Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жапониядағы кітаптар
Books in Japan
Васобон (和装本, немесе "вахон" (和本)) – Жапониядағы дәстүрлі кітап стилі. Ол император Шотоку (764-770 жж.) тұсында "Хякуманто Дарани" басылғаннан бастап, біздің заманымыздың сегізінші ғасырының соңында пайда болған. Едо дәуіріне (1603–1867) дейін көптеген кітаптар қолмен көшірілді, содан кейін ағаштан жасалған баспа салыстырмалы түрде қолжетімді және кеңінен таралды. 16 ғасырдың соңынан бастап жылжымалы шрифтпен басу қолданылған, бірақ түрлі эстетикалық және практикалық себептерге байланысты ағаштан жасалған баспа және қолмен көшіру ұзақ уақытқа дейін басымдылықты сақтап келді. Жапон тілінде "кітап" сөзіне сәйкес келетін сөздер: 本 (хон) және 書籍 (шосеки). Бірінші термин тек мұқабаланған кітаптарды ғана білдіреді, ал екіншісі – баспа материалдарын ғана. Ең жалпы термин – 書物 (shomotsu), ол құрылысына қарамастан, бірлікке жиналған барлық жазбаша немесе баспа материалдарын білдіреді.
Wasōbon (和装本, or "wahon"(和本)) is a traditional book style in Japan that dates from the late eighth century AD with the printing of "Hyakumantō Darani" during the reign of Empress Shōtoku (764 770AD). Most of the books were hand copied until the Edo period (1603–1867), when woodblock printing became comparatively affordable and widespread. Movable type printing had been used from the late 16th century, but for various aesthetic and practical reasons woodblock printing and hand copied remained dominant until much later. Japanese equivalents for "book" include 本 (hon) and 書籍 (shoseki). The former term indicates only bound books, and does not include scrolls. The latter is used for printed matter only. The most general term is 書物 (shomotsu), which means all written or printed matter that has been collected into a single unit, regardless of construction.
Кітап құрамы
Жапон кітаптары дәстүрлі түрде васи немесе жапон қағазынан жасалған. Бұл берік, талшықты қағаз жасымен сарғалмайды және сынғыш болмайды, бұл ерте кітаптардың керемет сақталуына ықпал етті. Мэйдзи кезеңінен (1868–1912) бастап батыс үлгісіндегі ағаш массасынан жасалған қағаз басымдыққа ие болды, ал васи қазіргі Жапонияда басып шығару үшін өте сирек қолданылады.
Japanese books were traditionally made of washi, or Japanese paper. This durable, fibrous paper does not easily yellow or become brittle with age, which has contributed to the remarkable preservation of early books. Western style wood pulp paper became dominant beginning in the Meiji period (1868–1912), and washi is very rarely used for printing in Japan today.
Байлау әдістері
Жапондық букмекерлер кітаптарды құру үшін әртүрлі әдістерді пайдаланды, бұл уақыт аралығына және кітаптың қолмен жазылғандығына немесе басылғандығына қарай өзгерді.
Japanese bookmakers used a great variety of different methods for constructing books, depending on time period and whether the book was hand copied or printed.
Алдын ала байлау кітаптары
Кансубон (巻子本), сондай-ақ Макимоно (巻物) немесе "томдар". Кітапты тігудің бұл ерте түрі батыс томдарына өте ұқсас. Бұл кансубондар бір жалғасқан қағаздан емес, көлденең орналастырылған және тік шеттерімен біріктірілген бірнеше беттерден тұрады. Бұл тәсіл негізінен қолмен көшірілген қолжазбалар үшін қолданылған және қазір сирек қолданылады. Орихон (折本) немесе "жұмылатын кітаптар". Орихон кансубонға ұқсас, олар көлденең орналастырылған және біріктірілген жеке қағаз парақтарынан тұрады, бірақ сақтау үшін оралғанның орнына, бұл кітаптар белгілі бір аралықта бүктеліп, аккордеон сияқты жиналады. Жұмылатын кітаптар көбінесе қолмен көшірілген қолжазбалар үшін қолданылған, бірақ кейбір қазіргі басылған кітаптар да орихон стилінде шығарылады. Бұл гармоника стиліндегі тігу орамнан көбірек тасымалданатын болды және Үндістан мен Қытай сауда жолдары арқылы тасымалданған пальма жапырақтарынан жасалған кітаптардан шабыт алған деп саналады. Дәстүр бойынша, жапондық орихон тек бір жағында суреттері мен мәтіні бар буддалық кітаптарды қамтыды. Дегенмен, кейбір орихон, әсіресе каллиграфия мен суреттері бар, екі жағын да пайдалану үшін бір-біріне жабыстырылған.
Kansubon (巻子本), a. k. a. Makimono (巻物), or "scrolls" This early form of bookbinding is almost identical to Western scrolls. These kansubon are not constructed of a single, continuous piece of paper, but rather a number of pages arranged horizontally and glued together along their vertical edges. This binding method was used almost exclusively for hand copied manuscripts, and is now rarely used. Orihon (折本), or "folding books" Orihon are similar to kansubon in that they consist of individual sheets of paper arranged horizontally and glued together, but instead of being rolled for storage, these books are creased at regular intervals and folded accordion style. Folding books were most commonly used for hand copied manuscripts, but a certain number of modern, printed books continue to be published in orihon style. This concertina style binding was more portable than the scroll, and is thought to have been inspired by palm leaf books which were carried along Indian and Chinese trade routes. Traditionally, the Japanese orihon featured Buddhist scriptures with images and text on only one side. However, some orihon, typically those featuring calligraphy and paintings, were pasted together so that both sides could be utilized.
Қаптамаланған кітаптар
Детчосо (粘葉装) немесе "жабыстырылған кітаптар". Осы кітаптарды жасау үшін кітап мұқаба жасаушылар екі есе ені бар қағазды алып, тік бүктейді, соның нәтижесінде төрт бетке жазуға болатын жалғасқан қағаз пайда болады. Мұндай бүктелген беттердің бірнешесі жиналып, бүктелген жиектеріне, ал және артқы беттеріне желім жағылып, жалғасқан қағаздан жасалған мұқабамен жабыстырылады. Бұл тәсіл негізінен қолмен көшірілген қолжазбалар үшін қолданылған. Тетсуйосо (綴葉装) немесе "тігілген кітаптар". Тігілген кітаптар да, жабыстырылған кітаптар сияқты, екі есе ені бар қағаздан тұрады, олар әдеттегі бет еніне дейін бүктеледі. Бірақ жабыстырылған кітаптардан айырмашылығы, тігілген кітаптарды жасау үшін шамамен бес парақтан тұратын қағаз жинақтары жасалып, содан соң бүктеледі. Мұндай жинақталған беттердің бірнешесі бүктеу сызықтарынан тігіліп біріктіріледі. Кітапты нығайту немесе тігістерді жасыру үшін қосымша қаптама қағаз қолданылмайды, қажетті ақпарат тікелей алғы және соңғы беттерге жазылады. Бұл стиль негізінен қолмен көшірілген қолжазбаларда қолданылған. Фукуро тоджи (袋綴じ) немесе "қалта кітаптары". Қалта кітаптары жеке-жеке бүктелген екі есе ені бар қағаз парақтарын үйіп жасау арқылы жасалады. Бірақ жабыстырылған немесе тігілген кітаптардан айырмашылығы, жиналған беттер бүктеуге қарама-қарсы еркін жиегінен жіп немесе жіп тәрізді қағаз жолақтарымен тігіліп бекітіледі. Алғы және артқы мұқабалар тігілгенге дейін жабыстырылады. Бұл тәсіл әрбір екі қабатты қағаздың төрт емес, екі бетіне ғана басылым жасалатынын білдіреді. Бірақ екі жақты оқу қажеттілігін жою арқылы, қалта кітаптары баспагерлерге жабыстырылған немесе тігілген кітаптарға қарағанда әлдеқайда жұқа қағазды пайдалануға мүмкіндік берді. Бұл стиль сонымен қатар басқа кітап түрлеріне қарағанда сыртқы түрін әлдеқайда көп өзгертуге мүмкіндік берді, себебі беттерді кез келген дәстүрлі және сәнді тәсілдермен тігуге болады. Фукуро тоджи көбінесе баспа кітаптары үшін қолданылған. Эдо дәуіріндегі кітаптардың шамамен 90 пайызы осы "қалта" стилінде тігілген.
Detchōsō (粘葉装), or "glued books" To create these books, binders took a double wide piece of paper and folded it vertically to create a single, connected piece of paper with four printable sides. A number of these folded pages would then be stacked and bound together by applying glue to the creased edges, the front page, and the back page, then mounting the glued surfaces with a cover made from a continuous piece of paper. This binding method was used primarily for hand copied manuscripts. Tetsuyōsō (綴葉装), or "sewn books" Like glued books, these sewn books consist of double wide paper folded to ordinary page width. Unlike glued books, however, in making sewn books, binders made stacks of approximately five double wide sheets and then folded them. A number of these packets of folded sheets would then be sewn together along the creases. No additional covering paper was applied to reinforce the book or hide the stitching; relevant information was written directly on the first and last page. This style was used primarily for hand copied manuscripts. Fukuro toji (袋綴じ), or "bound pocket books" Bound pocket books are also made by stacking sheets of double wide paper that have been folded individually, but unlike glued or sewn books, the stacked pages are bound by sewing the loose edge opposite the crease together with either thread or tightly wrapped, thread like strips paper. A front and back cover are applied before binding. This binding method means that each double wide piece of paper has only two printing surfaces instead of four, but by eliminating the need for double sided legibility, bound pocket books enabled publishers to use significantly thinner paper than was necessary for glued or sewn books. This binding style also allowed for a much greater variety of appearance than either of the other forms of bound books, as the pages could be sewn according to any number of traditional and fashionable methods. Fukuro toji binding was used primarily for printed books. Approximately 90 percent of Edo period books were bound using this "bound pocket" style.
Кітап өлшемдері
Эдо дәуіріндегі қағаз бірнеше стандартты өлшемдерде шықты; кітаптардың көлемі де сәйкесінше стандартты болды. Әрине, ерекшеліктері болуы мүмкін, бірақ үлкен кітаптарда көбінесе формалды, маңызды материалдар кездесетін, ал кіші кітаптар азырақ формалды және жеңіл-жеңіл болып келді. Мысалы, көптеген ғалымдық мәтіндердің қолжазбалары обон форматында кездеседі, ал сатиралық романдар көбінесе кішірек өлшемдерде шығарылды. Ōbon (大本, "үлкен кітаптар"), шамамен , және chūbon (中本, "орта кітаптар"), одан шамамен екі есе кіші, Мино қағазынан жасалды, оның көлемі шамамен сантиметр болатын. Hanshi bon (半紙本, "жарты қағаз кітаптар"), шамамен , және kobon (小本, "кішкентай кітаптар"), шамамен , шамамен ені бар қағаздан жасалған. Yotsuhanbon (四半本, "бір ширек кітаптар") бәлкім ең көп таралған өлшем болды, жабық кітап толық қағаз парағының 1/4 бөлігін құрады. Mutsuhanbon (六半本, "бір алтыдан кітап"), сондай-ақ masugata bon (枡形本, "төртбұрышты кітаптар") деп те аталады, толық қағаз парағының 1/6 бөлігін құрайды және жабылғанда төртбұрышты болады. Yokohon (横本, "көлденең кітаптар") жабық күйде толық қағаз парағының 1/8 бөлігін құрайды (яғни, yotsuhan кітабының енімен бірдей, бірақ биіктігі жартысы). Басқа форматтардан айырмашылығы, yokohon ені биіктігінен артық, сондықтан ашылғанда ұзын және тар көлденең пішінге ие болады.
Edo period paper came in several standard sizes; the size of books was, accordingly, standard. Though there are surely exceptions, larger books generally contained more formal, serious, material, while smaller books were less formal and less serious. For example, many manuscript copies of scholarly texts are found in the ōbon size, while satirical novels were often produced in smaller sizes. Ōbon (大本, "large books"), roughly , and chūbon (中本, "medium books"), which are roughly half that size, were made using Mino paper, which was roughly inches in size. Hanshi bon (半紙本, "half paper books"), roughly , and kobon (小本, "small books"), roughly , were made from paper roughly wide. Yotsuhanbon (四半本, "one quarter books") was perhaps the most common size, with the closed book being 1/4 the size of a full sheet of paper. Mutsuhanbon (六半本, "one sixth books"), also known as masugata bon (枡形本, "square books"), are 1/6 the size of a full sheet of paper, and are square when closed. Yokohon (横本, "horizontal books") are 1/8 the size of a full sheet of paper when closed (that is, the same width as a yotsuhan book, but half as high). Unlike most other formats, yokohon are wider than they are high, resulting in a long and narrow horizontal form when open.
Баспа тарихы
Жапония баспа өнерінің ұзақ тарихына ие, онда әртүрлі әдістер мен технологиялар пайдаланылды. Бірақ Эдо кезеңіне дейін көптеген кітаптар қолмен көшірілді. Баспаның түрлері көп болды: ең танымал баспа стилі – ағаштан жасалған баспа, қолмен көшірілген баспа одан аз танымал болды және жылжымалы шрифтпен бірге жеке баспа ретінде қарастырылды. Соңғысы академиялық және буддалық кітаптарды басуға қолданылды, сондай-ақ ағаштан жасалған баспаға тыйым салынған нұсқаларды шығаруға да пайда болды. Мейдзи кезеңінен бұрын кана әліпбиін қолданған баспалардағы әріптер қолмен жазылған каллиграфиялық стильді имитациялауға бағытталды, нәтижесінде нақты қолмен көшірілген жұмыстардан ажырату қиын болатын өте жақсы көшірмелер жасалды. Дін аяты, қытай поэзиясы және сөздіктер сияқты туындылар басылған кайшо стилінде, ал жапон поэзиясы, оқулықтар мен иллюстрациялық жұмыстар каллиграфиялық сошо стилінде жарық көрді. Жапонияда басылған алғашқы кітап – "Алмас сутрасы".
Japan has had a long history of printing that has included a variety of different methods and technologies, but until the Edo period most books were still copied by hand. There were many types of printings: woodblock printing was the most popular publishing style, hand copied printing were less popular and recognized as private publishing together with movable type printing. The latter were used to print academic and Buddhist printing and one which was banned in woodblock printing. In the printing which used the kana syllabary before the Meiji period, the letters aimed to mimic the hand written calligraphic style and often resulted in near perfect imitations that are difficult to distinguish from actual hand copied works. Works such as religious texts, Chinese poetry, and dictionaries used the printed kaisho style whereas Japanese poetry, primers, and illustrated works used a calligraphic sōsho style. The first Japanese printed book was the Diamond Sutra.
Нара дәуірі (710-794)
Жапонияда Нара дәуірінде Хиакуманто Дарани (百万塔陀羅尼) немесе Миллион Дарани мұнарасы деп аталатын буддалық материалдың керемет бір бөлігі жасалуымен баспа ісі басталды. Императрица Кокен 764-770 жылдары белгілі бір дхарани, яғни буддалық дұғаның бір миллион данасын басып, әрбір дананы 30 сантиметрлік үш қабатты ағаш пагоданың ішіне салды. Содан кейін ол осы пагодаларды Жапонияның барлық храмдарына таратты, онда олар құлшынғандарға арналды. Бұл дхаранилер буддалық монахтар материктік Қытайдан әкелген сейханбон (整版本) деп аталатын қарапайым ағаштан жасалған баспа техникасымен басылды. Бұл жобаның құны зор болды, тіпті кішкентайрақ кітап көшіру жобалары да осы баспа техникасын қолдануға шамасы келмеді. Осының салдарынан кітаптарды көшіру және тарату негізінен қолмен жазылған түптемелерге тәуелді болды.
Printing began in Japan in the Nara period with the creation of a remarkable piece of Buddhist material called the Hyakumantō Darani (百万塔陀羅尼), or the Million Dharani Towers. Empress Kōken reputedly printed one million copies of a specific dharani, or Buddhist chant, from 764 to 770 AD. and placed each individual copy inside a foot tall three level wooden pagoda. She then dispersed these pagodas to temples all over Japan, where they served devotional purposes. These dharani were printed using the basic woodblock printing technique called seihanbon (整版本) that Buddhist monks brought over from mainland China. The cost of this venture was enormous, and even smaller scale book reproduction projects could not afford to make use of this printing technique. As a result, the production and distribution of books continued to rely heavily on hand copying manuscripts.
Хэйан (7941185) және Камакура (11851333) кезеңдері
Бұл кезеңде баспа технологиясы көтеріліс көрмеді, бірақ сейханбон ағаштан жасалған баспа әдісі салыстырмалы түрде қолжетімді және кеңінен таралды. Ірі буддалық храм кешендері осы жерлерде білім алған монахтардың рухани қажеттері үшін сутралардың басылған түрін шығара бастады. Сейханбон баспасының осы ерекше түрімен басылған сутралар касугабан (春日版, Касуга басылымдары) деп аталады, бұл атау қазіргі Нара префектурасындағы әйгілі Касуга тауынан шыққан. Ямато мемлекетіндегі (қазіргі Нара префектурасы) Кофуку храмы осы құжаттардың ең ірі өндірушісі болған, бірақ басқа да осыған ұқсас храм кешендері де ұқсас мәтіндерді шығарды. Бұрынғысынша, осы әдіспен баспа жобасын жүзеге асырудың құны осы алып храмдардан кішірек кез келген жеке тұлғаның немесе мекеменің шамасынан тыс болды, сондықтан кітаптар көбінесе қолмен көшіріліп жазылатын.
Printing technology made very little progress during these periods, but the seihanbon woodblock printing method did become comparatively affordable and widespread. Large Buddhist temple complexes began producing printed copies of sutras for the devotional use of monks studying at these locations. Sutras printed using this particular variant of seihanbon printing are called kasugaban (春日版, Kasuga editions), named after the famous Buddhist mountain Mt. Kasuga in modern day Nara Prefecture. Kōfuku Temple in the Yamato state (now Nara prefecture) was perhaps the largest producer of these documents, but other similarly sized temple complexes also produced similar texts. As before, the cost of undertaking a printing project using this method remained out of the reach of any individual or institution smaller than these great temples, so books were still primarily reproduced by hand.
Муромачи дәуірі (1336-1573)
Муромачи дәуірі Хэйан және Камакура дәуірлеріндегі Касуга басылымдарымен қалыптасқан баспа үрдістерін жалғастырды. Кітаптар сейханбон ағаш кескілері арқылы басыла берді, ал баспа материалдары ірі храмдардағы монахтардың рухани көтерілуі мен білімін арттыру үшін сутралар мен діни мәтіндермен шектелді. Осы кезеңде қалыптасқан баспа жүйесінің ең маңызды өзгерісі – Гозанбан (五山版, Бес тау басылымы) болды. Бұл басылым Муромачи бакуфу үкіметі таңдаған Киотодағы бес ең маңызды храмның (Кенчо-дзи 建長寺, Энкаку-дзи 円覚寺, Дзюфуку-дзи 寿福寺, Дзёчи-дзи 浄智寺 және Дзёмё-дзи 浄妙寺) ерекше баспа практикасымен байланыстырылған. Бұл кезеңде баспа айтарлықтай арзандамады, сондықтан баспа үлкен храмдармен ғана шектелді.
The Muromachi period saw a continuation of the printing precedents established with the Kasuga editions of the Heian and Kamakura periods. Books continued to be printed using seihanbon woodblock techniques, and printed matter continued to be limited to sutras and religious texts for the aid and edification of monks at large temples. The most important variant to the established printing system that came out of this period is the Gozanban (五山版, Five mountain edition). This edition receives its name from the printing practices unique to the five most important temples in Kyoto (Kenchō ji 建長寺, Enkaku ji 円覚寺, Jufuku ji 寿福寺, Jōchi ji 浄智寺, and Jōmyō ji 浄妙寺), as selected by the Muromachi bakufu government. Printing did not become significantly more affordable during this period, so printing remained limited to large temple institutions.
Бастапқы заманғы баспа революциясы
Жапонияға 16 ғасырдың соңы мен 17 ғасырдың басында екі түрлі жаңа баспа әдісі дерлік бір уақытта келді, олар мүлдем әртүрлі көздерден шыққан және ұқсас мақсаттарда қолданылған. Бұл әдістердің бірі – Chōsen kokatsuji (朝鮮古活字, көне корей қаріпі) деп аталады, ол бастапқыда Гореода жасалған және 1592 және 1597 жылдары Тоётоми Хидэёсидің сол елге жасаған әскери жорықтарынан кейін Жосон әулетінен әкелінген. Бұл әдісте баспагерлер өте тығыз жиналған құмнан плиткалар жасап, олардың бетіне әріптерді қашап шығарған. Бұл таңғажайып берік қалыпты балқытылған қорғасынмен толтырған, салқындағаннан кейін алып тастап, қаріп ретінде пайдаланған. Бұл баспа технологиясының жаңаруы баспа шығындарын күрт төмендетті, себебі материалдарды көп рет қайта қолдануға болатын: құмды қайта жинап, қайта қаптауға, ал жұмсақ қорғасынды қажет болғанша қайта балқытуға болатын. Баспа енді бұрынғыдан гөрі қолжетімді болды, бірақ қажетті материалдарды сатып алу және техниканы білетін адамдарды табу үшін қажетті капиталдың көп бөлігі осылай басылған кітаптардың көпшілігі императордың немесе сёгунның ресми тапсырысы болды. Бұл адамдар көркем әдебиетке және моральдық күмәнді тудыратын басқа да шығармаларға уақыт пен ақша жұмсауға құштар емес еді, керісінше, бұрын тек қолжазба түрінде ғана қол жетімді болған ресми тарихтар мен саяси маңызы бар мәтіндерді жариялауға бұйрық берді. Император Гойозэйдің (後陽成天皇) 1599 жылы «Нихон Шоки» (日本書紀) кітабын басып шығаруы осы кітаптардың алғашқыларының бірі болды, содан кейін Токугава Иэясудың (徳川家康) 1616 жылы «Гуншо чиё» (群書治要) кітабын басып шығарды. 1549 жылы католик миссионерлерінің келуі жапон кітап жасау саласына ұзақ мерзімді әсер етті, өйткені олардың көпшілігі Гутенбергтің баспа әдістерін біліп, оларды Жапонияда қайта жасай алды. 16 ғасырдың соңында Исаның Қоғамымен байланысты миссионерлер Гутенберг баспасын қолдана отырып кітаптар шығара бастады, бұл шамамен Чосен кокацудзи басылымдарымен бір уақытта болды. Гутенберг техникасымен басылған кітаптар Киришитанбан (キリシタン版, христиандық басылымдар) деп аталды. Бұл әдіс, Chōsen kokatsuji сияқты, салыстырмалы түрде қолжетімді және берік. Алайда, қажетті арнайы білім және технологияның христиандықпен тығыз байланысы осы процестің кеңінен таралуына кедерес жасады. Бұл әдіспен басылған алғашқы кітаптар миссионерлер жақсы білетін батыс кітаптарының жапон тіліне аудармалары болды. Бұл аудармалар жапон тілін үйренуге өте пайдалы болды, өйткені миссионерлерге күрделі жапон жазу жүйелерімен айналыспастан жапон тілімен танысуға мүмкіндік берді. Мұндай алғашқы еңбек – 1593 жылы басылған Эзоптың нақылдарының аудармасы болды. Бұл басылым өте ықпалды болды, өйткені ол Жапонияда басылған алғашқы әдебиет және елдің батыс әдебиетімен алғашқы танысуы болды. Жапониядағы жылжымалы қаріптің алғашқы түрі осы екі импортталған баспа әдісі елге келгеннен кейін көп ұзамай пайда болды. Сага (Киото ауданы) ауданындағы Киотоның өте бай тұрғыны Суминокура Соан (角倉素庵, 1571–1632) атақты шебер Хонами Коэцу (本阿弥光悦, 1558–1637) және оның шәкірттерінің шеберлігін пайдалана отырып, қолмен қашалған ағаштан жасалған жылжымалы қаріптің түрін жасады. Сагабон (嵯峨本, Сага кітаптары) деп аталатын бұл кітаптар жапон баспасының тарихындағы ең әдемі кітаптар деп есептеледі. Алайда, олар өте сирек кездеседі, өйткені Суминокура бұл әдісті көбінесе жеке ләззат алу үшін кітаптардың көшірмелерін жасау үшін қолданды, емес кеңінен тарату үшін. Бұл кітаптар қолжазба стилін еліктейтін тецуйосо тігілген кітапты байлау әдісін қолдана отырып, өте мұқият жасалған. Сага кітаптары сондай-ақ, олардың ерекше сұлулығына үлес қосатын караками (唐紙, қытай қағазы) деп аталатын өте әдемі қағаз түрін қолданды. Бұл кезде кітаптарды көбейтудің басым әдісі қолжазба көшірмелеуден сейханбон ағаштан жасалған баспаға ауысты, өйткені бұл техника жеке коммерциялық мекемелер өздерінің баспаханаларын ашуға мүмкіндік беретін деңгейге жетті. Басылған шығармаларға кана әрпінің енгізілуі бұрын тек білімді және кандзи оқи алатын адамдарға ғана қол жетімді мәтінді балалардың ішінде кең аудиторияға оқуға және түсінуге мүмкіндік берді. Бұл кітаптардың жаңа классы – kanazōshi, яғни канжи және кана әрпімен басылған кітаптар пайда болды. Кітап сатушылардың каталогтары, мысалы, 1660 жылдардың соңындағы 2700 атаулы каталогы кітаптарды баспа стилі бойынша тізімдеді: блок-кайшо және каллиграфиялық сошо. Буддистік мәтіндер мен қытай поэзиясы сияқты «жоғары» шығармалар, яғни тек қана канзимен жазылғандар, кайшо әрпінде басылды. «Төменгі» шығармалар, мысалы, жапон поэзиясы және оқулықтар, кана әрпінде сошо әрпінде басылды. Кана әрпінің осылай қолданылуы баспа практикаларындағы өзгерісті ғана емес, «білімді» және «жалпы» аудитория арасындағы айырмашылықты көрсетті.
Two different new printing methods came to Japan almost simultaneously at the end of the 16th and beginning of the 17th centuries, techniques that originated from widely divergent sources and were used for similarly diverse purposes. One of these methods, called Chōsen kokatsuji (朝鮮古活字, Old Korean type) and was originally developed in Goryeo, was brought back from Joseon dynasty after Toyotomi Hideyoshi's military invasions of that country in 1592 and 1597. In this technique, printers took flats of extremely tightly packed sand and carved characters into the surface. This surprisingly durable mold was then filled with molten lead, which, after cooling, could be removed and used as type. This innovation in printing technology drastically lowered the cost of printing, as materials could easily be reused any number of times; the sand could be repacked and recarved, while the soft lead could affordably be remelted as many times as necessary. Printing was now more affordable than it had ever been, but even so the sheer capital necessary to purchase the requisite materials and find people appropriately familiar with the technique meant that most of the books printed in this manner were official commissions from the emperor or the shōgun. These people were unwilling to waste time and money on fiction and other morally suspicious works, instead ordering the publication of official histories and politically valuable texts that had previously only been available in manuscript editions. Emperor Goyōzei's (後陽成天皇) publication of the Nihon Shoki (日本書紀) in 1599 was among the first of these books, followed later by Tokugawa Ieyasu's (徳川家康) 1616 publication of the Gunsho chiyō (群書治要). The arrival of Catholic missionaries in 1549 had a lasting effect on Japanese bookmaking, as a number of these missionaries knew of Gutenberg's printing methods and were able to recreate them in Japan. By the end of the 16th century, missionaries associated with St. Francis Xavier's Society of Jesus began producing books using the Gutenberg press, more or less contemporaneously with the Chōsen kokatsuji publications. Books printed using the Gutenberg technique were called Kirishitanban (キリシタン版, Christian editions). This method is, like the Chōsen kokatsuji, relatively affordable and durable. However, the specialized knowledge necessary and the close association of the technology with Christianity meant that the process did not become extremely widespread. The first books published in this fashion were romanized Japanese translations of western works that the missionaries knew well. These versions were valuable tools for learning the Japanese language, as they afforded missionaries an opportunity to become familiar with the Japanese language without interacting with the complex Japanese orthographical systems. The first such work was a translation of Aesop's Fables, (ESOPO NO FABVLAS) published in 1593. This publication was exceedingly influential, as it was both the first piece of literature to be published in Japan and the country's first introduction to western literature. Japan's first native born movable type technique began shortly after these two imported publication methods arrived in the country. An extremely wealthy resident of the Saga (Kyoto district) district of Kyoto named Suminokura Soan (角倉素庵, 1571–1632) pioneered a form of hand carved wooden movable type using the skills of the famous craftsman Hon'ami Kōetsu (本阿弥光悦, 1558–1637) and his disciples. Called Sagabon (嵯峨本, Saga books), these are widely considered the most beautiful books in the history of Japanese printing. They are also some of the most rare, however, as Suminokura used this technique largely to make copies of books for his own personal enjoyment, not for widespread use. These books were made with great care using the tetsuyōsō sewn book binding technique to mimic the manuscript style. Saga books also used a highly decorative type of paper called karakami (唐紙, Chinese paper), which contributed to their unique beauty. The dominant method of book reproduction in this time changed from manuscript copying to seihanbon woodblock printing, as this technique had been refined to the point that individual commercial institutions could afford to open their own presses. The introduction of kana in printed works enabled a wider audience, including children, to read and understand the text previously only accessible to those educated and able to read kanji. This resulted in a classification of books called kanazōshi, books printed with both kanji and kana. Booksellers' catalogues, such as a late 1660s example with nearly 2,700 titles, listed books by printing style: block kaisho and calligraphic sōsho. "Higher" works such as Buddhist text and Chinese poetry, those written almost exclusively with kanji, used kaisho. "Lower" works such as Japanese poetry and primers, were printed with kana in ''sōsho. This use of kana not only demonstrated a change in printing practices, but a further distinction between "educated" and "general" audiences.
Мейдзи дәуірі (18681912) және одан кейінгі
Мейдзи дәуірі – баспагерлердің батыс баспа және кітап мұқабасын жасау технологияларын енгізген, бірақ дәстүрлі ағаштан жасалған баспа техникаларын әр деңгейде қолдана берген кезең болды. Мейдзи қалпына келтіруінен кейін баспа практикасы көбінесе өзгермеді, көптеген коммерциялық баспагерлер Токугава дәуіріндегідей кітаптар шығарды, мәтін мен суреттерді көбейту үшін ағаштан жасалған баспаға және фукуротожи ("қарақпен байлау") немесе орихон (құрастырылатын альбом) пішімдеріне сүйенді. Мысалы, батыс еңбектерінің алғашқы аудармалары көбінесе фукуротожи форматында шығарылды, олар сол кездегі жергілікті жазбалардан ешқандай айырмашылығы жоқ еді. 1870-ші жылдардың ортасынан бастап баспагерлер металл пластиналар мен жылжымалы шрифттер сияқты технологиялық көбейтудің батыс әдістерін, сондай-ақ кейбір кітаптар үшін әртүрлі сападағы қағазды қолдана бастады. Бірақ, әдеби туындылар үшін түрлі түсті ағаштан жасалған баспа беттері мен фронтиспістер сияқты бұрынғы өндірістің элементтерін сақтап қалды. Мұндай гибридтік технологиялық өнімдер 1880 және 1890 жылдары кең таралды, дәстүрлі әдістермен жасалған кітаптармен қатар өмір сүрді. Мәтінді көбейту және кітап мұқабасын жасау үшін батыс технологияларына толық көшуге қарамастан, мысалы, осы онжылдықтарда пайда болған "тақта кітабы" (ボード本) немесе қатты мұқабалы кітап форматы, немесе 20-шы ғасыр басындағы батыс үлгісіндегі ішкі кітап мұқабасы, толық түсті ағаштан жасалған баспа беттері, кучи е (口絵) деп аталатын, оқырман қауымынан жоғары сұранысқа ие болып, әдеби туындылардың маңызды бөлігі болып қала берді. Мейдзи дәуірінің соңында және Тайшо дәуіріне қарай мұндай дәстүрлі баспа техникасының элементтері біртіндеп жоғалып, дәстүрлі кітап мұқабасы мен ағаштан жасалған баспа тек көркем кітаптардың жоғары сапалы өнімдеріне немесе тарихи маңызы бар туындылардың заманауи көшірмелеріне қолданыла бастады.
The Meiji era was a period of transition in which publishers gradually introduced western technologies of printing and binding, while continuing to rely, to a greater or lesser extent, on traditional woodblock printing techniques. In the immediate aftermath of the Meiji Restoration, publishing practices remained largely unchanged, with most commercial publishers producing books exactly as they had in the Tokugawa period, relying on woodblock printing for reproduction of text and images, and fukurotoji ("stab binding") or orihon (folding album) formats for binding. Early translations of western works, for example, were typically released in fukurotoji formats, indistinguishable in appearance from concurrent productions of native writings. From the mid 1870s, publishers began to introduce western methods of technological reproduction such as metalplate printing and moveable type, accompanied by use of a different grade of paper, for some genres of books, while often retaining aspects of earlier productions such as color woodblock printed covers and frontispeces, on washi, for literary works. Such hybrid technology productions were common in the 1880s and 1890s, existing alongside books made entirely in traditional modes. Even with the fuller transition to western technologies for textual reproduction and binding, such as the "board book" (ボード本) or hardcover format introduced in these decades or the western style internal bindings of the early twentieth century, full color woodblock print frontipieces, called kuchi e (口絵) were still in high demand by the reading public, and remained a key feature of literary works. Such elements of traditional printing techniques gradually faded from the late Meiji and into the Taisho era, with traditional bindings and woodblock printing eventually coming to be used only for deluxe productions of artistic books, or modern reproductions of historically significant works.
Бүгін
Қазіргі жапон кітабы құрылысы жағынан батыс кітаптарынан көп ерекшеленбейді. Дегенмен, көптеген кітаптар, манга да оның ішінде, жоғарыдан төмен және оңнан солға қарай оқу үшін басылады. Манга бүгінгі жапон мәдениетінің маңызды бөлігі болып табылады. Ал техникалық кітаптар мен оқулықтар көбінесе батыс үлгісімен басылады және солдан оңға, жоғарыдан төмен қарай оқылады.
The modern Japanese book differs little from the western book in construction. However, most books are printed to be read top to bottom and right to left, which includes manga, a prominent part of Japanese culture today. The notable exception in arrangement is various technical books and textbooks, which tend to be printed according to the western model and are read left to right and top to bottom.