Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Нарсак – Оңтүстік Гренландиядағы Куяллеқ муниципалитетіне қарасты қала. Нарсак атауы Калааллисут тілінде "Жазық" дегенді білдіреді, бұл қала орналасқан Тунуллиарфик фьордының жағалауына сілтеме жасайды.
Narsaq is a town in the Kujalleq municipality in southern Greenland. The name Narsaq is Kalaallisut for "Plain", referring to the shore of Tunulliarfik Fjord where the town is located.
Тарих
Бұл аймақта адамдар мыңдаған жылдар бойы өмір сүрді, бірақ үздіріліссіз емес. Аймақта викингтердің қонысының қалдықтарын табуға болады. Дирнес шіркеуінің қираған орындары қаланың солтүстік-батыс шетінде орналасқан. Ланднам үйі, Ланднамсгаарден, қаланың батысында жатыр. 1000 жылға дейін салынған бұл үй, аймақтағы ең көне викингтердің қираған орындарының бірі болып есептеледі. Қираған орындарды қазу 1953 жылы басталды, сол кезде Гренландияда табылған алғашқы викинг дәуіріндегі рун жазуы – Нарсак таяғы табылды. Үлкен Нарсак аймағында скандинавиялық өнер туындылары мен қираған орындарының ең әсерлі үлгілерін кездестіруге болады. Эрик Қызылдың Браттахлиді қазіргі Қассиарсукта, ал Гардар епископтығының орны қазіргі Игаликуда орналасқан. Қазіргі Нарсак 1830 жылы Nordprøven ("Солтүстік Прёвен") деп аталды, ол сол жылы құрылған Sydprøven ("Оңтүстік Прёвен", қазіргі Alluitsup Paa) есімдерінен ерекшеленді. Алғашқы қоныс Қақортоқ сауда орталығы ретінде құрылды, кейіннен Джулианхаб деп аталды. Теңіз кемелерін қабылдай алатын табиғи терең су порты болғандықтан, мұнда сауда орталығы ашылды. Бастапқыда, жергілікті ителке аулаушылар май мен ителке терісін кофе, қант, нан және қара бидай сияқты континенттік тауарларға айырбастады. 1900 жылға дейін ителке аулау Нарсақтың экономикасының негізгі бөлігін құрады. 1900 жылдардың басында ителке аулау табыссыз болды, экономиканың негізгі бағыты біртіндеп балық аулауға ауысты. Қаланың тарихи балық аулау ауылы 1914 жылдан бастау алды. Тарихи ауылдың бас үйі бүгінде қаладағы энергетикалық компанияға тиесілі. Нарсакқа жақын Сковфьордтың аузындағы Симиутак, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Bluie West Three деп аталған HF/DF радио диапазонын анықтау станциясы болды. Станция 1942 жылдың қаңтарында жұмысын бастады және соғыс аяқталғанға дейін үздіріліссіз жұмыс істеді. Осы кезеңде халық саны да өсті, 1870 жылы 25 адамнан 1919 жылы 162 адамға, ал 1930 жылы 300 адамға жетті. Алайда, 1953 жылға дейін, Royal Greenland компаниясының алғашқы креветка және балық зауыты салынғанға дейін, қоныс халық санының айтарлықтай өсуін бастан өткермеді. Кейіннен зауыт 2010 жылы жабылды. 1959 жылы халық саны 600-ден асып, Нарсақ қала мәртебесіне ие болды.
People have lived in the area for thousands of years, but not continuously. Remains of the Norse settlement can be found in the area. The church ruins of Dyrnæs can be found on the north western outskirts of the town. The Landnám homestead, Landnamsgaarden, can be found immediately to the west of the town. Dated to the year 1000, the homestead is among the oldest of the Norse ruins in the area. Excavation of the ruins began in 1953 with the discovery of the Narsaq stick, the first Viking Age runic inscription discovered in Greenland. The wider Narsaq area has some of the most striking Norse artifacts and ruins. Erik the Red's Brattahlid is located in present day Qassiarsuk, and the Gardar bishop seat is in present day Igaliku. Present day Narsaq was founded as Nordprøven ("North Prøven") in 1830, distinguishing it from Sydprøven ("South Prøven", modern Alluitsup Paa) established the same year. The initial settlement was founded as a trading colony of Qaqortoq, then named Julianehaab. A trading center was established here due to the natural deep water harbor which could accommodate ocean faring vessels, Initially local seal hunters traded blubber and seal skin for continental goods, such as coffee, sugar, bread and buckwheat. Until approximately 1900 seal hunting formed the main economy for Narsaq. In the early 1900s seal hunting began to fail, and the main basis for the economy gradually shifted to fishing. The city's historical fishing village is from 1914. The main house of the historical village today houses the power company in the city. Simiutak at the Skovfjord mouth near Narsaq was a HF/DF radio range finding station called Bluie West Three during World War II. The station commenced operations in January 1942, and was permanently staffed until the end of the war. The population also increased during this period, from 25 in 1870, to 162 in 1919, and to 300 in 1930. However the settlement did not experience significant population growth until 1953, when its first prawn and fishing factory of Royal Greenland was established. The factory was subsequently closed in 2010. In 1959 the population exceeded 600, and Narsaq achieved town status,.
Қызметтер мен инфрақұрылым
Бүгін Нарсақта қалалық әкімдік, екі супермаркет, шіркеу, полиция бөлімі, өрт сөндіру станциясы, бастауыш мектеп, бірнеше білім беру орталықтары, интернет-кафе, аурухана және бірнеше шағын дүкендер бар. Гренландияның алғашқы сыра зауыты – «Гренландия сыраханасы» 2004 жылы Нарсақта құрылды. Қалалық аурухана екі қабатты ғимаратта орналасқан және 14 төсегі бар. Қалалық денсаулық сақтау қызметтеріне сондай-ақ тіс емханасы да кіреді. Нарсақ шіркеуі 1927 жылы жергілікті шебер ағашшы Павия Хоге жобалаған. Шіркеу 1981 жылы жөнделіп, кеңейтілді. INUILI мектебі – Гренландиядағы аспаздық өнерді үйренудің басты орталығы, онда 20 адам қызмет етеді.
Today Narsaq has a town hall, two supermarkets, a church, a police station, a firestation, a primary school, several educational facilities, an internet café, a hospital, and several small shops. Greenland's first brewery, Greenland Brewhouse, was established in Narsaq in 2004. The town hospital is housed in a two storey building and has 14 beds. The town health services also include a dental clinic. Narsaq church was designed by local carpenter Pavia Høegh in 1927. The church was refurbished and expanded in 1981. The school, INUILI, is the main education center for chefs in Greenland, and it has a staff of 20.
Ауа
Нарсак вертолет алаңы жыл бойы жұмыс істейді, Нарсақты Лабрадор теңізінің жағасындағы Қақортоқпен байланыстырып, осылайша Арктикалық Умиактың маусымдық емес бағытының соңғы нүктесімен қосады. Сонымен қатар, ол Нарсақты үлкен Нарсарсуақ әуежайымен және тікелей емес, Гренландияның қалған бөлігімен және Еуропамен байланыстырады.
Narsaq Heliport operates year round, linking Narsaq with Qaqortoq on the shores of Labrador Sea, and thus with Arctic Umiaq off season route endpoint. It also links Narsaq with the large Narsarsuaq Airport, and indirectly with the rest of Greenland and Europe.
Теңіз
Нарсақ порты – тік тереңдігі бар табиғи жағажай порты. Нарсақ жазғы маусымда Арктикалық Умиак желісінің жағалау кемесі үшін тоқтау порты болып табылады. Порттың жағалауының тік тереңдігінің арқасында терең су кемелерін қабылдай алады. Нарсақ портын басқарушы орган – Нуук қаласында орналасқан Royal Arctic Line. Портты бағыттау қызметі сұраныс бойынша қолжетімді және ұсынылады.
The harbor of Narsaq is a natural coastal harbor with steep depth. Narsaq is a port of call for the Arctic Umiaq Line coastal ship in the summer season. The port can accommodate deep seagoing vessels due to the steep depth of the shore. The port authority for Narsaq is Royal Arctic Line, located in Nuuk. Port pilotage is available upon request, and is recommended.
Жер
Гренландияның қалған бөлігінен өзгеше, Narsaq аймағында салыстырмалы түрде кең топырақ және қиыршық тас жолдар желісі бар, олардың жалпы ұзындығы 120 шақырымнан асады және күтіп ұстауға жылына 500 000 даттық крона жұмсалады. Ең ұзын жол Түнлульярфик фьордының солтүстік жағын айналып өтеді және Кассиарсук қой шаруашылықтарын Нарсарсуак әуежайымен байланыстырады. Жолдар көбінесе нашар салынған, су ағызу үшін еңіс жасалмаған, қатты гранит орнына жұмсақ құмтас пайдаланылған, бұл жазда ауыр шаң проблемасын тудырады. Жалпы көлік үшін жол талғамайтын көліктер ұсынылады. Қыс мезгілінде айналағы аймақтармен байланыс үшін күйектің шана жолдары маңызды көлік құралы болып табылады.
In contrast to the rest of Greenland, the wider Narsaq area has a relatively extensive network of traversable dirt and gravel roads, totalling over 120 kilometers and requiring DKK 500,000 annually for service. The longest stretch of road envelopes the northern end of Tunulliarfik Fjord, and connects the sheep farms of Qassiarsuk with the airport of Narsarsuaq. The roads are generally of poor construction, lacking crossfall for drainage, and using softer sandstone instead of harder granite, creating severe dust problems in the summer. For general transportation all terrain vehicles are recommended. During winter dog sled routes are important transport links to the surrounding area.
Халық саны
2020 жылы 1,346 тұрғыны бар Нарсақ – Кужалек муниципалитетіндегі екінші ірі қала. Халық саны 1990 жылғы көрсеткіштерге қарағанда 25%-ға төмендеді және соңғы бірнеше жылдан бері азайып келеді. Соңғы екі онжылдықта Оңтүстік Гренландиядағы көптеген қалалар мен елді мекендерде халық санының өсуі теріс динамиканы көрсетіп, көптеген елді мекендер жылдам түрде босап барады.
With 1,346 inhabitants as of 2020, Narsaq is the second largest town in the Kujalleq municipality. The population has decreased 25% relative to the 1990 levels, and has been decreasing over the last several years. Most towns and settlements in southern Greenland exhibit negative growth patterns over the last two decades, with many settlements rapidly depopulating.
Климат
Нарсақтың тундралық климаты (ЭТ) Гольфстрим ағысының әсерінен жұмсақ, жазда салқын, қыста суық болады.
Narsaq has a tundra climate (ET) moderated by the Gulf Stream, with cool summers and cold winters.