Кіріспе

Sir Roger Pratt (1620 – 20 ақпан 1684) – 17 ғасырдағы ағылшын джентльмен-сәулетші. Ол белгілі бес ғимаратты ғана жобалаған, бірақ өте ықпалды болды, әсіресе ағылшын үйінің ерекше үлгісін қалыптастырды, ол кеңінен еліктеліп келді. Ол Еуропаның түрлі ықпалына, сондай-ақ Англияның алғашқы классикалық сәулетшісі Иниго Джонстың еңбектеріне сүйенді. Пратт ресми комиссияларда қызмет етті және 1668 жылы қызметтері үшін рыцарь атағын алған алғашқы ағылшын сәулетшісі болды. Ол 1637 жылдан бастап Оксфордтағы Магдалена колледжінде білім алды, ал 1639 жылы Лондонның Ішкі ғибадатханасына қабылданды. Келесі жылы ол әкесінен Ристондегі (Норфолк) мүлікті мұра етті, бірақ 1642 жылы басталған Англия азаматтық соғысынан қашу үшін елден кетуді жөн көрді. 1643 жылдың сәуір айында Англиядан кетіп, Францияда, Италияда, Фландрияда және Голландияда сәулет өнерін зерттеді, Римде жазушы Джон Эвелинмен дос болып қайтты. 1649 жылы король Карл I-нің өлім жазасынан кейін Пратт Ішкі ғибадатханаға оралды, бірақ сәулет өнерін оқуын жалғастырды. Пратттың ең ықпалды ғимараты – 1664 және 1667 жылдар аралығында Лорд-канцлер Эдвард Хайд, Кларендонның 1-ші графы үшін салынған Кларендон үйі. Вестминстер қаласындағы Пикадиллиде орналасқан бұл үйдің ғұмыры қысқа болды және оның жазбалары шектеулі. Сақталған гравюралар Horseheath-ке ұқсас, бірақ екі жағында қысқа қанаттары бар үйді көрсетеді. Кларендон Пратттың идеалдарының ең жетілген нысаны болды және "Лондонда салынған алғашқы классикалық үйлердің бірі" деп есептелді. Ол кеңінен мақталып, көптеп еліктелді, мысалы, Белтон Хаус. 1669 жылы Пратт Норфолк қаласындағы Ристон Холл үйін француз стилінде қайта жаңартты. Пратттың жұмыстарының көп бөлігі бүгінгі күнге жеткен жоқ. Кларендон үйі 1675 жылы сатылып, 1683 жылы, құрылысы аяқталғаннан кейін 16 жыл өткен соң бұзылды. Horseheath 1777 жылы, ал Coleshill 1952 жылы өрттен қирады. Kingston Lacy 1830 жылдары сэр Чарльз Барри тарапынан өзгертілді, ал Ристон Холлды сэр Джон Соан қайта жаңартылды.

Ресми жұмыстар

1663 жылы Лондондағы құлдырап бара жатқан Ескі Сент-Полс соборын қалпына келтіруді бақылау үшін комиссия құрылды. Комиссия Пратттан есеп алды, онда ғимараттың өздігінен құлауына рұқсат беру ұсынылды. 1666 жылдың тамыз айының соңында өткен мәжілісте комиссия Кристофер Реннің қайта құру жөніндегі ұсыныстарын қабылдады. Бір аптадан кейін Лондонның Ұлы өрті басталып, Лондонның орталық бөлігінің көп бөлігін, соның ішінде Ескі Сент-Полс соборын қиратты. Қыркүйек айында Пратт король Карл II тағайындаған үш "Лондон қаласын қайта құру комиссарының" бірі болды. Қалғандары Рен және Хью Мей еді. Лондон қаласының үш өкілімен (Роберт Хук, Эдвард Герман және Питер Миллс) бірге оларға келген зиянды саралау және қайта құру жолдарын іздеу міндеті жүктелді. Комиссарлардың жұмысы 1666 және 1670 жылдары қабылданған екі Парламенттік актіге әкелді, бірақ Реннен айырмашылығы, Пратт қайта құру жұмысына қатыспады. 1668 жылдың 16 шілдесінде Роджер Пратт Карл II-нің құрметімен рыцарь дәрежесіне ие болды, ол осы құрметке ие болған алғашқы ағылшын сәулетшісі атанды.

Кейінгі өмірі

Сер өрнегінен кейін, сол жылы сэр Эдвард Монинстің қызы Энн Монинске үйленгеннен соң, Пратт Норфолк қаласындағы отбасылық мүлігіне зейнетке шығуды жөн көрді. Ристон Холлды қайта жаңарту оның соңғы жұмысы болды, одан кейін ол ауыл шаруашылығын жетілдіруге күш салды. Ол 1684 жылы қайтыс болды, үш ұлынан бұрын дүние салып, Ристон шіркеуіне жерленді.