Кіріспе

Шарль де Голльдің әйелі (1900–1979)

Ивон Шарлотта Анн Мари де Голль (туған Vendroux; 22 мамыр 1900 – 8 қараша 1979) – Шарль де Голльдің әйелі болған. Олардың үш баласы болды: Филипп (1921–2024), Элизабет (1924–2013) және Даун синдромымен туған Энн (1928–1948). Ивон де Голль күйеуімен бірге мүгедек балаларға көмек көрсету үшін «Анн де Голль қоры» атты қайырымдылық қорын құрды. Ивонна мен Шарль 1921 жылдың 6 сәуірінде үйленді. Ол «Президенттік уақытша, ал отбасы – мәңгілік» деген сөзімен танымал. Олар күйеуімен бірге 1962 жылдың 22 тамызында Жан Бастьен Тири ұйымдастырған оқ жаудырылған кезде, олардың Citroën DS көлігі нысанаға алынып, өлтіруге талпыныс жасалды. Күйеуі сияқты Ивон де Голль консервативті католик болды және проституцияға, газет орындардағы порнография сатуға, теледидардағы жалаңаштық пен секс көрсетуге қарсы күресті, осы себепті ол «Ивонн тәте» деген лақап атымен танылды. Кейін ол Францияда мини-юбкаларды тыйым салуға де Голльді көндіруге тырысты, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталды. Ивонна өте сыпайы адам ретінде танымал болды; сондықтан көптеген қоғамдық оқиғаларға қарамастан, ол ешқашан радио немесе теледидарда сұхбат бермеді, ал халық оның даусының дыбысын ешқашан естімеді.

Шығу тегі

Ивон Вендру Бургундия тамырлары бар Каледегі өнеркәсіпшілер отбасынан шыққан. Отбасының тегі шын мәнінде Нидерландыда пайда болған, Вильгельм Оранский (сонымен қатар Англияның Вильгельм III) дәуірінде отбасы көшіп кеткен кезде голландтық "Ван Дрог" атауы өзгерген. Вильгельм 17 ғасырда король Людовик XIV әскерлерінің шабуылына қарсы тұру үшін алқаптарды суға батыруға шешім қабылдаған. Ивонның атасы Француз революциясы кезінде калелік әйелге үйленген. Оның әкесі Жак бисквит фабрикасының әкімшілік кеңесінің төрағасы болса, анасы Маргарита (құрметті аты Форест) Арденн аймағынан шыққан отбасыдан және Францияда жүргізуші куәлігін алған төртінші (кейбіреулер алтыншы) әйел болған. Ол Шарлевиль-Мезиердегі өнеркәсіпші Альфред Корнеоның немересі болды. Вендру отбасы жаздарын Арденн аймағындағы Нотр-Дам-де-Сет-Фонтен аббаттығындағы шатода өткізген. Оның үлкен ағасы Жак Вендру (1897 жылы туған) Кале қаласының депутаты және мэрі болды. Оның кіші інісі Жан (1901 жылы туған) Мадлен Шаллиерге (1907-2000) үйленді, жеті баланың әкесі болды және 1956 жылы автокөлік апатында қаза тапты. Оның әпкесі Сюзанна Вендру (28 ақпан 1905, Кале – 27 желтоқсан 1980, Вортинг, Англия) 5 наурыз 1934 жылы Фаньонда Жан Рероллеге (12 шілде 1897, Шатору – 23 наурыз 1978, Нойли-сюр-Сен) үйленді. Олардың екі баласы болды: Жак Анри (21 қаңтар 1935, Париждің 17-ші округі) және Маргарита Мари.

Білім

Ивонның ата-анасы оған жоғары әлеуметтік статустары мен сол дәуірдің салты-дәстүрлеріне сай қатаң тәрбие берді. Ол үйде оқуға үйреніп, Аньер-сюр-Сендегі Доминикан орденінде білім алды (кейін Перигеге көшіп кетті) және сол кездегі көптеген қыздар сияқты, тігіс өнерінде шебер болуға ынталандырылды. Балалар үлкендермен ресми сөйлесуге (яғни "Сіз" деп обращение жасауға) тиіс болды, ал Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде тәрбиешілерімен бірге Англияның Кентербери қаласына барып, жыл соңына дейін Францияға, ата-аналарына оралмады. Кейін олар Каледегі, Англия жоғалауындағы Виссант қаласына қоныстанды.

Бойсері

1934 жылы отбасы "Брассери" мүлігін сатып алып, оны "ла Бойсери" деп атады. Бұл аймақты таңдаудың себебі күйеуінің әскери шенеунік қызметімен байланысты болды, себебі бұл жер Қорғаныс министрлігі орналасқан Париж бен Германиямен шекаралас елдің шығыс бөлігінің арасында, шамамен ортасында жатыр. Евон де Голль бағбандыққа құмар болғандықтан, бақты өз иелігі деп санады. Биік қабырғалар қызы Аннның, Даун синдромымен ауырған қыздың, қоғамның сыртқы әсерінен қорғалуын қамтамасыз ету үшін салынған. 1948 жылы Анна қайтыс болғаннан кейін отбасы оның естелігі үшін Милон-ла-Шапельдегі Верт-Кёр шатосында Анна де Голль қорын құрды. Болашақ Франция президенті Жорж Помпиду оның директоры болды және кейін де Голльдердің жақын досы атанды.

Соғыс жылдары

1940 жылғы маусымда Ивонна балаларымен бірге Бретанияға эвакуацияланды, онда күйеуі қысқа уақытқа келіп, қажет болған жағдайда балаларымен оңтүстікке қарай көшуді ұсынды. Осы кеңеске қарамастан, ол және балалары Брестке өздері барып, оларды Фалмутқа жеткізген голланд паромдарына мінді. Бұл паром портты неміс әскері басып алғанға дейін шыққан соңғы кеме болды. Фалмутқа жеткен соң, отбасы күйеуімен Лондонға қайта қосылды, онда Филипп Бос Франция Теңіз Күштеріне (FNFL) қосылды. Ивонна екі қызымен бірге күйеуімен соғыс жылдарында бірге тұрды, олар Бос Франция штаб-пәтерімен, кейіннен уақытша үкіметпен бірге көшіп жүрді.

Аннаның өлімі және "далалық жылдар"

Париж 1944 жылғы 25 тамызда азат етілген соң, Ивонна екі қызымен бірге Францияға оралды. Бойсери өрт салдарынан жөндеуден өткенде және кеңейтілгенде (ең айқын белгісі – Генерал жеке кабинетін орналастырғысы келген мұнара) олар жалға алынған пәтерде тұрды. Бойсериге қайтып келгеннен кейін, 1948 жылы отбасы қызы Анны жоғалтып, қайғыға батты. Содан кейін Ивонна мен Шарль ақыл-жағынан кемтар жас қыздарға баспана ұйымдастыру мақсатында "Анн де Голль қоры" құрды. Ивонна өмірінің соңына дейін осы қормен жұмыс істеді. Осыдан басқа, Бойсеридегі уақыт олар үшін тыныш өтті, 1958 жылғы мамыр оқиғалары Шарльді қайтадан елге қызмет етуге шақырғанша.

Президент жұбайы

Ивон де Голль 1958 жылғы 21 желтоқсанда Францияның бірінші ханымы болды, сол кезде премьер-министр де Голль Франция Республикасының президенті болып сайланды. Олар бірге «Ситроен» көлігімен президенттік резиденция – Елисей сарайына барды. Оның сәнгері Жак Хейм болды. Ол қатал, консервативті, бірақ сонымен бірге жылы жүректі де еді. Күйеуі 1959 жылдан 1969 жылға дейін президент болып тұрған кезеңде Ивон де Голль қарапайым және салмақты өмір сүрді. Көбінесе ол таңғы аста «Фигаро» газетін оқып, кешкі телеарналарды тамашалап, жексенбі күндері сарайдағы шіркеуде дұға ететін. Ол дәстүрді, моральдық құндылықтарды және өте жауапкершілік сезімін бейнелейтін. Оның католик діні күйеуінің моральдық мәселелердегі консервативті көзқарасына ықпал етті. Сарайға келген соң ол алдымен резиденцияға «пиета» қоюды сұрады, ал Лувр мұражайы оған көмектесіп, оны берді. Кейін күйеуі актриса Брижит Бардоны сарайға шақырғанда, ол оның бұрын ажырасқандығына байланысты қабылдаудан бас тартуға дайын еді. Бірақ, Папа Павел VI «Humanae Vitae» жариялағанға дейін, ол контрацепциялық таблеткаларды қолдауға белсенді түрде араласты. Олар қызметтерінің кезінде Дуайт Эйзенхауэр мен Кеннедилерді де қабылдады. 1961 жылы американдық президенттік жұп – Джон Ф. Кеннеди мен Жаклин Кеннедиді генерал де Голль шақырғанда, ол американдық бірінші ханыммен байланыс орнату үшін бастама көтеріп, оны 14-ші округтегі Бульвар Брун көшесіндегі балалар бақшасына апарып көрсетті. Екі жылдан кейін президент Кеннеди қаза болғаннан кейін, мадам де Голль оны Париждегі БАҚ назарынан аулақ болу үшін демалуға шақырды. 1962 жылғы 22 тамызда француз отбасы қиын жағдайға тап болды. Де Голльдерге француз әуе күштерінің подполковнигі Жан Бастиан Тири ұйымдастырған Кламарттағы қастандық жасауға әрекет жасалды. Де Голльдің қара «Ситроен DS» көлігі Петит-Кламарт арқылы өтіп бара жатқанда, оқ жаңбырына ұшырады. Де Голль мен оның әйелі де бар бүкіл топ қаза болмай, ауыр жарақаттанған жоқ. Ал қастандық жасағандар кейіннен тұтқындалып, сотқа тартылды. Бастиан Тири 1963 жылғы ақпанда Форт-д'Ивридегі шабуылға жетекшілік еткені үшін сотталып, Францияда атылған соңғы адам болды. Де Голль оқиғаны полицияға сыйластықпен қарамай, одан күліп шыға алды. Бірақ ол әйелінің батылдығына қатты таң қалды, айтуынша: «Ивон, сен өте батылсың». 1968 жылғы мамыр оқиғалары кезінде Ивон күйеуімен бірге Баден-Баденге көшіп кетті. Ол «коммунистік» көтеріліске және наразылықтарға қарсы болды.

Зейнеткерлік және өлім

1969 жылы Шарль президенттік лауазымнан кеткеннен кейін Ивонна оны Ирландияға зейнеткерлік сапарға аттандырды. Бұл ел жұбайлардың және генерал Франсуа Флохик әскери атташесінің жағажайда түсірілген суреттерімен әйгілі болды. 1970 жылы ханым де Голль жесір қалды, бірақ денсаулығы нашарлағаннан кейін 1978 жылы Париждегі Таза ұғым сестерінің зейнеткерлер үйіне түсуге мәжбүр болды. Ол Париждегі Валь-де-Грась госпиталінде күйеуі қайтыс болғандағы жасында және оның қайтысының тоғызыншы жылдығы алдында, 1979 жылғы 9 қарашада дүние салды. Кейіннен ол күйеуі мен қызы Аннаның қасында Коломбьи-ле-Дё-Эглиз қаласына жерленді.

Құрметтеулер

"Мадам де Голль" кітабы (1981), Марсель Жуллианның авториясымен. Мелун қарттар үйіне Ивон де Голль есімі берілген. Нотр-Дам де Кале соборының алдында Ивонн Вендрукс пен Шарль де Голльдің некесін еске түсіретін стела орнатылған, онда оның "Үміт естеліктері" кітабынан алынған мына сөздер жазылған: "Ивон, сенсіз ештеңе істелмес еді". 1963 жылы аккордеоншы Рене Саже "Le tango de Tante Yvonne" әнін шығарды, ол 10 000 дана сатылды. 2013 жылдың 9 қарашасында, генерал де Голльдің қайтыс болған күнінің құрметіне, Кале қаласында Элизабет Сибоның жасаған, қол ұстасып тұрған Шарль мен Ивон де Голльті бейнелейтін қола мүсіні ашылды. Бұл мүсін 1959 жылы қалаға ресми сапармен келген президенттік жұптың суретінен шабыттандырылған.