Кіріспе

Эдвард Джей Эпштейн (Edward Jay Epstein; 6 желтоқсан 1935 – 9 қаңтар 2024) – американдық тергеу журналисі және Гарвард университетінің, Калифорния университетінің (Лос-Анджелес), және Массачусетс технология институтының саясаттану профессоры.

Ерте өмір және білім

Эдвард Джей Эпштейн 1935 жылғы 6 желтоқсанда Нью-Йорк қаласында дүниеге келген. Корнелл университетіндегі профессорларының бірі Владимир Набоков болды. 1973 жылы Гарвард университетінен үкіметтану саласында докторлық диссертациясын қорғады. "Сіз алмасты сатуға тырысқаныңыз бар ма?" (1982) атты еңбегінде Эдвард Джей Эпштейн, алмаз компаниясы De Beers кішкентай, мөлдір кристалданған көміртек тастарды жоғары сұранысқа ие, қымбат бағалы, көптеп сатылатын тауарларға айналдыру үшін қолданған ауқымды маркетингтік стратегияны егжей-тегжейлі сипаттады. 1996 жылы жарық көрген "Арманд Хаммердің құпия тарихы" кітабында автор, басқалармен қатар, 1920-1930 жылдары табысты кәсіпкердің ақшаны қалай жымқырып, одан кейін Кеңес Одағының тыңшылық қызметін қаржыландырғанын айтты. 2017 жылы Эдвард Джей Эпштейннің "Айналар залы" атты деректі фильмінің кейіпкері болды. Бұл фильмді апалы-сіңлілі Ена мен Инес Талакич түсірді және ол 55-ші Нью-Йорк кинофестивалінде көрсетілді. Фильмде оның ең танымал мақалалары мен кітаптары, соның ішінде Уоррен комиссиясының қорытындылары, алмаз өнеркәсібінің құрылымы, Арманд Хаммердің ерекше мансабы және журналистиканың ішкі жұмысы жан-жақты қарастырылды. Бұған қоса, Эдвард Сноуденнің 2013 жылы құпия құжаттарды жариялауына байланысты ағымдағы тергеу де көрсетілді, нәтижесінде Эпштейннің "Америка құпияларын қалай жоғалтты: Эдвард Сноуден, адам және ұрлық" кітабы жарық көрді. Ол мұны жасаған жоқ, керісінше, кітабында Сноуден АҚШ-та болған кезінде Ресейдің барлау қызметіне жұмыс істегенін дәлелдейтін ешқандай мәлімет жоқ екенін айтты. "Америка құпияларын қалай жоғалтты: Эдвард Сноуден, адам және ұрлық" кітабында ол, Ұлттық қауіпсіздік агенттігінің бұрынғы азаматтық қызметкері Сноуден, 2016 жылғы желтоқсандағы Ақпарат комитетінің бірауыздан қабылдаған шешімі бойынша, NSA-дан 1,5 миллион құпия файлдың цифрлық көшірмелерін алып кеткенін жазды. Эпштейн сондай-ақ Эдвард Сноуденнің Гонконгқа барып, онда Ресей үкіметінің өкілдерімен жасырын байланысқа түскенін айтты, ал Палатаның барлау комитеті АҚШ барлау қызметіне қол жеткізген мәліметтерге сүйене отырып, "Сноуден Мәскеуге келгеннен бері (2013 жылғы 23 маусымда) Ресей барлау қызметімен байланыста болып, әлі де байланыста екенін" анықтады. Мәскеуге қашқан адамның 2013-2016 жылдар аралығында қарсыластың барлау қызметімен байланыста болғаны оны тыңшы етпейді, сондықтан Эпштейн Эдвард Сноуденнің "Айналар залы" фильмінде немесе кітабында тыңшы болғанын ешқашан айтқан емес. Дегенмен, ол "басқа да хабар берушілер өздерінің алаңдаушылықтарын тиісті қызметтерінің бас инспекторына жеткізсе, Сноуден Ресей үкіметінің агенттерімен байланысқа түскенін" айтты.