Кіріспе

Австрияда туған суретші (1811–1901), Австралияда қызмет еткен

Иоганн Иосиф Юджин фон Герард (17 қараша 1811 – 17 сәуір 1901) – Австрияда туған суретші, 1852 жылдан 1882 жылға дейін Австралияда белсенді болды. Дюссельдорф мектебінің дәстүріндегі егжей-тегжейлі пейзаждарымен танымал. Австралияның ірі мемлекеттік галереяларында өнер туындылары сақталған және елде Евгений фон Герард деп аталады.

Ерте өмір

Вена, Австрияда туған фон Герар 1826 жылдан бастап әкесімен (Австрия императоры Франциск I сарайының миниатюра суретшісі) бірге Италияны аралады, ал 1830 және 1832 жылдар аралығында Римде тұрып, бірнеше неміс суретшілерімен танысты. Осы «неміс римдіктері» арасында ең ірі пейзаж суретшісі Иоганн Антон Кох болды, бірақ ол 1841 жылдан бастап, кейіннен оны танымал ететін әдейі таң қалдыратын пейзаждардан мүлдем өзгеше, «назареттіктер» деп аталатын жас неміс суретшілерінің тобы – Лукасбунд мүшелерімен де кездесті. Ол Людвиг Беккер, Герман Беклер, Уильям Бландовски, Амали Дитрих, Вильгельм Хаакке, Дидрих Хенне, Герард Крефт, Иоганн Люхман, Иоганн Менге, Карл Мюке (a. k. a. Muecke), Людвиг Прейс, Карл Людвиг Кристиан Рюмкер (a. k. a. Ruemker), Мориц Ричард Шомбургк, Ричард Вольфганг Семон, Карл Теодор Стайгер, Джордж Ульрих, Роберт фон Ленденфельд, Фердинанд фон Мюллер, Георг фон Неймайер және Карл Вильгельми сияқты көптеген ықпалды неміс тілінде сөйлейтін тұрғындардың бірі болды. Олар өздерінің «эпистемиялық дәстүрлерін» Австралияға әкелді және ғана емес, «австралиялық отарлау жобасымен тығыз байланысты» болды, сонымен қатар «отарлаушылық Австралияны елестеуге, білуге және қалыптастыруға» қатысты (Барретт және басқалар, 2018, 2-бет). 1860-шы жылдардың басында фон Герар колониялардағы ең ірі ландшафт суретшісі ретінде танылды, ол Оңтүстік-Шығыс Австралия мен Жаңа Зеландияны тамаша және суреткерлік көріністерді іздеп аралады. Ол осы кезеңде салған шөл суреттерімен танымал, олар көлеңкелі жарық пен егжей-тегжейлілігімен ерекшеленеді. Шындығында, оның Оңтүстік-Батыс Викториядағы Тауэр-Хиллге деген көзқарасы бір ғасырдан астам уақыттан кейін, ауыл шаруашылығынан зардап шеккен және ластанған жерді жүйелі түрде қалпына келтіріп, жергілікті флорамен орманға айналдырып, мемлекеттік саябаққа айналдырғанда ботаникалық үлгі ретінде пайдаланылды. Мұндай жұмыстың ғылыми дәлдігі фон Герардың дала суретіне деген көзқарасын қайта қарауға әкелді, ал кейбір тарихшылар суретшінің жетекші ғалым Александр фон Гумбольдттың экологиялық теориясының күшті ықпалында болғанын болжайды. Басқалары оның табиғатты «шындықпен бейнелеуін» Дюссельдорф академиясы белгілеген фигуралық және ландшафттық сурет салу критерийлерімен байланыстырады. 2018 жылы тағы бір картина, «Стонли, Бофорт, Арраратқа жақын, Виктория» (1866) Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасының галереясында тұрақты түрде қойылды. Фон Герардың суреттерін Жаңа Оңтүстік Уэльс көркемсурет галереясы сатып алды, соның ішінде «Waterfall, Strath Creek» (1862), «Sydney Heads» (1865) және «Mилфорд Саунд, Жаңа Зеландия» (1877–1879) және тағы да көптеген туындылары. Сиднейдегі Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасында фон Герардың Австралиядағы жиырма сегіз жылдық өмірін, сондай-ақ Рейнланд пен Италияға жасаған алғашқы саяхаттары мен 1881 жылдан кейін Еуропаға оралған кезеңін қамтитын 32 эскиз кітабы сақталған. Суреттерге қалам эскиздері, егжей-тегжейлі қаламмен және сиямен немесе қаламмен салған суреттер, сондай-ақ бірнеше түсті суреттер кіреді, олар Альфред Уильям Хоуит және метеоролог Георг фон Неймайермен бірге жасалған ғылыми экспедицияларда салынған туындыларды қамтиды. Эскиз кітаптары Италия мен Германияны (1835–1852), Австралияны (1854–1891) және ағылшын эскиз кітабын (1891–1900) қамтиды. Фон Герардың 1852–1854 жылдардағы алтын кен орындарындағы уақытындағы күнделігінің жалғыз данасы Англияда сақталған. Бірақ түпнұсқа неміс тілінен жасалған баспаға басылған аудармасы Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасында сақталған. Бұл аударма цифрлық форматта жасалып, оны онлайн көруге болады. Ол 18 тамыз 1852 – 16 наурыз 1854 жылдар аралығындағы фон Герардың күнделігінен алынған бір томдық үзінділерден тұрады, томның соңында он түпнұсқалы сиямен салынған суреттер жабыстырылған. Үзінділерде оның Грейвсендтен Англиядан Виндермир кемесімен Мельбурнге сапары, Еврика мен Балларат алтын кен орындарында болғаны және Джилонгке кетуі туралы мәліметтер бар. Аударманы оның қызы Виктория жасаған болуы мүмкін, ол Австралияда туып, ағылшынмен үйленген. Бір қысқа уақыт бойы Дейлсфордта тұрып, аймақтың бірнеше суреттерін жасаған. 1870 жылы фон Герар Викторияның Ұлттық галереясында Суретшілік мектебінің алғашқы жетекшісі болып тағайындалды, онда ол келесі 11 жыл бойы суретшілерді оқытуға ықпал етті. Осы кезеңнің басында оның беделі жоғары болған, бірақ суретшіл тақырыбына және егжей-тегжейлі бейнелеуге қатаң берілуінің салдарынан, Гейдельберг мектебінің интимді стилінің өркендеуіне байланысты оның беделі кейін біраз төмендеді. Оның шәкірттерінің арасында Фредерик МакКубин және Том Робертс болды. Фон Герар 1881 жылдың соңында Ұлттық галерея мектебіндегі лауазымынан кетіп, 1882 жылдың қаңтарында Еуропаға аттанды. 1891 жылы оның әйелі қайтыс болды. Екі жылдан кейін ол Австралия банкісінің құлауына байланысты инвестицияларын жоғалтты және 1901 жылдың 17 сәуірінде Челсиде, Лондонда қайтыс болғанша кедейлікте өмір сүрді.