Кіріспе

Аскас (Ασκάς) – Кипр аралындағы Никосия округінің Пицилия аймағындағы шағын ауыл. Ол теңіз деңгейінен 1000 метр биіктікте, Троодос тауларының солтүстік беткейінде, Папуца тауының етегінде орналасқан. Иоаннис Константину – Аскас ауылдық кеңесінің төрағасы. Аскас ауылы, аймақтың басқа ауылдары сияқты, халық санының өзгеруіне ұшыраған. 1881 жылы оның тұрғындары 142 адамды құраса, 1911 жылы 333-ке, ал 1946 жылы 439-ға дейін өсті. 1960 жылы халық саны 363-ке, 1982 жылы 321-ге төмендеді. 2001 жылғы халық санауы бойынша ауылда 187 тұрғын тіркелген. Ауыл Никосия-Лимассол әкімшілік шекарасына жақын орналасқан, Никосиядан шамамен 50 шақырым, ал Палайхори Морфудан батысқа қарай 2 шақырым қашықтықта жатыр. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 800 миллиметрді құрайды. Осы аймақта негізінен шарап жасауға арналған жүзім, көкөністер, фундук, жаңғақ, зәйтүн, жеміс ағаштары, бадам және мал азырау үшін қолданылатын өсімдіктер өсіріледі. Ауыл жол арқылы шығыстағы Палайхориге, одан әрі Никосияға, оңтүстік-батыстағы Агросқа, ал батыстағы Алона, Кипр, Полистипос және Киперонтаға қосылады. Ауылдағы үйлердің көпшілігі, жаңа салынғандарынан басқа, дәстүрлі түрде жергілікті материалдардан – тас, саз және айналағы таулардан алынған қарағайдан салынған. Шатырлар жергілікті түрде жасалған, "қырлы" және "қызыл" күйдірілген плиткалармен жабылған. Ауылдың тарихы ерте заманға кеткен. Ауылдың қашан және кімдер құрғанын ешкім нақты білмейді. Бір дерек Теофанидің үйінің жертөлесінен табылған, ыдыстар сақталған ішкі есіктің алдындағы жазудағы күнді көрсетеді. Ол жұқа саз қабатымен жабылған еді. Бірақ бір күні біреу оған сүйеніп, саз түсіп, 1381 жыл жазылғанын көрсетті. Бұл ауылдың франктар билігі тұсында бар болғанын көрсетеді, бірақ бұл одан бұрын болмағанын білдірмейді. Ауылда екі шіркеу бар: бірі – Әйгілі Иоаннға (Баптистке) арналған Тимиос Продромос шіркеуі, екіншісі – Қасиетті Крестке арналған Тимиос Ставрос шіркеуі. Сонымен қатар, "Агия Кристина" ауылдық шіркеуі де бар, қазір ол "Агия Параскеви" ауылдық шіркеуі деп аталады. Ауылдың қазіргі аты Лузиньян-Венециялық феодтар мен Мас Латри корольдік иеліктерінің тізіміне енбеген. Дегенмен, Венеция карталарында көрсетілген "Аста" елді мекені Аскас болуы мүмкін. Бір дерек бойынша, ауылдың аты оның алғашқы қоныстанушысының, былғары қаптар жасаушының есімінен шыққан. Тағы бір дерек ортағасырлық Аскас атымен белгілі ақсүйектер отбасының атынан аталғанын айтады.