Кіріспе
Бирнин Кебби – Нигерияның Солтүстік-Батыс аймағында орналасқан қала. Бұл Кебби штатының астанасы және Гванду әмірлігінің бас кеңсесі. 2007 жылғы мәліметтер бойынша, қалада 125 594 адам тұрады. Кебби штаты негізінен хауса және фулани халқының мекені, ал ислам – басты дін. Бұрын қала Кебби әмірлігінің астанасы болған, бірақ 1831 жылы Гванду оны басып алғаннан кейін астана Аргунгуға көшірілді. Бірнин Кебби 1805 жылға дейін Кебби әмірлігінің астанасы болып қала берді, содан кейін Фулани джихадында (қасиетті соғыс) Абдуллахи дан Фодио, джихад көшбасшысының інісі, қаланы өртеп жіберді. Бірнин Кебби Гванду фула әмірлігінің құрамына енгеннен кейін, саяси маңызы Гванду (Гандо) қаласына (шығысқа қарай 30 миль (48 км)) және керуендер мен өзен жағасындағы базар орталығы Джегаға (оңтүстік-шығысқа қарай 20 миль (32 км)) қарағанда төмендеді, ол Сокото өзенінің саласы – Замфара өзенімен жүзуге болатын ең жоғары нүктеде орналасқан. Айырықша жағдай, 1827 жылы Аргунгу Кебби патшасының ресми орны болса, 1906 жылы әмір Халиру тағына отырғаннан кейін Бірнин Кебби Гванду әмірлігінің штаб-пәтеріне айналды. 1991 жылы Бірнин Кебби жаңа құрылған Нигерияның Кебби штатының астанасы болды. Өзен порты ретінде Бірнин Кеббидің маңызы тоңу және саяси жағдайларға байланысты төмендегенімен, қазір ол жержаңғақ (арахис) пен күріш жинау орталығы және тары, сорго, күріш, балық, ешкі және малдың ірі жергілікті сауда орталығы болып табылады. Мұнда мемлекеттік политехникалық колледж және күріш зерттеу станциясы орналасқан. Оның хауса және фулани тұрғындары мұсылман. (2016 жылғы бағалау бойынша) жергілікті басқару ауданының халқы – 366 200 адам.
Birnin Kebbi is a city located in Northwestern Nigeria It is the capital city of Kebbi State and headquarter of the Gwandu Emirate. As at 2007 the city had an estimated population of 125,594 people. Kebbi is mostly a Hausa and Fulani state, with Islam as the major religion. Formerly it was the capital of the Kebbi Emirate, which relocated to Argungu after the conquest by Gwandu in 1831. The town remained the capital of Kebbi until 1805, when it was burned in the Fulani jihad (“holy war”) by Abdullahi dan Fodio, a brother of the jihad leader and later Emir of Gwandu. After Birnin Kebbi was incorporated into the Fulani Emirate of Gwandu, it was eclipsed in political importance by Gwandu (Gando) town, 30 miles (48 km) east, and as a caravan and riverside market centre by Jega, 20 miles (32 km) southeast, which lay at the head of navigation on the Zamfara River, a tributary of the Sokoto. Ironically, while Argungu (30 miles northeast) became the traditional seat of the king of Kebbi in 1827, Birnin Kebbi served as the Gwandu emirate headquarters after Emir Haliru was inaugurated there in 1906. Birnin Kebbi became the capital of the newly created Nigerian state of Kebbi in 1991. Although Birnin Kebbi has declined as a river port because of silting as well as political conditions, it now serves as a collecting point for peanuts (groundnuts) and rice and as a major local market centre in millet, sorghum, rice, fish, goats, and cattle. It is the site of a state polytechnic college and a government rice research station. Its Hausa and Fulani inhabitants are Muslims. Pop. (2016 est.) local government area, 366,200.
Көлік
Қала Сер Ахмаду Белло халықаралық әуежайымен қамтамасыз етілген.
Бірнин-Кеббидегі қалыпты температура
Ыстық маусым 2,1 айға созылады, 11 наурыздан 16 мамырға дейін, күндізгі орташа температурасы әдетте 101°F-тан жоғары болады. Бірнин Кеббидегі жылдың ең ыстық айы – сәуір, күндізгі орташа температурасы 104°F, ал түнгісі 81°F. Салқын маусым 2,3 айға созылады, 7 шілдеден 18 қыркүйекке дейін, күндізгі орташа температурасы 91°F-тан төмен болады. Бірнин Кеббидегі жылдың ең суық айы – қаңтар, түнгі орташа температурасы 66°F, ал күндізгісі 90°F.
Ластану
Premium times ng сайтының хабарлауынша, су тасқыны Бернин Кебби маңындағы көптеген адамдарды үйсіз қалдырды, олардың егін өнімдері мен басқа да мүліктерін жойды және ішуге жарамды су көздерін ластады. Денсаулық сақтау министрлігінің Қоғамдық денсаулық бөлімінің басшысы Мұхаммед Абдуллахи Бубуче, осы оқиға болған кезде Бірнин Кеббиде 328 адам зардап шеккенін айтты. Оның мәліметі бойынша, министрлік жағдайды тұрақтандыру және аурудың одан әрі таралуын болдырмау үшін шаралар қабылдады.