Кіріспе
2005 жылы шыққан француз комиксі "Астерикс және құлап жатқан аспан" ("Астерикске аспан құлайды") – "Астерикс" комиксі сериясының отыз үшінші томы, Альберт Удерзо жеке жазып, суреттеген тоғызыншы кітап және тарихи комедиялық серияға ғылыми фантастика элементтерін енгізген жалғыз том. Бұл кітап Уолт Диснейге арналған құрмет және француз комикс индустриясының жағдайына сатира ретінде жоспарланған. Ол 2005 жылдың 14 қазанында жарық көрді, коммерциялық сәттілікке қол жеткізді, бірақ сыншылар тарапынан жазғырылды. Бұл Удерзоның серияны жаңа шығармашылық командаға тапсырғанға дейін жасаған соңғы томы болды.
Asterix and the Falling Sky (, "The Sky Falls On His Head") is the thirty third volume of the Asterix comic book series, the ninth solely written and illustrated by Albert Uderzo and the only volume to introduce science fiction elements into the otherwise historical comedy series. The book was intended as a tribute to Walt Disney and a satire on the state of the French comics industry. It was released on October 14, 2005 to commercial success, but was panned by the critics. This was the final volume produced by Uderzo before handing over the series to a new creative team.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
Гаульдық ауылдың үстінде бір ғарыш кемесі пайда болып, нәлігіз барлық адамдар мен жануарлардың мүсіндей қатып қалуына себеп болды. Тек Астерикс, Обеликс, Гетафикс және Догматикс ғана сиқырлы сусын ішкендіктен әсер көрмеді. Сфера тәрізді ғарыш кемесінен Туун есімді ғарышкер шықты. Ол Тадсилвень планетасынан келген және онымен бірге "суперклондар" күзетшілері бар. Туун кемесінің "соқтығысуға қарсы магниттік өрісін" өшіріп, ауылдағылардың қатып қалуын тоқтатты. Ол галдарға өзінің "құпия қаруын" (Гетафикс жасаған сусынды) тәркілеу миссиясын орындап келгенін айтты, ол "бір ғаламда кеңінен танымал" және Нагмалар деп аталатын жаман ғарышкерлердің қолына тиюіне жол бермеу үшін келгенін жеткізді. Осы уақытта Нагма өзінің ғарыш кемесін жақын жердегі римдік лагерь, Компандиумға қондырып, "қуатты, қауіпті қаруды" іздеуде. Римдік жүзбасы Полиант оған галдардың ауылына бару жолын көрсетті. Туунның суперклондар әскері мен Нагманың "киберрат" робот-жауынгерлері шайқасқа кірісті. Астерикс пен Обеликс шайқасқа араласты, ал Нагма Гетафиксті құрықтауға тырысты. Нагма соңында жеңіліп, Туун сиқырлы сусынды іздеуден бас тартты, себебі оның шетелдіктерге тигізетін жалғыз көзге көрінетін әсері – оларды уақытша өте үлкен етіп өсіру ғана еді. Кетіп бара жатқанда, Туун ауыл мен римдік лагерьдегі оның сапары туралы барлық естеліктерді жойды.
Қабылдау
"Аспан құлап" коммерциялық сәттілікке жетті, бірақ сын тұрғысынан көңіл көншітпеді. Guardian газетіне жазған Иэн Ранкин бұл "Астерикс" томын "көңілден шығып қалған" және "сәттілікке жете алмаған" деп сипаттады, бұл, мүмкін, автор Удерзо жазу міндеттерін жаңа командаға жүктегеніне себеп болған сегіз жылдық үзіліске алып келді. St Mag оны "ашуға шақыратын" деп атады, "кітапта басқа ештеңеден гөрі көбірек наразылық бар" деді. "Sling's and Arrows" журналынан Рой Бойд оны "дұрыс емес және мағынасыз оқиға" деп сипаттады. Splinter оны "қарама-қарсылық тудыратын" және "серияның классикалық атмосферасынан ең көп алшақтаған ең ерекше "Астерикс" оқиғасы" деп айтты, сонымен қатар Удерзоны мұндай шетелдік элементтерді комикске енгізуге итермелеген факторларды мойындады. Оң пікірлер де болды, соның ішінде Wales Online "таза жол тартқандар қорқынышқа ұшырауы мүмкін" деп мойындады, бірақ оқиғада "Астерикс" оқиғаларының барлық классикалық элементтері бар екенін мәлімдеді. Goodreads сайтында оның рейтингі 5 балдық шкала бойынша 3,25-ке тең.
Комментарийлер
Мұқабасы – алғашқы «Астерикс» оқиғасының айна бейнесі, «Астерикс галл». Кітап Удерзоның ағасы Бруноға (1920–2004) арналған, ол кіші ағасының өнерге деген дарынын бірінші болып танып, қолдады. Кітаптың соңында Удерзо Уолт Диснейдің «ұлы туындыларына» құрмет білдіретін хабарлама қалдырған. Жерден тыс элементтер американдық мәдени империализмнің пародиязы ретінде сипатталды. Тоун Микки-Маусты еске алады. Оның планетасының аты – Тадсилвени, ол Уолт Диснейдің анаграммасы, ал Хабс – Буштың анаграммасы (сол кездегі АҚШ президенті Джордж Бушқа сілтеме). Удерзо France Soir газетіне берген сұхбатында «америкалықтардың Бушпен қазіргі күйдегі жағдайын» бейнелеуге тырысқанын айтты. Тоунның «суперклондары» Супермен кейіпіндегі Арнольд Шварценеггерге ұқсайды, ал Нагма – жәндік сияқты жапон манга кейіпкеріне ұқсайды, бұл Камен Райдерден шабыттанған болуы мүмкін. Удерзо манга комикстерін ұнатпайтынын және оларды пародизациялауды, сонымен қатар Уолт Диснейге құрмет көрсетуді мақсат еткенін мәлімдеді. Нагма – манганың анаграммасы, ал Нагма данасының аты – Акоаотаки, ол «Бейблейд» манга сериясының авторы Такао Аокидің анаграммасы. Удерзо бұл «Астерикс» альбомының соңғысы емес екенін қатысты түрде айтты, Financial Times газетіне берген сұхбатында: «Жоқ, жоқ, жоқ, бұл соңғы альбом емес. Кейбір журналистер мұқабасының бірінші «Астерикс» альбомының айна бейнесі болғандықтан осы пікірге келді. Бұл рас, бірақ менің ниетім осымен аяқтау емес еді». Ғылыми-фантастикалық элементтеріне қарамастан, кітап коммерциялық сәттілікке жетіп, 2005 жылы француз тіліндегі нұсқасы екі айдың ішінде 2,4 миллион дана сатылып, комикс сату рекордтарын жаңартты.