour of the organal voice sometimes break from the theory. Because Corpus 473 contains multiple organal harmonies to the same melodic gesture, the monks at Winchester exercised a certain degree of compositional freedom when writing organa.
Жазбалар
"Рождество в Корольском англосаксонском Винчестере", Herald AV Publications, HAVPCD151, исполнено Schola Gregoriana Кембриджского университета под руководством Мэри Берри. "Музыка для короля: Винчестерский тропар", AECD 1436, исполнено Discantus под руководством Бриггит Лесне.
"Christmas in Royal Anglo Saxon Winchester," Herald AV Publications , HAVPCD151, sung by the Schola Gregoriana of Cambridge, directed by Mary Berry. "Music for a King: The Winchester Troper," AECD 1436, sung by Discantus, directed by Briggite Lesne.
Қолжазбалар
Кембридж, Корпус Кристи колледжі 473. Оксфорд, Бодлиан кітапханасы, Бодли 775.
Cambridge, Corpus Christi College 473. Oxford, Bodleian Library Bodley 775.
Шәкіртақы
Арлт, Вулф (1993). "ХІ ғасыр полифониясындағы стильдік қабаттар: континенттік көздер Винчестер органын түсінуге қалай көмектесе алады?". Ранкин, Сюзан; Хайли, Дэвид (ред.). Ортағасырлық ағылшын литургиясындағы музыка: Plainsong & Mediaeval Music Society Centennial Essays. Оксфорд: Кларендон баспасы. Хандшин, Дж. (1936 жылғы қаңтар; 1936 жылғы сәуір). "Екі Винчестер троперы". Теологиялық зерттеулер журналы. 37. 145 және 146 нөмірлер. Хайли, Дэвид (1990). "Шамамен 1000 жылғы Винчестер реттілік репертуарын редакциялау". Добсайда, Лазло; Халас, Петер; Мезеи, Янош; Прозеки, Габор (ред.). Cantus Planus: 1988 жылғы 19-24 қыркүйекте Венгрияның Тихани қаласында өткен үшінші кездесуде оқылған мақалалар. Будапешт: Венгрия ғылым академиясының музыка ғылымы институты. Хайли, Дэвид (1994). "11-шы ғасырдағы ағылшын әндерінің репертуарындағы өзгерістер, Винчестер реттіліктерінде көрініс тапқандай". Чибналл, Марджори (ред.). XVI англо-норман зерттеулері. 1993 жылғы шайқас конференциясының материалдары. Рочестер, Нью-Йорк: Бойделл баспасы. Хайли, Дэвид (1995). "Винчестердегі реттіктер репертуары". Бун, Грейм М. (ред.). Дэвид Г. Хьюздың құрметіне арналған ортағасырлық музыка туралы эсселер. Бун, Грейм М. (ред.). Isham Library Papers 4. Кембридж, Массачусетс: Гарвард университетінің баспасы. Хайли, Дэвид (1998). "Англиялық бенедиктиндіктердің 'Historia Sancti Gregorii' нұсқасы және 'Winchester Troper' (Кембридж, Corpus Christi College, 473) күні". Добсайда, Лазло (ред.). Cantus Planus: жетінші кездесуде оқылған мақалалар, Сопрон, 1995. Будапешт: Венгрия ғылым академиясының музыка ғылымы институты. Хугло, Мишель (1993). Ранкин, Сюзан; Хайли, Дэвид (ред.). Ортағасырлық ағылшын литургиясындағы музыка: Plainsong & Mediaeval Music Society Centennial Essays. Оксфорд: Кларендон баспасы. Планшарт, Алехандро Энрике (1977). Винчестердегі троптар репертуары. 2 томдық. Принстон: Принстон университетінің баспасы. Ранкин, Сюзан (1993). "Винчестер полифониясы: органумның ертедегі теориясы мен практикасы". Ранкин, Сюзан; Хайли, Дэвид (ред.). Ортағасырлық ағылшын литургиясындағы музыка: Plainsong және ортағасырлық музыка қоғамының жүз жылдық эсселері. Оксфорд: Кларендон баспасы. Ранкин, Сюзан (2008). "Кейінгі англосаксондық бенедиктиндік аббатханасының музыкасы: Винчестер троперы". Британ академиясының шолуы, 11-нөмір. Ранкин, Сюзан (2015). "Organa dulcisona docto modulamine compta: Винчестер органумындағы риторика және музыкалық композиция". Заярузная, Анна; Блэкберн, Бонни Дж.; Бурман, Стэнли (ред.). Qui musicam in se habet: Алехандро Энрике Планшарт құрметіне арналған зерттеулер. Миддлтон, Висконсин: Америка музыкалық институты.
Arlt, Wulf (1993). "Stylistic Layers in Eleventh Century Polyphony: How Can Continental Sources Contribute to Our Understanding of the Winchester Organa?". In Rankin, Susan; Hiley, David (eds.). Music in the Medieval English Liturgy: Plainsong & Mediaeval Music Society Centennial Essays. Oxford: Clarendon Press. Handschin, J. (January 1936; April 1936). "The Two Winchester Tropers". Journal of Theological Studies. 37. nos. 145 146. Hiley, David (1990). "Editing the Winchester Sequence Repertory of ca. 1000". In Dobszay, László; Halász, Péter; Mezei, János; Prószéky, Gábor (eds.). Cantus Planus: Papers Read at the Third Meeting, Tihany, Hungary 19 24 September 1988. Budapest: Hungarian Academy of Sciences Institute for Musicology. Hiley, David (1994). "Changes in English Chant Repertories in the Eleventh Century as Reflected in the Winchester Sequences". In Chibnall, Marjorie (ed.). Anglo Norman Studies XVI. Proceeding of the Battle Conference 1993. Rochester, NY: Boydell Press. Hiley, David (1995). “The Repertory of Sequences at Winchester.” In Boone, Graeme M. (ed). Essays on Medieval Music on Honor of David G. Hughes. In Boone, Greame M. (ed.). Isham Library Papers 4. Cambridge, MA: Harvard University Press. Hiley, David (1998). “The English Benedictine Version of the Historia Sancti Gregorii and the Date of the ‘Winchester Troper’ (Cambridge, Corpus Christi College, 473).” In Dobszay, László (ed.). Cantus Planus: Papers Read at the Seventh Meeting, Sopron, 1995. Budapest: Hungarian Academy of Sciences Institute for Musicology. Huglo, Michel (1993). Rankin, Susan; Hiley, David (eds.). Music in the Medieval English Liturgy: Plainsong & Mediaeval Music Society Centennial Essays. Oxford: Clarendon Press. Planchart, Alejandro Enrique (1977). The Repertory of Tropes at Winchester. 2 Vols. Princeton: Princeton University Press. Rankin, Susan (1993). "Winchester Polyphony: The Early Theory and Practice of Organum". In Rankin, Susan; Hiley, David (eds.). Music in the Medieval English Liturgy: Plainsong and Mediaeval Music Society Centennial Essays. Oxford: Clarendon Press. Rankin, Susan (2008). “Music for a Late Anglo Saxon Benedictine Abbey: The Winchester Troper.” British Academy Review, no. 11. Rankin, Susan (2015). "Organa dulcisona docto modulamine compta: Rhetoric and Musical Composition in the Winchester Organa". In Zayaruznaya, Anna; Blackburn, Bonnie J.; Boorman, Stanley (eds.). Qui musicam in se habet: Studies in Honor of Alejandro Enrique Planchart. Middleton, Wisconsin: American Institute of Musicology.