Кіріспе

Медициналық процедура

Қан айналдыру – жарақаттың сауығу уақытын қысқарту үшін қолданылатын медициналық процедура. Науқастың қанынан кішкентай үлгілер алынып, центрифугада айналдырылады, бұл тромбоциттер мен қан плазмасын қанның басқа компоненттерінен бөліп алуға мүмкіндік береді. Содан кейін тромбоциттер мен плазма біріктіріліп, тромбоциттерге толы плазма (PRP) құрайды, онда табиғи өсу факторларының жоғары концентрациясы болады. Бұл PRP үлгісі науқастың жарақатына инъекцияланып, ауырсынуды азайтуға және қалпына келтіру процесін жеделдетуге көмектеседі.

Кәсіби спортта пайдалану

Бұл процедура кейде, әсіресе спортшылар қолданғанда, даулы болып келген. 2005 жылы Әлемдік допингке қарсы агенттік қан айналдырудың тыйым салынған заттарды енгізу үшін пайдаланылуы мүмкін деген шешім қабылдады, ал 2010 жылы агенттік бәсекелік спортшыларда PRP-ні интрамышектік инъекциялар түрінде қолдануға тыйым салды, себебі бұл өнімділікті арттыратын өсу факторларын күшейтеді деген алаңдаушылық болды. Бірақ, келесі жылы «осы әдістерді өнімділікті арттыру мақсатында қолдануға қатысты нақты дәлелдердің жоқтығы» деген қорытынды жасалғаннан кейін бұл тыйым алынып тасталды. Процедураның жарақатты жазылу уақытын жақсартудағы тиімділігі туралы пікірталас бар, кейбір дәрігерлер дәлелдердің толық еместігін немесе даулы екенін айтады. Көптеген кәсіби спортшылар түрлі спорт түрлерінде жарақаттан жазығу үшін қан айналдыруды қолданды, олардың ішінде кәсіби теннисші Рафаэль Надаль, кәсіби гольфші Тайгер Вудс және бұрынғы NFL ойыншысы Хайнс Уорд бар. Бұл практика ФИФА-мен рұқсат етілген және Ұлыбританияда «Тоттенхэм Хотспер» клубында, сондай-ақ Жозе Моуринью клубтың бас жаттықтырушысы болған кезде «Челси» клубында қолданылған.