Кіріспе

Сэр Николас Конингхэм Тиндал, ПК (12 желтоқсан 1776 – 6 шілде 1846) – 1820 жылы неке бұзды деген айыппен сотталған Ұлыбританияның сол кездегі патшайымы Каролина Брансуикті сәтті қорғаған атақты ағылшын заңгері. 1829 жылдан 1846 жылға дейін ерекше көзге түсіп қызмет еткен Жалпы Соттардың Бас судьясы ретінде, ол Даниэль М'Нагтеннің ісінде "ақыл-есінен айырылғандықтан кінәлі емес" деген арнайы үкімді енгізуге жауапты болды. Тиндел судья Челмсфордтың Моулшам ауданында дүниеге келді, қазіргі 199 Моулшам көшесі сол жерде орналасқан, ал ол жер ескерткіш тақтамен белгіленген.

Өмірбаян

Тиндалдың әкесі Роберт Тиндал Челмсфордта адвокат болды, оның отбасы үш буыннан бері Коваль-Холлде тұрған. Оның арғы атасы Николас Тиндал Пол де Рапиннің «Англия тарихы» еңбегін аударып, оны жалғастырған – сол кездегі маңызды туынды. Ол сонымен қатар Мэтью Тиндалдың шөбересі, деист және «Құдай жаратылысымен бірдей ескі» (деистердің «Киелі кітабы» деп белгілі) христиандық туралы кітаптың авторы, сондай-ақ Чадлидің 1-ші бароны Томас Клиффордтың ұрпағы болды. Николас Тиндал отбасының тармағы Джон Тиндалдан тараған, ол Англияның Ұлттық одағы кезінде Девондағы Бере Феррис шлютері болған және Диан Тиндалдың немесе (оның әкесі) Джон Тиндалдың ұлы деп есептелген. 18 ғасырда Джон Николс отбасының Генрих II-нің тікелей иеленушісі Нортумберлендтегі Лэнгли қамалының бароны Адам де Тиндалдан тарағанын көрсететін шежіре жасады, бірақ бұл мәселе даулы болды. Осы тармақ арқылы Тиндал Уильям Тиндалдан – Библиені ағылшын тіліне аударған адамнан туыс болар еді. Тиндал Линкольн қорының мүшелері болған көптеген көрнекті заңгерлердің ұрпағы болды. Джон Фортескью – көрнекті ортағасырлық юрист және Англияның Генрих VI патшасының лорд-канцлері; Уильям Ельвертон – Англияның бұрынғы бас судьясы; Роджер Манвуд – Елизавета дәуіріндегі бас казнашы; ал оның сіңілісінің ұлы Джон Манвуд, Николастың бес буыннан арғы атасы, «Орман заңдарының» авторы болды (Тиндаллға да қараңыз).

Мансап

Тиндал өзінің туған қаласы Челмсфордтағы Король Эдуард VI Грамматикалық мектебінде, кейіннен Кембридждегі Троица колледжінде білім алды. Ол 1799 жылы сегізінші Wrangler болып бітірді және 1801 жылы серіктес болып сайланды. Оның ескерткіші туған қаласында орнатылған, ал бұрынғы мектебіндегі үй оның есімін мәңгі есте сақтау үшін арналды. 1810 жылы Линкольн қонақүйінде адвокаттыққа қабылданған (сол кезде көп жылдар бойы арнайы іс жүргізуші ретінде жұмыс істегендей), Тиндал көп ұзамай білімімен танылды. 1818 жылы Ашфордқа қарсы Торнтон ісінде кеңесші ретінде ол Торнтонның соғыс арқылы сотталуға құқығы бар екенін сәтті дәлелдеді. Алайда, оның клиенті үшін заңдағы жеңісінен соғыс алаңында жеңіс күтпеді, өйткені оның айыптаушысының наразылығы мен заңдағы өзгерістер оған мүмкіндік бермеді. 1824-1826 жылдары Шотландияның Вигтаун Бёргс сайлау округінен Тори партиясының Парламент депутаты болып сайланды; 1826 жылы Харвичтің депутаты болды, ал 1827 жылы Кембридж университетінің депутаты қызметін атқарды. Тиндал 1826 жылдан 1829 жылға дейін Бас солиситор болып қызмет етті, содан кейін сотқа тағайындалды. Тиндалдың білімінің мысалын оның 1826 жылы Халық палатасында қорғау тарапына қорытынды сөз сөйлеуге рұқсат беру туралы ұсыныс бойынша айтқан сөзінен көруге болады. Оның қорытындысы бүгінде көпке ұнамаса да, Тиндал сот прокурорының әділет министрі ретіндегі рөлін және адвокаттың қазылар алқасына тигізетін әсерін түсіндірді, бұл XXI ғасырдағы кез келген қылмыстық іс бойынша тәжірибелі мамандар мойындайтын нәрсе. Соңынан ойланып, Тиндал ағылшын заңдарының «жетіспеушіліктерін» құштарлықпен қорғады, оның пікірінше, және одан бұрынғы және кейінгі көптеген адамдардың пікірінше, олар оның ең үлкен артықшылықтары еді. Сотта Тиндалдың ең үлкен жетістігі – қылмыстық заңды қолдануды елеулі түрде реформалау болды. Ол жалпы құқыққа «ақылсыздық салдарынан кінәлі емес» деген ерекше үкімді және (қазаға кесуге) қоздыруды қорғауды енгізе отырып, бүгінгі күнге дейін сақталған мұра қалдырды. Дэниел М'Нагтен Роберт Пильдің (кейін премьер-министр) хатшысы Эдвард Драммондты өлтірді, бірақ оның ауыр психикалық ауруы бар екендігіне күмән болмады және ол соншалықты сенсациялық үкіммен ақталды, Виктория патшайымы оны Лордтар палатасында қайтадан соттауға шақырды. Бұл екі жақты сотталмау қағидасына қайшы болғанымен, Парламент Тиндал төрағалық еткен сот алқасын шақырды, олар айыпталушылар ақылсыздық күйінде қылмыс жасаған жағдайда қандай шаралар қолдану керектігі туралы кеңес беруі керек болды. Бұл ерекше үкімге әкелген кеңес бүкіл ағылшын ортақ құқығында ақылсыздық заңының негізі болып табылады. Ол Бристольдегі тәртіпсіздіктер ісінде төрешілер алқасына 1831 жылы реформалық заң жобасын қабылдамау туралы нұсқау берді. Реджина Хэйлге қарсы істе Тиндал сотталушыны осылайша ашуға түсірген, кез келген ақылды адам өзін-өзі ұстай алмай, осы ашудың себебін болған адамды өлтірген жағдайда, сотталушы тек адам өлтіруге кінәлі деп шешті. Бұл үкім де уақыт сынағынан өтті және ол провокация бойынша жалпы құқықтық қорғаныстың негізі болып табылады және 1957 жылғы Кісі өлтіру туралы заңның 3-бабына енгізілді. Бұл үкімдердің маңызы – өлім жазасының кеңінен қолданылып жүрген кезеңде көптеген осал тұтқындардан өлім жазасының қорқынышын алып тастау және ең ауыр қылмыстарда айыпталушылардың әртүрлі психикалық күйлерінің (mens rea) маңыздылығын көбірек тану арқылы заңды реформалау болды. Уильям Уилберфорс, Шафтсбери графы және Бенджамин Дизраэлиді тудырған ғасырдың аясында Тиндалдың қылмыстық заңды қатыгездікпен қолдануға қатысты реформалары үлкен маңызға ие әлеуметтік реформалар ретінде есте сақталуға лайық. Карьерасының соңында Тиндал көпшілік арасында оның үлкен танымалдылығына әкелген сапаны тағы да көрсетті; атап айтқанда, сот төрешілігінің мемлекеттен тәуелсіздігі және қазылар алқасына беретін кең өкілеттіктер мен дискрециялық құқықтар. Фрост ісінде (1839-40), тұтқын қашып, 5000 қарулы адамды Ньюпортқа алып барды, онда олар ресми әскерлерге атқылады. Төрешілер алқасына нұсқау бергенде Тиндал: «Егер Фросттың мақсаты жергілікті хартистерді түрмеден босату болса, онда оны парламентті радикалды конституциялық реформалар қабылдауға қорқытудың орнына, тәртіпсіздікке кінәлі деп табу керек» деді. Фрост ақырында айыпталғанмен, Тиндалдың нұсқауы сол кездегі және кейінгі көптеген судьялардың заң практикасынан ерекшеленді.

Неке және отбасы

Тиндал 1809 жылы капитан Томас Саймондстың қызы Мерелинаға үйленді және төрт балаға ие болды: вице-адмирал Луи Саймондс Тиндал (композитор Адела Мэддисонның әкесі), Николас Тиндал (Челмсфордтың пасторы) (оны қызы Адела Роза Эллен бас хирург сэр Джеймс Муатпен үйленді, ол Виктория орденінің иегері және Коммандер орденімен марапатталған), Чарльз Тиндал және Мерелина Тиндал (Клейсмордан Джеймс Уотман Босанкетке үйленді, оның ұрпақтарының арасында белгілі радио хабаршысы Реджинальд Босанкетт болды). Ол 6 шілдеде 1846 жылы Фолькстонда қайтыс болды; солтүстік Лондондағы Кенсал Грин зиратына жерленді және Челмсфорд соборының ішіндегі тақташамен еске алынды (оның отбасы мүшелерінің естеліктерімен бірге). Челмсфордтағы мүсінінен басқа, Линкольн қонақүйінің залында Томас Филлипстің (1770–1845) салған портреті және Корольдік соттардың төрешілерінің жатақханасында тағы бір суреті бар.