Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1906 жылы Оңтүстік Африкадағы көтеріліс
1906 uprising in South Africa
1906 жылғы Бамбата көтерілісі (немесе Зулу көтерілісі) – Зулу халқының Зонди руының басшысы, Мапанза аңғарында (қазіргі Квазулу-Наталдағы Грейтаун қаласының жанындағы аудан) тұрған Бамбата каМанцинза (шамамен 1860–1906 ж.ш.) басқарған, Оңтүстік Африкадағы Натал колониясындағы британдық үстемдікке және салық салуға қарсы күрес болды.
The Bambatha Rebellion (or the Zulu Rebellion) of 1906 was led by Bambatha kaMancinza (c. 1860–1906? ), leader of the Zondi clan of the Zulu people, who lived in the Mpanza Valley (now a district near Greytown, KwaZulu Natal) against British rule and taxation in the Colony of Natal, South Africa.
Шолу
Англо-бур соғысынан кейінгі жылдары Наталдағы британдық жұмыс берушілер Витватерсрандтың алтын кен орындарынан бәсекелестік күшейгендіктен, қара шаруаларды жұмысқа алуда қиындықтарға тап болды. Колониялық билік Зулу еркектерін еңбек нарығына тарту үшін қолданыстағы үй салығына қосымша 1 фунт стерлингтік салық енгізді. Бамбатха кейде Натал колониялық әкімшілігімен келіспеушіліктер тудырған, және билік оның басқа басшылармен бірге салыққа наразылық білдіргенін күдіктенді. Ол Грейтаунға шақырылды, бірақ тұтқындалудан сескенгендіктен қатыспады. Әкімшілік қарсылықты басуға ниетті екенін түсінген соң, ол Зулуландқа қашып, патша Динизулумен кеңесті. Бамбатха Мапанза аңғарына оралғанда, Натал үкіметі оны басшы лауазымынан шеттетуге шешім қабылдағанын білді. Ол аз ғана қолдаушыларын жинап, Нкандла орманды база ретінде пайдаланып, партизандық шабуылдарды бастады. Британ әскері Моме шатқалында көтерілісшілермен бетпе-бет кездесіп, оларды қоршауға алды. Күн шығысымен британдық отаршыл әскерлері көбінесе ассегай (найза), нобкерри (соққы таяқ) және сиыр терісінен жасалған қалқандармен қаруланған көтерілісшілерге автоматты мылтықтар мен артиллериядан атыс ашты. Бамбатханың Натал үкіметінің күштерімен қаза тапқаны хабарланды, бірақ оның қолдаушылары бұл мәлімдемеге күмәнданып, ол Мозамбикке қашқан деп сенді. 3000-нан 4000-қа дейін зулу қаза тапты. 7000-нан астам адам түрмеге қамалды, ал 4000-і сауаттандырылды. Соғыс Натал үкіметіне 883 576 фунт стерлинг (1906 жылғы 883576,0) құнға түсті.
In the years following the Anglo Boer War, British employers in Natal had difficulty recruiting Black farmers because of increased competition from the gold mines of the Witwatersrand. The colonial authorities introduced a poll tax £1 in addition to the existing hut tax to pressure Zulu men to enter the labour market. Bambatha had occasionally been in trouble with the Natal colonial administration, and the authorities suspected that he had joined with other chiefs in expressing discontent over the tax. He was summoned to Greytown, but, fearing arrest, did not attend. He realised that the administration was intent on crushing dissent and fled to Zululand to consult with King Dinizulu. Bambatha returned to the Mpanza Valley to discover that the Natal government had deposed him as chief. He gathered together a small force of supporters and began launching a series of guerrilla attacks, using the Nkandla forest as a base. The British troops succeeded in getting face to face with and surrounding the rebels at Mome Gorge. As the sun rose, British colonial soldiers opened fire with machine guns and cannon, on rebels equipped mostly assegais (spears), knobkerries (fighting sticks) and cowhide shields. It was reported that Bambatha had been killed in action by Natal government forces, but this claim was disputed by his supporters, who believed that he fled to Mozambique. Between 3,000 and 4,000 Zulus were killed. More than 7,000 were imprisoned, and 4,000 flogged. The war cost the Natal government £883,576 (883576.0 in 1906 is equivalent to about <calculated amount> in recent years).
Еске алу
2006 жылы көтерілістің жүз жылдығы Бамбата басшысын апартеідтен кейінгі Оңтүстік Африканың ұлттық қаһарманы деп жариялаған салтанатты шарамен атап өтілді. Сондай-ақ, оның суреті пошта маркасына түсірілді және бір көше оның құрметіне қайта аталды. Салтанатта сөйлегендердің айтуынша, бас кесілген дене шын мәнінде Бамбатаға тиесілі емес, ал нағыз басшы Мозамбикке қашып кеткен. Бұл сенімге әлі де көптеген адамдар сенеді; оның денеі деп саналатын ДНК-тесті нақты нәтиже берген жоқ. Хип-хоп әртісі Африка Бамбаата өзінің есімін Бамбатадан және оның көтерілісінен алған.
In 2006, the hundredth anniversary of the rebellion was commemorated in a ceremony which declared Chief Bambatha a national hero of post Apartheid South Africa. Also, his picture appeared on a postage stamp and a street was renamed in his honour. According to speeches in the ceremony, the beheaded body had not really been Bambatha's and the actual chief succeeded in escaping to Mozambique. This belief is still widely current; a DNA test of his alleged body failed to give a definite answer. The hip hop musician Afrika Bambaataa takes his name from Bambatha and his rebellion.