Бөуилла: ежелгі қаланың тарихы мен қазбалары

Кіріспе

Бовилья – Италияның орталық бөлігіндегі Лацио аймағындағы ежелгі латын қаласы, қазір Марино муниципалитетіне қарасты Frattocchie шағын ауданының бір бөлігі.

Шолу

Бовилла – Аппия жолындағы станса (б.з.д. 293 жылы осы жерге дейін жол төселген), Римнен оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 18 км жерде орналасқан. Ол Альба-Лонганың колониясы болды және Латын лигасының отыз қаласының бірі ретінде танылады. Альба-Лонга б.з.д. 658 жылы қиратылғаннан кейін, сакралар Бовиллаға көшірілді, оның ішінде Веста культі (жазбаларда Vestales Albanae қыздары есімдері кездеседі, ал Бовилла тұрғындары әрқашан Albani Longani Bovillenses деп аталды) және Юлия руының культі. Бұл мұрагерлік құлшылықтың болуы Юлий әулеті мемлекеттегі ең жоғары билікке көтерілгенде оның маңыздылығын арттырды. Атты әскерлер Аугусттың денесін Римге жол бойында Бовиллада қарсы алды, ал 16 жылы отбасылық құдайына арналған ғибадатхана жаңадан бағышталды және циркте жыл сайынғы ойындар ұйымдастырылды, бұл, мүмкін, содаль Аугустальдердің басқаруымен жүзеге асырылды, олардың ресми күнтізбесі осы жерден табылған. Бовилла Мило мен Клодий арасындағы жанжалдың орын алған жері ретінде белгілі, онда Виа Аппияның сол жағында, қаланың үстінде орналасқан вилласы бар Клодий қаза тапты. Бұл жер табиғи түрде мықты емес, ал ертедегі бекіністердің іздері табылмады. Бовилла Альба-Лонганың орнын Римнің қиратуынан кейін жергілікті орталық ретінде алған болуы мүмкін, бұл стратегиялық тұрғыдан әлсіз жағдайды әдейі таңдауды түсіндіреді. 14 жылы Тиберий Аугуст құрметіне салған цирктің қалдықтары әлі де көрініс тапқан (мысалы, Wikimapia сияқты спутниктік суреттер сайттарында), сондай-ақ Аппия жолының жиегіндегі сегізбұрышты мазар. Бұрын театр және актерлер мектебі (schola actorum) болған, ол көрші маңда табылған жазу арқылы анықталды, және, мүмкін, Юлия руымен байланысты құдайлық Вейовиске арналған ғибадатхана. 2014 жылы Макдональдс мейрамханасын салу үшін жүргізілген қазба жұмыстары кезінде жақын маңдағы Аппия жолынан басталатын қосымша жолдың қалдықтары табылған. Қазба кезінде төрт еркек қаңқасы да табылды. Ресторанның өзінде қазір шыны жабынмен жабдықталған 150 футтық тас жолдың 2000 жылдық бөлігін көруге болады. Қазба аумағына жеке кіреберіс арқылы да кіруге болады.

Bovillae was a station on the Via Appia (which in 293 BC was already paved up to this point), located c. 11 mile (18 km) south east of Rome. It was a colony of Alba Longa, and appears as one of the thirty cities of the Latin league. After the destruction of Alba Longa in 658 BC the sacra were, it was held, transferred to Bovillae, including the cult of Vesta (in inscriptions virgines Vestales Albanae are mentioned, and the inhabitants of Bovillae are always spoken of as Albani Longani Bovillenses) and that of the gens Iulia. The existence of this hereditary worship led to an increase in its importance when the Julian house rose to the highest power in the state. The horsemen met Augustus's dead body at Bovillae on its way to Rome, and in 16 AD the shrine of the family worship was dedicated anew and yearly games in the circus instituted, probably under the charge of the sodales Augustales, whose official calendar has been found here. Bovillae appears as the scene of the quarrel between Milo and Clodius, in which the latter, whose villa lay above the town on the left of the Via Appia, was killed. The site is not naturally strong, and remains of early fortifications cannot be traced. It may be that Bovillae took the place of Alba Longa as a local centre after the destruction of the latter by Rome, which would explain the deliberate choice of a strategically weak position. Remains of the circus built there by Tiberius in 14 AD in honor of Augustus can still be seen at (use satellite image sites e. g., Wikimapia), and of an octagonal mausoleum, on the edge of the Via Appia. There were once also a theatre and a schola actorum ("actor's school"), identified by an inscription found in the neighbourhood, and, probably, a temple dedicated to Veiovis, a divinity associated to the gens Iulia. Remains of a side road leading off from the nearby Appian Way were unearthed during excavation work to build a McDonald's restaurant in 2014. During the excavation, a total of four male skeletons were also discovered. The restaurant itself now houses a view of a 150 foot stretch of 2,000 year old cobbled street beneath a glass walkway. It's also possible to go into the excavated area from a separate entrance.