Ежелгі Жерорта теңізі аймағындағы бугония – сиырдың денесінен өздігінен ара тууы туралы ежелгі ритуал. Миф, поэзия, мал өлімі және ара туралы деректер.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Байырғы Жерорта теңізі аймағының ырым-жолы
Ritual of the ancient Mediterranean
Байырғы Жерорта теңізі аймағында бугония немесе бугония деп сиырдың мәйітінен аралар өздігінен (екіұшты түрде) пайда болады деген сенімге негізделген ырым-жол болған. Дегенмен, бұл ырым-жолдың нақты қолданылуынан гөрі поэзиялық және білімді айшық ретінде кең таралғаны мүмкін.
In the ancient Mediterranean region, bugonia or bougonia was a ritual based on the belief that bees were spontaneously (equivocally) generated from a cow's carcass, although it is possible that the ritual had more currency as a poetic and learned trope than as an actual practice.
Вариациялар
Аңқалар жылқының өліктерінен туады деген ой жиі бугониямен бірге сипатталады. Еуропалық аңқалар Еуропалық араларға сырттай ұқсас болғандықтан, бұл аңыз дұрыс емес бағаланған немесе түсінілмеген табиғи құбылыстың көрінуінен туындаған болуы мүмкін. Әртүрлі нұсқалары бар, мысалы, тек сиырды жерлеу немесе өлексені саз немесе тыңайтқышпен жабу. Тағы бір нұсқада тек қана руменді пайдалану жеткілікті дейді. Ежелгі Египетте өгізді мүйіздері жерден көтеріліп тұрған күйде жерлейтін. Мүйіздер кесілгенде, аралар мүйіздерінің табанынан шығатын. Бугония Вергилийдің «Георгикаларының» екінші жартысында екі рет сипатталған және екінші жартысындағы Аристай эпиллионын қоршайды. Бірінші сипаттама, төртінші кітаптың екінші жартысын аша отырып, рәсімнің «дәстүрлі» түрін көрсетеді, одан кейін араларын жоғалтқаннан кейін анасы, нимфа Киринеяның үйіне түскен Аристай туралы әңгіме келеді, онда ол өз колонияларын қалай қайта жаңарту керектігі туралы нұсқаулар алады. Ол көруші Протейді ұстап алып, қай құдайдың рухын ашуландырғанын мәлімдеуге мәжбүрлеуі керек. Протей көптеген түрлерге айналады, бірақ соңында байланады және Евридиканың өліміне қалай себеп болғанын айтады, осылайша нимфаларды ашуландырады. Аристай қайтып келгенде Киринея талап ететін рәсім мүлдем басқаша. Ол ашық алапта төрт бұқаны, төрт мығым сиырды, қара қой мен бұзауды құрбан етуі керек. Бұл екінші нұсқа үлкен туындының мәмілеге жеткен тұсы болғандықтан, «Георгиканы» символдық тұрғыдан дұрыс аяқтау үшін бугонияның өзінен гөрі дәстүрлі римдік құрбандық рәсімдеріне көбірек негізделген болуы мүмкін. Осылайша, бірінші нұсқа алтын ғасырдағы адамның құдайлармен қарым-қатынасын, ал кейінгісі – қазіргі қарым-қатынасты бейнелей алады.
The idea that wasps are born of the corpses of horses was often described alongside bugonia. And given that European wasps bear a passing resemblance to European bees, it may be possible that the myth arose out of a mis reported or misunderstood observation of a natural event. Different variations are attested, such as simply burying the cow, or covering the corpse with mud or dung. Another variation states that use of the rumen alone is sufficient. In Ancient Egypt the ox would be buried with its horns projecting above the surface of the ground. When severed, bees would emerge from the base of the horns. Bugonia is described twice in the second half of Virgil's Georgics and frames the Aristaeus epyllion in the second half. The first description, opening the second half of the fourth book, describes a 'traditional' form of the ritual, followed by the tale of Aristaeus, who after losing his bees, descends to the home of his mother, the nymph Cyrene, where he is given instructions on how to restore his colonies. He must capture the seer, Proteus, and force him to reveal which divine spirit he angered. Proteus changes into many forms but is bound at last and recounts how he caused the death of Eurydice, thus angering the nymphs. The ritual demanded of Aristaeus by Cyrene upon his return is markedly different. He is to sacrifice four bulls, four heifers, a black sheep and a calf in an open glen. This second version served as the climax of a large work so may be based more on the traditional Roman sacrificial ritual than bugonia itself in order to close the Georgics in a more symbolically appropriate way. Thus the first version can reflect man's relation to the gods in the Golden Age and the later the current relation.
Этимология
Бугония грекше "βοῦς" – "түйе" және "γονή" – "ұрпақ" деген мағынаны білдіреді. Сонымен қатар, "bugenès melissae" және "taurigenae apes" тіркестері "түйеден туған аралар" дегенді білдіреді, ал ежелгі гректер кейде бал араларын "bugenès" немесе "taurigenae" деп атаған.
Bougonia comes from the Greek "βοῦς", meaning "ox" and "γονή" meaning "progeny". Furthermore, the expressions "bugenès melissae" and "taurigenae apes" meant "oxen born bees" and the ancient Greeks would sometimes simply call honey bees "bugenès" or "taurigenae".
Ежелгі куәлік
Мүмкін, ең ерте айтылған нәрсе – Никондр Колофондықтан. Вергилий «Георгика» төртінші кітабында осы процесті сипаттаған. Көптеген жазушылар осы практиканы атап өткен. Герметикалық «Циранидтерде» құрттар бір аптадан кейін, ал аралар үш аптадан кейін туатыны хабарланған. Овидийдің «Метаморфозаларынан» (XV.361–68) цитата келтіре отырып, «Геопоника» авторы Флорентин бұл процесті дәлелденген және айқын факт ретінде баяндайды: Одан әрі, ол еркек ара, жұмысшы ара және «патша» касталарын ажырата алады, сондықтан араларды олардың құрметтеушілерінен де ажырата білуі керек. Кейінгі авторлар Аристотельдің «Физика» еңбегіне түсініктеме жазғанда бугония туралы айтады. Архелай араларды «шүйдеген өгіздің жасалма ұрпағы» деп атайды. Цельс және Колумелла осы практикаға қарсы болғандары жазылған.
Perhaps the earliest mention is by Nicander of Colophon. The process is described by Virgil in the fourth book of the Georgics. Many other writers mention the practice. In the Hermetic Cyranides it is reported that worms are born after one week and bees after three weeks. Quoting Ovid's Metamorphoses (XV.361–68), Florentinus of the Geoponica reports the process as a proven and obvious fact: Furthermore, he is able to distinguish the castes of drone, worker, and "king" so he would certainly have been able to distinguish bees from their mimics. Later authors mention bugonia in commentaries on Aristotle's Physics. Archelaus calls bees the "factitious progeny of a decaying ox". Celsus and Columella are recorded as having opposed the practice.
Кейінгі дереккөздер
Пьетро де Кресценци 1304 жылы Бугонияны атап өткен. 1475 жылы Мегенбергтік Конрад өзінің алғашқы неміс табиғат тарихы кітабында бал аралары өгіздің терісі мен асқазанынан пайда болады деп мәлімдеді. Майкл Херрен Геопоникадан алынған бугонияның толыққанды сипаттамасын келтіреді. Иоганн Колерус, оның кітабы көптеген буын арашылар үшін анықтамалық болып табылды, бугонияға осыған ұқсас сенім білдіреді. Бұл әдіс тіпті 1700 жылдардағы еуропалық ара шаруашылығы кітаптарында да кездеседі.
Pietro de' Crescenzi refers to Bugonia circa 1304. In 1475, Konrad of Megenberg, in the first German book of natural history, claimed that the bees are born from the skin and the stomach of an ox. Michael Herren gives a detailed description of bugonia drawn from Geoponica. Johannes Colerus whose book constituted the book of reference for many generations of apiarists expresses the same belief in bugonia. The method appears even in European apiculture books of the 1700s.
Ыбырайымдық діндер
Осыған ұқсас әңгіме Билер кітабында да кездеседі, онда Самсон "күштінің ішінде тәтті пайда болды" деген жұмбақ қояды, бұл өлген арыстанның ішінде табылған аралар шоғына сілтеме жасайды. Бугония сенімі Иерусалим Талмуды мен Вавилон Талмудында да баяндалған. Филон аралардың осы шығу тегін Яхвеге құрбандық ретінде балдың тыйым салынған себебі ретінде ұсынады.
A similar story of the creation of bees is seen in the Book of Judges, where Samson puts forward the riddle of "out of the strong came forth sweetness," referring to a swarm of bees found inside a dead lion. The bugonia belief is also reported in the Jerusalem Talmud and the Babylonian Talmud. Philo offers this origin of bees as a possible reason why honey is forbidden as a sacrifice to Yahweh.
Ықылас-ойының шығу тегі
Бір түсіндірмеге сәйкес, қоректік дернәсілдері бар көптеген Батестік аралардың еліктеушілері ара деп жаңылысқан ("алғашқыда аяқсыз, кейін аяқтары мен қанаттары бар"). Бал бермесе де, бұл шыбықтар өнімді тозаңдаушылар болған болар еді. Басқалар ара шаруалары шыбықтардың бал өндірмейтінін түсінгенін айтады, сондай-ақ Apis mellifera (батыс бал арасы) кез келген қуысқа, әсіресе ағаштар мен тастардың қуыстарына, сонымен қатар бас сүйектеріне және ірі жануарлардың мүрделерінің кеуде қуыстарына ұя салу үшін тығынады деген пікірді келтіреді. Бір, мүмкін, шындығына күмәнді жайтта, қоңыздардың адам бас сүйегін пайдаланғандығы туралы куәлік бар.
One explanation claims that any of the numerous Batesian mimics of bees with scavenger larvae were mistaken for bees ("footless at first, anon with feet and wings" While not providing honey, these flies would have been productive pollinators. Others argue that beekeepers would have understood that flies do not produce honey and give the explanation that Apis mellifera (western honey bee) resorts to any cavity, and in particular cavities of trees and rocks, but also in skulls and in thoracic cavities of large animal carcasses in which to construct a nest. There is one, possibly apocryphal, attestation of actual usage of a man's skull by wasps.