Амадео де Соуза Кардозу: Португалиялық Модернист суретшісінің өмірі мен шығармашылығы
Amadeo de Souza Cardoso
Амадео де Соуза Кардозу (1887-1918) – португалиялық модернист суретші. Оның туындылары кубизм, футуризм, экспрессионизм сияқты ағымдармен байланысты. Португалиядағы модерн өнердің дамуына зор үлес қосты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалиялық суретші (1887–1918)
Portuguese artist (1887–1918)
Амадео де Соуза Кардосо (14 қараша 1887 – 25 қазан 1918) – португал суретшісі. Португалиялық модернист суретшілерінің алғашқы буынына жататын Амадео де Соуза Кардосо, өз туындыларының ерекше сапасы және 20 ғасыр басындағы тарихи авангард өкілдерімен құрған диалогы арқасында олардан ерекше көзге түседі. "Суретші Париж мен Манхуфе арасында Португалиядағы қазіргі заманғы өнердің ең перспективалық мүмкіндігін, өз замандастарымен халықаралық деңгейдегі қарқынды, бірақ көпке танылмаған әрекеттестікте дамытты". Оның суреттері кубизм, футуризм немесе экспрессионизм сияқты ашық бағыттармен байланысты, және көптеген жағдайларда, соңғы жылдардағы туындыларында, замандас халықаралық өнердің ең озық үлгілерімен шайқасатын деңгейге жетеді. 30 жасындағы қазасы оның толыққанды жетілген суретшілік өнерінің және халықаралық мансабының, әлі де қалыптасу үстіндегі үміттерге толы жолының күрт аяқталуына себеп болды. Амадео ұзақ уақыт бойы Португалияда да, одан тыс жерлерде де ұмытылар еді: "Көп жылдар бойы оның туындыларын түсіндіруге қатысты көріністі қалың жамылғымен жауып тұрған үнсіздік [ ], сондай-ақ, бұл Португалияның ел ретіндегі үнсіздігі, суретшінің халықаралық тарихи жаңаруына мүмкіндік бермеді"; және "Амадео де Соуза Кардосо тарихшылық танылу жолын енді ғана бастады".
Amadeo de Souza Cardoso (14 November 1887 – 25 October 1918) was a Portuguese painter. Belonging to the first generation of Portuguese modernist painters, Amadeo de Souza Cardoso stands out among all of them for the exceptional quality of his work and for the dialogue he established with the historical avant gardes of the early 20th century. "The artist developed, between Paris and Manhufe, the most serious possibility of modern art in Portugal in an international dialogue, intense but little known, with the artists of his time". His painting is articulated with open movements such as Cubism, Futurism or Expressionism, reaching in many moments and in a sustained way in the production of recent years a level comparable in everything to the cutting edge production of his contemporary international art. Death at the age of 30 will dictate the abrupt end of a fully mature pictorial work and a promising international career but still in the process of affirmation. Amadeo would be forgotten a long time ago, inside and, above all, outside Portugal: "The silence that for many years covered the interpretive visibility of his work with a thick blanket [ ], and that was also the silence of Portugal as a country, not allowed the international historical update of the artist "; and "Amadeo de Souza Cardoso just started his path of historiographic recognition".
Ерте өмір
Амадео Мануфеде, Амаранте қауымында, Эмилия Кандида Феррейра Кардосо мен Хосе Эмигдио де Соса Кардосоның ұлы болып дүниеге келді, "жақсы ауылдық буржуазия отбасы, күшті және өте діндар, тоғыз бауырдың арасында [ ]. Әкесі мейірімді "фермер", бай шарапшы, балаларына тиімді білім беруді қалаған, практикалық ойлы адам еді". 18 жасында Лиссабонның Көркемсурет Жоғары Мектебіне қабылданды, ал бір жылдан кейін (19 жасқа толған күні) Парижге кетті, онда оқуын жалғастыруды ниеттенді, бірақ көп ұзамай сәулет курсынан бас тартып, сурет салуды үйрене бастады. Ол кезде ол карикатурада өте тәжірибелі болған. 1908 жылы ол Фальгиер қаласындағы он төртінші үйde тұрды. Ол жерде ол Академия де Бё-Арттағы және каталондық суретші Англада Камарасаның Вити академиясындағы ательелерге барып-қайтты. 1910 жылы ол бірнеше ай Брюссельде болды, ал 1911 жылы оның туындылары Салон де Индепенданда көрсетілді. Ол Гертруда Штайн, Хуан Грис, Амедео Модильяни, Александр Архипенко, Макс Якоб, Роберт Делоне және Соня Делоне, Константин Бранкузи сияқты суретшілер мен жазушылармен, сондай-ақ неміс суретшісі Отто Френдлихпен жақын дос болды. Ол итальяндық футуристер Джино Северини мен Умберто Боччонимен де дос еді. Ол Парижде тұратын басқа португал суретшілерімен, соның ішінде Франсиско Смит, Эдуардо Виана және Эммерико Нунеспен байланыс орнатты. Ол архитектура курсына түсуге дайындалу үшін Годфрой мен Фрейнет студияларына барып, отбасының үмітін орындау үшін жобаны қабылдады, бірақ соңында одан бас тартты. Ол O Primeiro de Janeiro (1907) және Popular Illustration (1908–1909) сияқты португалдық мерзімді басылымдарда карикатуралар жариялады. Суретші ретіндегі қызметінің басталысы шамамен 1907 жылға дейін жетеді. Келесі жылы ол Люси Мейнарди Печеттомен танысты, жеті жылдан кейін оған үйленді. 1909 жылы ол Академия Виттиде және кейіннен еркін академияларда суретші Англада Камарасаның сабақтарына қатысты. 1913 жылы Амадео де Соуза Кардосо екі маңызды көрмеге қатысты: АҚШ-тағы Армори Шоу, Нью-Йорк, Бостон және Чикаго қалаларына сапар шекті, сондай-ақ Германияның Берлиндегі Галлерея Дер Штурмдағы Герварт Уолден басқарған Erste Deutsche Herbstsalon. Екі көрме де әлі оған дайын емес көпшілікке заманауи өнерді таныстырды. Амадео Армори Шоудағы көрмеге қатысқандардың ішінде ең коммерциялық табысқа жеткендердің бірі болды, өйткені ол онда көрсетілген сегіз туындысының жетісін сатты. 1914 жылы Барселонада Антони Гаудимен кездесіп, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басталысымен Мадридке кетті. Оның досы Амедео Модильяни Париж студиясында мүсіндерді көрсетті. Содан кейін Амадео Португалияға оралып, Луси Мейнарди Печеттоға үйленді. Ол Португалияның басқа суретшілері мен ақындары Алмада Негрейрос, Санта-Рита-Пинтор және Тейшейра-де-Паскоаеспен байланыста болды. 1918 жылдың 25 қазанында, 30 жасында, ол Испан тұмауынан Еспиньода қайтыс болды.
Amadeo was born in Manhufe, a parish of Amarante, the son of Emília Cândida Ferreira Cardoso and José Emygdio de Sousa Cardoso, "a family of good rural bourgeoisie, powerful and very religious, among nine brothers [ ]. His father was a kind "gentleman farmer", rich vintner, with a practical spirit, wishing to educate his children efficiently". At the age of 18, he entered the Superior School of Fine Arts of Lisbon and one year later (on his 19th birthday) he went to Paris, where he intended to continue his studies but soon quit the architecture course and started studying painting. By then, he was especially experienced in caricatures. In 1908, he lived in number fourteen of the Cité de Falguière. There, he went to ateliers in the Académie des Beaux Arts and the Viti Academy of the Catalan painter Anglada Camarasa. In 1910 he stayed for some months in Brussels and, in 1911, his works were displayed in the Salon des Indépendants. He became close friends with artists and writers such as Gertrude Stein, Juan Gris, Amedeo Modigliani, Alexander Archipenko, Max Jacob, the couple Robert Delaunay and Sonia Delaunay, and Constantin Brâncuși, as well as the German artist Otto Freundlich. He was also friends with the Italian Futurists Gino Severini and Umberto Boccioni. He established contact with other Portuguese artists residing in Paris, including Francisco Smith, Eduardo Viana and Emmerico Nunes. He attends the studios of Godefroy and Freynet in order to prepare for admission to the architecture course, a project he embraces, partly to meet family expectations, but which he ends up abandoning. He publishes caricatures in Portuguese periodicals such as O Primeiro de Janeiro (1907) and Popular Illustration (1908 1909). The beginning of his activity as a painter probably dates from 1907. The following year he meets Lucie Meynardi Pecetto, with whom he would marry seven years later. In 1909 he attended the classes of the painter Anglada Camarasa at the Académie Vitti and later the Free Academies. In 1913, Amadeo de Souza Cardoso participated in two seminal exhibitions: the Armory Show in the US, that travelled to New York City, Boston, and Chicago, and the Erste Deutsche Herbstsalon at the Galerie Der Sturm in Berlin, Germany, directed by Herwarth Walden. Both exhibitions presented modern art to a public that was still not used to it. Amadeo was among the most commercially successful of the exhibitors at the Armory Show, as he sold seven of the eight works he had on display there. Amadeo met with Antoni Gaudí in Barcelona in 1914, and then left for Madrid, where the shock of World War I was already underway. His friend Amedeo Modigliani showed sculptures in his Paris studio. Amadeo returned then to Portugal where he married Lucie Meynardi Peccetto. He maintained contact with other Portuguese artists and poets such as Almada Negreiros, Santa Rita Pintor and Teixeira de Pascoaes. On 25 October 1918, at the age of 30, he died in Espinho, of the Spanish flu.
Жұмыс
Испаниялық суретші Англада Камарасаның жетекшілігімен жасаған алғашқы туындылары стильдік тұрғыдан импрессионизмге жақын болды. 1910 жыл шамасында кубизм мен футуризмнің ықпалымен ол алғашқы португалдық модернистердің біріне айналды. Оның стилі формасы мен түсі жағынан агрессивті әрі жарқын, ал туындылары алғашқы көзқараста композициялық құрылымында ренжсіз немесе хаотикалық көрінуі мүмкін, бірақ олар нақты бейнеленген және теңдестірілген. Оның "Trou de la Serrure" сияқты инновациялық картиналары коллажға ұқсайды және абстракционизмге немесе тіпті дадаизмге жол ашатын сияқты. 1912 жылы ол жиырма суреттен тұратын альбом жариялады және Густав Флаубердің "La Légende de Saint Julien l'Hospitalier" әңгімесін иллюстрацияланған каллиграфиялық қолжазбада көшірді, бірақ бұл ерте туындылары көп назар алмады. 1913 жылы ол АҚШ-тағы Armory Show көрмесінде сегіз жұмысын көрсетті, олардың кейбіреулері қазір американдық мұражайларда сақталуда. Келесі жылы ол Португалияға оралып, жаңа өнер білдіру формаларын тәжірибелеуде үлкен және шарықтап дамыған мансабын бастады. 1917 жылы Амадео және Санта Рита, Фернандо Пессоа сияқты басқа суретшілермен бірге "Portugal Futurista" журналына қатысты, оның тек бір ғана саны жарық көрді. 1916 жылы ол Портода "Абстракционизм" тақырыбымен 114 өнер туындысын көрсетті, сондай-ақ олар Лиссабонда да көрсетілді, бірі жаңалықпен, бірі скандалдықпен ерекшеленді. Кубизм Еуропа бойынша кеңіреп тарады және оның аналитикалық кубизміне маңызды әсер етті. Амадео де Соуза Кардосо экспрессионизмді зерттеді және соңғы туындыларында жаңа техникалар мен пластикалық өнердің басқа формаларын сынады. 1925 жылы Францияда суретшінің туындыларының ретроспективті көрмесі көпшілік пен сыншылар тарапынан жақсы қабылдады. Он жыл өткен соң Португалияда заманауи суретшілерді марапаттау үшін Souza Cardoso сыйлығы тағайындалды.
His early works, under the tutelage of the Spanish painter Anglada Camarasa, were stylistically close to impressionism. Around 1910, influenced both by cubism and by futurism, he became one of the first modern Portuguese painters. His style is aggressive and vivid both in form and colour and his works may seem random or chaotic in their compositional structure at first sight but are clearly defined and balanced. His more innovative paintings, such as "Trou de la Serrure", resemble collages and seem to pave the way to abstractionism or even dadaism. In 1912 he published an album with twenty drawings, and copied the story of Gustave Flaubert, "La Légende de Saint Julien to l'Hospitalier", in a calligraphic manuscript with illustrations, but these early works attracted little notice. In 1913 he exhibited eight works in the Armory Show in the US, some of which are now in American museums. The following year, he returned to Portugal and initiated a great and meteoric career in the experimentation of new forms of expression. In 1917 Amadeo and other artists such as Santa Rita and Fernando Pessoa participated in the magazine Portugal Futurista, which had only one edition published. In 1916, he displayed in Oporto 114 artworks with the heading "Abstraccionism", that also was displayed in Lisbon, one and another with newness and some scandal. Cubism was in expansion throughout Europe and was an important influence in his analytical cubism. Amadeo de Souza Cardoso explored expressionism and in his last works he tried new techniques and other forms of plastic expression. In 1925, a retrospective exhibition in France of the painter's artwork was well received by the public and critics. Ten years later in Portugal, an award was created to distinguish modern painters: the Souza Cardoso prize.