Кіріспе

Германиялық коммунист саясаткері, швейцариялық футболшы Эдгар Йозеф Андре немесе Эткар Йозеф Андре (17 қаңтар 1894 – 4 қараша 1936) – Германия Коммунистік партиясының (КПД) саясаткері және антифашист.

Алғашқы жылдар

Аахен қаласында туған Андре жұмысшы отбасының ұлы еді. Ол бес жасқа толған кезде әкесінен айырылды, ал ауырған анасы үш баласын бағуға қиналды. Бельгиялық туыстары оларды Льеж қаласына әкелді, онда Эдгар біраз уақыт жетімдер үйінде өмір сүрді. Мектепті бітірген соң кітап дүкенінде оқушы болып жұмысқа орналасты, сол жерде саяси әдебиеттермен танысты.

ЕДПК мүшелігі

1911 жылы ол Бельгияның Еңбек партиясына мүше болды, және бар болғаны екі жыл ішінде Брюссельдегі Социалистік жұмысшы жастарының хатшысы болды. 1914 жылы Бельгияның Еңбек партиясының съезіне қатысты. Бірінші дүниежүзілік соғыста ол Рейн аймағында өз еркімен қызмет етті және 1918 жылдың соңында француз әскеріне тұтқынға түсті. Германияға қайтқаннан кейін ол алдымен Кобленцке барды, онда Социалистік жұмысшы жастары мен Германияның Социал-демократиялық партиясына (СДПГ) қосылды. 1922 жылы Гамбургке көшіп өтті. Ол онда құрылыс және портта жұмыс істеді, Құрылысшылар одағының мүшесі болды, содан кейін Көлік жұмысшылары одағына да қосылды.

KPD мүшелігі

Соғыстан кейінгі 1920 жылдардың басындағы Германияны, Версаль келісімі бойынша салынған соғыс өтемақыларының салдарынан ерекше қатты шалқыған депрессия кезінде Андре СДПК саясатымен күрт қайшылыққа келіп, партиядан кетіп, 1923 жылдың 1 қаңтарында КПД-ға қосылды. Ол көп ұзамай Эрнст Телманның жақын достарының қатарына енді. КПД-ның Вассерканте аудандық басшылығының мүшесі (1926–1930) ретінде ол Гамбургтегі ең беделді жұмысшы көшбасшыларының бірі болды. Гамбургтегі жұмыссыз жұмысшылардың өкілі ретінде ол сондай-ақ КПД-ның қорғау және өзін-өзі қорғау ұйымы Rotfrontkämpferbund-тің (1924–1929) Вассерканте бөлімшесін құрушы және басшысы болды. КПД партиялық мектебін бітіргеннен кейін Андре 1931–1932 жылдары Халықаралық теңізшілер мен портолық жұмысшылар кәсіби одағында инструктор және үгітші болып жұмыс істеді, көп уақытын Бельгия мен Францияда өткізді. Оның француз тілін білуі осы істе оған үлкен көмек берді.

Тұтқындау, қамауға алу, азаптау және өлім

Гитлер Рейхстагтағы өрттен кейін билікті басып алғаннан кейін, 1933 жылдың 5 наурызында Эдгар Андре тұтқындалды. Ол үш жарым жыл қамауда болып, азапталды. Осыдан кейін ол тек қана таяқпен жүре алатын болды және есту қабілетін жоғалтты. 1936 жылдың 4 мамырында Гамбургте кісі өлтіру, кісі өлтіруге талпынудың тоғыз жағдайы және қоғамдық тәртіп бұзушылықтары бойынша оның соты басталғанда, айыптау Андренің кінәсін жеткіліксіз дәлелдермен растай алды. Дегенмен, прокурор – Гитлердің жеке тапсырысы бойынша деп есептеседі – өлім жазасын беруді сұрады. 1936 жылдың 10 шілдесінде судья осындай жазаны тағайындады. Билік бұл оқиғаға байланысты халықаралық наразылық толқынына немқұрайдылық танытты, және Андре 1936 жылдың 4 қарашасында басылып өлтірілді. Бірнеше сағаттан кейін Фульсбюттель түрмесіндегі 5000 тұтқын Андренің өліміне наразылық ретінде "еңбекке тоқтауға" шықты. Испания Азамат соғысында, оның өлімінен аз уақыт бұрын, "Эдгар Андре" деген атпен Халықаралық бригадалардың бірінші батальоны құрылды.