Кіріспе

Марк 4-тарау – Христиан Киелі кітаптарының Жаңа Келісіміндегі Марк Ізгі хабарының төртінші тарауы. Онда Тұқым себуші туралы мысал, оның түсіндірмесі және Қыша дәні туралы мысал айтылады. Бұл екі мысал Матай және Лұқада да кездеседі, бірақ бұл тарауда Маркқа ғана тән, жасырын өсетін тұқым туралы мысал да бар. Тарау Исаның дауылды басуымен аяқталады.

Мәтін

Бастапқы мәтін Койне грек тілінде жазылған. Бұл тарау 41 аятқа бөлінген.

Астарлы әңгімелер

Иса тағы да көлге (Галилея теңізіне) барды (Марқ 3:7-9 (NKJV) қараңыз). Ол теңіз жағасында немесе "жағада" сабақ беруді бастайды, содан кейін қайыққа отырып, "көптеген адамдарға" сөйлейді (Марқ 4:1). "Пулпит комментарийі" кітабында былай делінген: "Грек тіліндегі ең дұрыс оқылым бойынша, сөз – πλεῖστος, плейстос, көп деген мағынадағы πολὺς, полиус сөзінің superlative дәрежесі, және оны 'өте көп' деп аудару керек. Бөлме мен кішкентай аула оған келген көпшілікке енді жеткіліксіз болды". Мәтіннен "Ол көп нәрсені параболалармен айтты" деген қорытынды жасауға болады; Генрих Мейер көптеген параболалардың ішінде Марқ "бірнешеуін таңдап келтірді" деп санайды.

Тұқым себуші

Марқа жазған алғашқы теңеу – тұқым себуші туралы теңеу. Иса өзін тұқым себуші немесе егінші ретінде бейнелейді, ал тұқымды – өз сөзі ретінде. Иоганн Бенгель Мәсітті тұқым себуші деп, сондай-ақ жақсы жаңалықты паш ететіндердің барлығын айтады, бірақ Джеймисон, Фаусет және Браунның түсіндірмесі «тұқым себуші кім?» деген сұраққа жауап берілмейтінін атап көрсетеді, себебі «Құдайдың сөзі тұқым болса, онда осы құнды тұқымды шашатын әрбір адам тұқым себуші деп есептелуі керек». Көптеген тұқымдар өнім бермейді, бірақ «кейбіреулері отыз, алпыс, тіпті жүз есе өнім береді» (4:8). Оның шәкірттері Исаның неге теңеулермен сөйлеп отырғанын, тіпті теңеулердің мәнісін де түсінбейді. Көпшілік кеткен соң Иса оларға былай дейді: «Құдай Патшалығының құпиясы сендерге сыйланды. Ал сырттағыларға барлығы теңеулермен айтылады, осылайша олар көріп тұрса да түсінбеуі үшін, естіп тұрса да білмеуі үшін. Әйтпесе, олар қайтып келіп, кешірім сұрар еді» (4:11-12). Иса Ишая 6:9-10 аяттарын келтіреді. Ерте христиандар Иса мен оның ізбасарларына еврейлердің жағынан жауап болмауының себебін түсіндіру үшін осы Ишаядан алынған үзіндіні пайдаланды (Миллер 21). Ол он екі адамды және «оның төңірегіндегілерді» көптеген аудармаларда грек және сириялық мәтіндерге сүйене отырып, бірақ «Вулгатада» оны түсінбеген «он екі адамды» сөккендігі үшін айыптайды, оның мағынасын түсіндіреді және оның сөзін, яғни оның үйретімін қабылдағандардың көп «өнім» беретінін айтады. Осы теңеу Лұқа 8:4-15 және Матай 13:1-23-те де кездеседі, және ол Тома Евангелиясының 9-шы сөзі болып табылады.

Тұрақтағы шам

Иса шамды тұғырға қойғанда, оны жасырмай, жарқырауға мүмкіндік береді. Ол: «Жасырылған нәрсе ашыққа шығарылады және жасырын нәрсе әйнеге келтіріледі. Естіген құлағы бар болсын, естісін!» (4:22-23) дейді. Бұл соңғы сөйлем барлық қолжетімді мәтіндерге қарағанда, Исаның ең сүйікті сөзі болған. Бұл сөздер Лұқа 11:33 және Матай 10:26-27-де де кездеседі. «Естігендеріңе жақсылап назар салыңдар. Қандай өлшеммен өлшесеңдер, сондай өлшеммен өздеріңе де өлшенер, тіпті одан да артық. Өйткені кімде бар болса, оған одан да берілер, ал кімде жоқ болса, оның бар нәрсесі де алынып қойылар» (4:24-25) деді. «Сколарз» нұсқасы бұл аяттарды былай аударады: «Сендерге қолданылатын стандарт, өздеріңе де қолданылатын стандарт болады, тіпті одан да артық. Шындығында, кімде бар болса, оған одан да берілер, ал кімде жоқ болса, оның бар нәрсесі де алынып қойылар!» Марк 4:25 «Таланттар туралы теңеуде» (, ) және , , Тома 41-де де кездеседі. Марк 4:24 сондай-ақ және де кездеседі.

Өсіп жатқан тұқым

Өсіп келе жатқан тұқым туралы парабола (26–29 аяттар) және қыша тұқымы туралы парабола (30–32 аяттар) одан әрі келеді, олардың әрқайсысы табиғатпен салыстырулар мен кішкентай бастамалардың соңында көп нәтиже беруін көрсетеді. Екеуі де Құдай Патшалығының өсуін бейнелейді. "Тұқым жасырын өседі" параболасында Иса бір адамның тұқым себуі және оған ешқандай назар бермейінше "дән пісіп жетілгенде, ол орақпен шабады, өйткені жиын болды" (29) дегендей мысал келтіреді. Бұл Тома 21-де жартылай қайталанады. Иса айтуынша, қыша тұқымы Құдай Патшалығына ұқсас, себебі ол ең кішкентай тұқымнан басталады, бірақ "бақшадағы ең үлкен өсімдікке айналады, оның тармақтары соншалықты үлкен болады, құстар оның көлеңкесінде қонақтай алады" (32). Бұл Матай 13:31–32 және Лұқа 13:18–19-да айтылған. Сондай-ақ, Тома 20-де де осы туралы айтылған.

Үлкен кереметтер

Марқа 4:35 (ЖД) тармақтан бастап 5-ші тараудың соңына дейін "бір-бірінен үзіліссіз төрт керемет оқиға" тізіледі. Бұл кереметтер туралы баяндар бұрынғы оқиғалардың мәнін арттырады. Марқа, мүмкін, Исаның билігінің (ἐξουσíα, exousia) ұлылығын көрсетуді мақсат еткен. 4-ші тарау Исаның теңіздегі дауылды тоқтатуы туралы оқиғамен аяқталады. Ол шәкірттерімен қайықта көлден өтіп бара жатқанда ұйықтап жатқан. Марқа атап көрсетеді, олар үлкен халықты қалдырып, Оны "қалай бар еді" солай алып, басқа қайықтар да бірге болған. Дауыл көтеріліп, олар үрейлене оятып:

"Ол оянды, желге бұйрық берді, теңізге: «Тыныш бол! Үндемей тұр!» деді. Сонда жел тоқтады, теңіз мүлдем тынышталды. Олар үлкен қорқынышқа бөленіп, бір-біріне: «Бұл кім болғанда, тіпті жел мен теңіз де Оған бағынады?» деді" (Марқа 4:39-41, NRSV).

39-шы тармақтағы (siōpa) сөзі «тыныштық» деген мағынаны білдіреді, және «Жаңа өмір аудармасы» мен «Holman Christian Standard Bible» осылай аударған. «Тиндейлдің Жаңа келісімге түсініктемесі» сериясынан Марқаға қатысты түсініктеме авторы доктор Р. А. Коул былай деп жазады:
"Кереметтердің мағынасыз сиқыр емес екенін, олардың бізге Исаның кім екенін көрсету үшін жасалғанын есімізде сақтауымыз керек". Теңіздің тынығуы және одан кейінгі кереметтер Исаның табиғатқа билігін көрсетеді. Исаның тек адамдарға ғана емес, тіпті бағындыруға келмейтін адамға да билігі бар, ол жынды бір ғана емес, жын әскерінен босатады (Марқа 5-ке қараңыз). Осы керемет оқиғалардың шегінде Иса тек ауруларды емдемейді, сонымен қатар өлген қызды тірілтеді, бұл оқырманды Исаның туған қаласы Назаретте (6:1-6) қабылданбауымен үлкен қайшылыққа дайындайды (толық талқылау үшін France-ке қараңыз).