Француздық протестант дін қызметкері Франсуа Гауссен өмірі мен қызметі

Кіріспе

Швейцариялық дін қызметкері (1790–1863) Франсуа Самуэль Роберт Луи Гауссен (25 тамыз 1790 – 18 маусым 1863) – швейцариялық протестант дін қызметкері.

Өмір

Гауссен Женевада дүниеге келген. Оның әкесі, Георг Маркус Гауссен, Екі жүздік Кеңестің мүшесі, Франциядағы діни қуғын-сүргін кезінде тарап кеткен әулеттен шыққан. Женевадағы университетті бітірген соң Луи 1816 жылы Женева маңындағы Сатиньидегі Швейцария реформаланған шіркеуінің пасторы болып тағайындалды. Онда ол бұрынғы пастор Дж. Е. Селлериермен және 1817 жылы Джеймс пен Роберт Холдейннің уағыздарының ықпалымен құрылған Бург-де-Фурдағы ерекше қауым мүшелерімен жақын қарым-қатынас орнатты. Швейцариядағы жаңару Женева пасторларына (Venérable Compagnie des Pasteurs) ұнамады, сондықтан олар 1817 жылдың 7 мамырында оған қарсы жарлық шығарды. Осы жарлыққа наразылық ретінде 1819 жылы Гауссен Селлериермен бірлесіп Екінші Хельветтік мойындаудың француз тіліне аудармасын жариялады. Алғы сөзінде ол сенім мойындаудың мәні, қолданылуы және қажеттілігі туралы өз көзқарасын түсіндірді. 1830 жылы ол шіркеуінің ресми катехизисін Мәсіхтің құдайлығы, түпкі күнә және рақым туралы ілімдерді жеткіліксіз деп тастағаны үшін шіркеу басшыларынан сынға ұшырап, қызметтен шеттетілді. Келесі жылы ол Евангельдік қоғам (Société Evangélique) құруға қатысты. Бұл қоғам жаңа теологиялық колледж құруды жоспарлағанда, ол қызметінен айырылды. Гауссеннің адвентизмге деген қызығушылығына 1817 жылы Женеваға келген Генри Драммонд әсер етті, ол сол кездегі ең белгілі адвентистердің кейбіреулерін біріктірді. Гауссеннің Роллиннің «Ежелгі тарих» кітабын оқуы және Даниял кітабының екінші бөліміндегі пайғамбарлықтар орындалғанына сенуі оны Екінші Келуге қызығушылық танытуға итермеледі. Киелі кітапты одан әрі зерттегеннен кейін ол Мәсіхтің Екінші Келуі жақын деген қорытындыға келді. Ол өз зерттеулері туралы жұртшылыққа хабарлағысы келді, француз тілінде сөйлейтін қауымдардағы шіркеулерде Киелі кітаптың пайғамбарлық кітаптарын зерттеуге адамдарды ынталандыруды үмітті. Адамдар Даниялдың пайғамбарлықтарын түсіну қиын деп ойлағандықтан, ол алдымен балаларды оқытуды шешті, былай деп түсіндірді: «Балаларға берілген нұсқауларды жариялау – ересектерге айту, олар мұндай кітаптарды жиі жасырын деп жалған сылтаумен елемейтін, олар қалай жасырын болуы мүмкін, өйткені балаларыңыз оларды түсінеді? Мен қауымдарымызда пайғамбарлықтарды түсінуді мүмкіндігінше танымал етуге зор ықылас білдірдім. Осы заманның қажеттіліктеріне жауап беретін зерттеу жоқ деп ойлаймын. Осылай біз жақындап келе жатқан азапқа дайындалып, Иса Мәсіхті күтіп, сергек болуымыз керек». Оның жоспары іске асты, нәтижесінде адамдар оның жиналыстарына ағыла бастады, оның ішінде Женеваға келген басқа елдерден келген бейтаныс адамдар да болды. 1839 жылы балалармен жеткен сәттілігінен шабыттанған Гауссен «Даниял пайғамбардың жастарға арналған оқулар сериясында түсіндірілуі» атты бірінші томды жариялады, ал 1848 жылы екіншісі жарық көрді. Біршама уақыт Италия мен Англияда саяхаттағаннан кейін ол Женеваға оралып, 1834 жылға дейін тәуелсіз қауымға қызмет етті. Ол Мерле д'Обиньеге өзі құрған колледжде жүйелі теология профессоры болып қосылды. Ол 1857 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті, содан кейін кафедраның белсенді міндеттерінен зейнетке шықты. Ол 1863 жылдың 18 маусымында Женевадағы Лес-Гроттс қаласында қайтыс болды. Оның ең танымал еңбегі, толық шабыт туралы ілімді қорғаған «La Théopneustie, ou pleine inspiration des saintes écritures» 1840 жылы Парижде жарық көрді және Францияда, сондай-ақ аудармалар арқылы Англия мен Америкада тез танымал болды. 1860 жылы оған канон туралы қосымша трактат (Le Canon des saintes écritures au double point de vue de la science et de la foi) қосылды, ол да танымал болғанымен, оны көп оқыған жоқ.

Gaussen was born at Geneva. His father, Georg Markus Gaussen, a member of the Council of Two Hundred, was descended from an been scattered at the time of the religious persecutions in France. At the close of his university career at Geneva, Louis was in 1816 appointed pastor of the Swiss Reformed Church at Satigny near Geneva, where he formed a close relationship with J. E. Cellérier, who had preceded him in the pastorate, and also with the members of the dissenting congregation at Bourg de Four, which, together with the Église du témoignage, had been formed under the influence of the preaching of James and Robert Haldane in 1817. The Swiss revival was distasteful to the pastors of Geneva (Venérable Compagnie des Pasteurs), and on 7 May 1817 they passed an ordinance hostile to it. As a protest against this ordinance, in 1819 Gaussen published in conjunction with Cellerier a French translation of the Second Helvetic Confession, with a preface expounding the views he had reached upon the nature, use, and necessity of confessions of faith; and in 1830, for having discarded the official catechism of his church as being insufficiently explicit on the divinity of Christ, original sin and the doctrines of grace, he was censured and suspended by his ecclesiastical superiors. In the following year he took part in the formation of a Société Evangélique (Evangelische Gesellschaft). When this society contemplated, among other objects, the establishment of a new theological college, he was finally deprived of his charge. Gaussen's interest in Adventism was influenced by Henry Drummond, who was visiting Geneva in 1817, and who gathered around him some of the most prominent Adventists of the day. Gaussen's reading of Rollin's "Ancient History" and a belief that the prophecies in the second Book of Daniel had been fulfilled were also influential in leading him to an interest in the Second Advent, and following further study of the Bible, he came to the conclusion that the Second Coming of Christ was near. His wish was to inform the public of his findings, hoping to encourage study of the prophetic books of the Bible in the churches of French speaking congregations. Believing that the people would find the prophecies of Daniel too difficult to understand, he decided to begin by teaching the children, explaining that "To publish instruction given to the children is to say to adults, who too often neglect such books under the false pretence that they are obscure, ‘How can they be obscure, since your children understand them?’ I had a great desire, to render a knowledge of the prophecies popular in our flocks, if possible. There is no study, indeed, which it seems to me answers the needs of the time better. It is by this that we are to prepare for the tribulation near at hand, and watch and wait for Jesus Christ." His plan worked, with the result that people began flocking to his meetings, including strangers from other countries who were visiting Geneva. In 1839, inspired by his success with the children, Gaussen published a first volume entitled The Prophet Daniel Explained in a series of readings for young persons, with the second following in 1848. After some time devoted to travel in Italy and England, he returned to Geneva and ministered to an independent congregation until 1834, when he joined Merle d'Aubigné as professor of systematic theology in the college which he had helped to found. This post he continued to occupy until 1857, when he retired from the active duties of the chair. He died at Les Grottes, Geneva, on 18 June 1863. His best known work, entitled La Théopneustie, ou pleine inspiration des saintes écritures, an elaborate defence of the doctrine of plenary inspiration, was originally published in Paris in 1840, and rapidly gained a wide popularity in France, as also, through translations, in England and America. It was followed in 1860 by a supplementary treatise on the canon (Le Canon des saintes écritures au double point de vue de la science et de la foi), which, though also popular, has hardly been so widely read.