Кіріспе

Америкалық суретші және жазушы (1934–2020)

Томас Энтони "Томи" деПаола (15 қыркүйек 1934 – 30 наурыз 2020) – 260-тан астам балалар кітабының авторы және суретшісі, мысалы, "Стрега Нона". Оның Джозеф (Бадди лақабымен танымал) ағасы және Джуди мен Морин есімді екі қарындасы болған. Оның әкесінің ата-анасы Калабриядан шыққан, сонда ол өзінің әйгілі "Стрега Нона" кітабының оқиғасын орналастырған. "Балалы қарындас" кітабы Мориннің дүниеге келуі туралы. ДеПаола төрт жасында сурет салуға қызығушылық танытқан.

Оқыту

ДеПаола 1962-1966 жылдары Бостоннан тыс жердегі Ньютон Колледжінде өнер сабақтарын оқытты, содан кейін Калифорнияға көшіп, 1967-1970 жылдары Сан-Франциско әйелдер колледжінде сабақ берді. 1969 жылы Калифорния өнер және қолөнер колледжінен Көркемсурет магистрі дәрежесін және Сан-Францискодағы Лон Маунтин колледжінен докторлық эквиваленттілігін алды. ДеПаола 1970-ші жылдары Жаңа Англияға көшіп келіп, 1972 жылдан 1973 жылға дейін Бостонның Чемберлейн кіші колледжінде өнер сабақтарын оқытты. 1973 жылдан 1976 жылға дейін Нью-Гэмпшир штатының Нью-Лондон қаласындағы Колби Сойер колледжінде ассистент-профессор, дизайнер және сөйлеу және театр бөлімінде техникалық директор болып жұмыс істеді, сондай-ақ Балалар Театры жобасы үшін жазушы, декоратор және костюм дизайнері болды. Ол 1976-1978 жылдары Нью-Гэмпшир штатының Хенникердегі Нью-Ингланд колледжінде өнерден сабақ берді. 1978 жылы ДеПаола толық уақытты оқытушылық қызметтен зейнеткерлікке шығып, кітап жазу мен сурет салуға өзінің уақытын арнады.

Жазу

ДеПаола суреттеген алғашқы басылған кітабы 1965 жылы «Ковард Макканн» сериясынан шыққан «Ғылым – не және неге?» кітабындағы Лиза Миллердің «Дыбыс» атты туындысы болды. Ол өзі жазып, сурет салған алғашқы кітабы – 1966 жылы «Бобс Меррилл» баспасында жарық көрген «Тимлиннің ғажайып драконы» (The Wonderful Dragon of Timlin) еді. Оның жазушылық жолы 50 жылдан астам уақытқа созылды, осы кезеңде ол 270-тен астам кітап жазды. Оның кітаптарының дүние жүзінде шамамен 25 миллион данасы сатылып, 20-дан астам тілге аударылды. Оның ең танымал туындысы саналатын «Стрега Нона» алғаш рет 1975 жылы жарық көрді және ең жақсы суреттелген кітап үшін берілетін беделді «Кальдекотт» жүлдесіне ие болуға үміткер болды. 2001 жылы ол «Джим Хенсон» компаниясының «Томи деПаоламен әңгімелер» телесериалында өзін-өзі сомдады.

Көрмелер

ДеПаола 2013-2014 жылдары Колби Сойер колледжінде екі көрме өткізді. Біріншісі "Бұрын" деп аталды, онда Пратт институтындағы қалыптасу кезеңіндегі алғашқы жұмыстары және Фра Анжелико, Жорж Руо және басқалардың оған тигізген әсері көрсетілді. Екінші көрмесі, "Қазір" деп аталып, ДеПаоланың 80 жылдық мерекесіне жақын уақытта ұсынылды. Ол өмірінің көп бөлігінде гомосексуалды екені белгілі болса, "көкірегіңізде үлкен қызыл "G" әрпі болып, мектептер сіздің кітаптарыңызды енді сатып алмайтын" еді деп 2019 жылы The New York Times Magazine журналына айтқан. ДеПаола 1973 жылдан 1976 жылға дейін Нью-Гэмпшир штатының Нью-Лондон қаласында тұрып, сабақ берген. Оның әдеби агенті Даг Уайтман хабарлағандай, ДеПаола 2020 жылдың 30 наурызында Либан, Нью-Гэмпшир штатындағы Дартмут Хичкок медициналық орталығында қайтыс болды. Ол өткен аптада шатырындағы студиясында құлап, ауыр жарақат алған, содан кейін жасалған операциядан туындаған қосымша аурулар салдарынан көз жұмды. Одан кейін екі әпкесі – Джудит және Морин (соңғысы оның ең жақын досы) және көптеген туғандары мен немерелері қалды.

Марапаттар мен құрметтер

2011 жылы деПаола АҚШ балалар кітапханашыларының екі жылда бір рет табыс ететін Балалар әдебиеті мұрасы сыйлығын алды. Бұл сыйлық АҚШ-та жарық көрген кітаптары арқылы балалар әдебиетіне маңызды және ұзаққа созылатын үлес қосқан, әлі тірі автор немесе суретшіні марапаттайды. Балалар суретшісі ретіндегі еңбегі үшін деПаола 1990 жылы балалар кітаптарының жаратылыстанушылары үшін ең жоғары халықаралық награда саналатын Ханс Кристиан Андерсен сыйлығына АҚШ атынан ұсынылды. Сонымен қатар, деПаола 1976 жылы «Стрега Нона» кітабы үшін Кальдекотт құрмет сыйлығын, 1982 жылы «Достық аңдар: Ескі ағылшын Рождество әні» үшін Бостон глобусы-Рог кітап сыйлығын, 1987 жылы «Пошташы не әкелді» үшін Алтын желкен сыйлығын және 2000 жылы «26 Фейрмоунт даңғылы» үшін Ньюбери құрмет сыйлығын иеленді.