Кіріспе
Батыс Австралияның австралиялық аборигендер тілі – Ньягумарта, сондай-ақ Ньянумада, Ньягамада, Ньянямарта және басқа да түрлерімен жазылады. Бұл тіл Ньягумарта халқы мен Батыс Австралияның Ваукарликарли көлінің оңтүстігінде және шығысында, оның ішінде Сегіз шақырымдық жағажайда, сондай-ақ Телферге жақын Үлкен Құмды Шөлдің ішкі аймақтарында өмір ететін басқа да аборигендердің тілі. 2021 жылғы мәліметтер бойынша, Ньягумарта тілін білетін адамдардың саны шамамен 240-қа жуық, ал 1975 жылы бұл көрсеткіш 1000-ға жуық болған. Оның екі диалектісі бар: Нгурлипарту және Ванярли. Порт-Хедленд қаласында бұл ең көп таралған абориген тілі болып табылады.
Nyangumarta, also written Njaŋumada, Njangamada, Njanjamarta and other variants, is a language spoken by the Nyangumarta people and other Aboriginal Australians in the region of Western Australia to the south and east of Lake Waukarlykarly, including Eighty Mile Beach, and part of the Great Sandy Desert inland to near Telfer. As of 2021 there were an estimated 240 speakers of Nyangumarta, down from a 1975 estimate of 1000. It has two dialects: Ngurlipartu and Wanyarli. It is the most widely spoken Aboriginal language in the town of Port Hedland.
Жіктеу
Ньянгумарта – пама-ньюган тілдерінің марнгу тармағына жататын тіл. Осы топқа Мангарла және Караджарри тілдері де кіреді, олармен Ньянгумарта ортақ ерекшеліктерімен және сөздік қорымен байланысты.
Шарт құрылымы
Ньягумарта етістіктерді атау арқылы бағынышты сөйлемдерді жасайды. Негізінен, бағынышты сөйлемнің екі түрі бар: мақсатты сөйлем және қатыстырмалы сөйлем. Мақсатты сөйлемдер бір әрекеттің не үшін немесе қандай мақсатпен жасалғанын көрсетеді және олар атауланған етістікте дативтік жұрнақпен белгіленеді. Қатыстырмалы сөйлемдер негізгі және бағынышты сөйлемдер арасындағы ортақ уақыт (Т типіндегі қатыстырмалы сөйлем) немесе ортақ аргументті (NP типіндегі қатыстырмалы сөйлем) көрсетеді және олар атауланған етістікте аблятивтік жұрнақпен белгіленеді. Аблятивпен бірге дативтік, аккузативтік және локативтік сияқты қосымша кейс жұрнақтары қосылып, нақтырақ мағынаны білдіруге болады. Дегенмен, көп жағдайда басқа тілдерде бағыныштылық арқылы жеткізілетін мағына Ньягумарта тілінде сөйлемдерді қосып айту арқылы беріледі.