Кіріспе
Қытай шайларының санаты, шай өсірілетін Фуцзянь провинциясының таулы аймағы. Вуй шайы, ағылшын тілінде Боэа саудалық атауымен де белгілі, Қытайдың солтүстік Фуцзянь провинциясындағы Вуй тауларында өсірілетін қара және улонг шайларының санаты. Вуй аймағы Лапсанг сучонг және Да Хонг Пао сияқты көптеген танымал шайларды өндіреді. Тарихи тұрғыдан, бұл Фуцзянь провинциясы және бүкіл әлемде шай өндірісінің маңызды орталықтарының бірі болды. Қара шай (кірпіш шайды қоспағанда) және улонг шайы Вуй аймағында туған болуы мүмкін, және бүгінгі күнге дейін осы екі стильде де өндіріледі. Вуй шайлары өсірілетін тау беткейлерінің ерекше топырағы мен климатының арқасында бағаланады. Мұндай қиын жағдайда шай бұталарының өнімділігі төмен болғандықтан, одан алынатын шайдың құны жоғары болады. Ескі бұталардың жапырақтарынан жасалған шай ерекше қымбатқа түседі және оның саны шектеулі. Да Хонг Пао – әлемдегі ең қымбат шайлардың бірі, тіпті салмағы бойынша алтыннан да құнды. Аймақтағы төменгі биіктікте өсірілетін коммерциялық сападағы шай, нарықтағы Вуй шайының көп бөлігін құрайды. Коммерциялық Да Хонг Пао түпнұсқа өсімдіктердің кесінділерінен жасалады.
the mountain region in Fujian where the tea is grown
Wuyi tea, also known by the trade name Bohea in English, is a category of black and oolong teas grown in the Wuyi Mountains of northern Fujian, China. The Wuyi region produces a number of well known teas, including Lapsang souchong and Da Hong Pao. It has historically been one of the major centers of tea production in Fujian province and globally. Both black tea (excluding brick tea) and oolong tea were likely invented in the Wuyi region, which continues to produce both styles today. Wuyi teas are prized because of the distinctive terroir of the mountainsides where they are grown. Because of the lower yield produced by tea bushes in such terrain, the resulting tea can be quite costly. Tea made from the leaves of older bushes is particularly expensive and limited in quantity. Da Hong Pao, collected from what are said to be the original bushes of its variety, is among the most expensive teas in the world, and more valuable by weight than gold. Commercial grade tea grown at lower elevations in the area accounts for the majority of the Wuyi tea available on the market. Commercial Da Hong Pao is made from cuttings of the original plants.
Тарих
Сун әулеті кезінде Фуцзянь провинциясының Цзяньоу округіндегі Солтүстік парк шай плантациясы Сун императорларына шайдың ең маңызды жеткізушісі болды. Мин патшалығы тұсында жеке меншікте құрылған, Оңтүстік Тан әулеті кезінде мемлекеттік меншікке алынып, Сун әулеті тұсында да мемлекеттік статусын сақтап қалды. Ол Юань әулетінің императорларына "балауыз шай" (лача) қысылған торттарын жеткізуді жалғастырды. 1391 жылы Мин әулетінің негізін қалаушы Хунву императоры балауыз шай өндірудің күрделі және еңбекті қажет ететін процесі "халықтың күшін асыра пайдаланғанын" жариялап, императорлық салық ретінде берілетін барлық шайдың торт емес, жапырақ түрінде болуын бұйырды. Осыдан кейін Солтүстік паркте шай өндірісі тоқтап қалды. Фуцзянь провинциясындағы шай өнеркәсібінің орталығы кейін батысқа қарай Уэй аймағына көшті. 16 ғасырда Уэйдегі шаруалар тауларда, көбінесе буддалық немесе даостық монастырларға тиесілі жерлерде шай мен индиго өсіре бастады. Олар беткейлерге террасалар жасап, бөгеттер мен дренаж жүйелерін салды. Мин әулеті кезінде Аньхой провинциясының Сунлуо тауындағы (松萝山) монахтар шайдың тотығу процесін тоқтатудың жаңа әдісін ойлап тапты – жапырақтарды бұрынғыдай буға пісірудің орнына, құрғақ табада қуыру. Сунлуо стиліндегі жасыл шай танымал болды және жаңа өндіріс әдісі басқа аймақтарға тарады. 16 ғасырда Уэй шай өндірушілері Сунлуодан монахтарды шақырып, олардан өндіріс техникаларын үйренді. Біраз уақыттан кейін олар шайды толық пісірмес бұрын ішінара тотықтырса, қараңғырақ, хош иісті шай жасауға болатынын анықтады, бұл шай кейін олун (wūlóng, "қара дракон") шайы деп аталды.
Батыс елдеріне экспорт
Еуропалық саудагерлер 17 ғасырда Кантоннан (Гуанчжоу) шай сатып ала бастады. Жасыл шай олардың импорттарының басым бөлігін құрағандықтан және Вуи аймағы бастапқыда күшті окистенген шайлардың негізгі көзі болғандықтан, "Боэа" термині (Вуидың жергілікті Минбей диалектінде айтылуы бойынша) ағылшын тілінде барлық күшті окистенген шайларға арналған жалпы атауға айналды; қазіргі заманғы "қара" және "оолонг" атаулары әлі қолданылмаған. Уақыт өте келе, түрлі қара шайларды бір-бірінен ажыратуды бастады. Лапсанг сучонг, Вуи шайы және, мүмкін, өндірілген алғашқы қара шай, жоғары бағамен жеке "Сучонг" деп сатылды, ал ең жоғары сапалы қара шайға "Пекоэ" деген атау берілді (жас жапырақтардағы жұмсақ ақ түкке сілтеме). "Боэа" термині ең төмен сападағы қара шайды білдіретін болды. 18 ғасырда батыстық тұтынушылардың талғамы жасыл шайдан қара шайға қарай өзгере бастады. Осы кезеңде қара шайдың бағасы айтарлықтай төмендеп, оны көптеген тұтынушыларға қол жетімді етті. Еуропада Боэа шайы басқа шайларға қарағанда көп мөлшерде тұтынылды. Остенд компаниясы арзан Боэа шайын импорттау арқылы Голландиялық Шығыс Үндістан компаниясымен (VOC) және Британдық Шығыс Үндістан компаниясымен (EIC) бәсекелесе бастағанда, VOC жасыл шайдан үлкен көлемде қара шайға, негізінен Боэаға қарай саудасын ауыстырып, жауап берді. VOC-тан алынған Боэа, EIC-тің шай ұсыныстарынан арзан болғандықтан, Ұлыбританияның американдық колонияларындағы тұтынушылар голланд Боэасын заңсыз түрде көп мөлшерде әкелді. 1773 жылғы Шай заңы, қиын жағдайдағы EIC-ге Америкада шай сатуға көмектесуді мақсат еткенімен, оның орнына Бостон шай партиясына әкелген қарсылыққа ұласты. 1848 жылы шотланд ботанигі Роберт Фортуна Британдық Шығыс Үндістан компаниясының тапсыруымен Қытайға барып, колониялық Үндістанда шай өнеркәсібін құруға бағытталған күш-жігерінің бір бөлігі ретінде шай өсімдіктерін алуға тырысты. Сол кезде, Нанкин шартында белгіленген бес келісімдік портынан тыс Қытайдың ішкі аймақтарына шетелдіктердің саяхаттауына тыйым салынған. Сондықтан Фортуна Қытайдың барлық шай өсіретін аймақтарына қытайлық шенеунік кейпінде сапар жасады. Ол Вуи тауларынан бірнеше шай өсімдіктері мен тұқымдарын жасырып әкелді және ондағы монахтардан жапырақтарды отырғызу, жинау және шай дайындаудың толық процесін үйренді. Сонымен қатар, ол Дарджилингте шай өндірісіне көмектесу үшін бірнеше қытай жұмысшысын жалдады.
Сипаттамалары
У-и шайлары көбінесе күшті тотықтырылады, қара шайлар мен қою улонгтар арасындағы диапазонда болады, және әдетте Анси немесе Тайвань улонг шайлары сияқты шар тәрізді емес, жұқа жолақтарға бұралады. Олар, тарихи жағдайда көптеген улонг шайлары сияқты, қатты қыздырылады және тас жемісінің ноталары бар ерекше түтінді дәмге ие.