Кіріспе

Аделаидадағы темір жол желісі, Оңтүстік Австралия

Dry Creek–Port Adelaide темір жол желісі – Аделаиданың солтүстік-батыс аймағынан өтетін сегіз шақырымдық шығыс-батыс жүк тасымалына арналған темір жол. Желіні Австралия темір жол корпорациясы (ARTC) басқарады және Порт-Аделаида, Пеликан Пойнт және Аделаиданы Мельбурн, Перт, Дарвин және Сиднеймен байланыстыратын негізгі мемлекетаралық темір жол бағыттары арасындағы маңызды буын болып табылады. 1988 жылға дейін, желі бойындағы бес аралық стансада тоқтап тұратын шектеулі жергілікті жолаушылар қызметі істеді. 1988 жылдың мамыр айынан бері желі тек жүк тасымалы үшін пайдаланылуда.

Тарих

1868 жылдың 1 ақпанында Капунда темір жолының Драй-Криктен Порт-Аделаидаға дейінгі темір жолы ашылды. Оның бастапқы мақсаты Оңтүстік Австралияның солтүстігінен (және 1878 жылдан бастап Моргандағы Мюррей өзенінен) тауарлар мен минералдарды Аделаида арқылы өтпей-ақ портқа жеткізуге мүмкіндік беру болды. Бұл желі тікелей Порт-Док станциясына (қазір жабық) кірді, ол 19 ғасырда Порт-Аделаиданың басты теміржол ауласы болды. Жылдар бойы желіге түрлі өзгерістер енгізілді, себебі тармақ желілер мен жүк аулалары ашылып, кейіннен жабылды. Ең маңызды толықтырулардың бірі – 1915 жылдың 14 қарашасында ашылған Роузуотер Loop болды. Роузуотер Loop Порт-Док ауласындағы кептелісті жеңілдету үшін салынған. Ол Порт-Аделаида "А" тоғысында Коммерциялық жол виадугы мен Этелтон арқылы Гланвиллге жаңа бағытпен байланысты және барлық транзиттік пойызды Порт-Доктан тысқары шығаруға көмектесті. Бұл салыстырмалы түрде жаңа теміржол инфрақұрылымының негізгі желісіне айналды. 1978 жылы желіге меншік және басқару мемлекеттік үкімет бақылауындағы Мемлекеттік көлік басқармасынан (STA) федералдық үкімет бақылауындағы Австралия Ұлттық (AN) компаниясына ауысты. Бірақ STA бұл бағыт бойынша жолаушылар пойыздарын іске қосуды жалғастырды. Порт-Док станциясы мен жүк аулалары 1981 жылы жабылды. 1988 жылы ескі Порт-Док жүк ауласы Ұлттық теміржол мұражайының орнына айналды және 2023 жылға дейін қалалық Аделаида желісіне қосылды, бірақ бұл қосылыс көбінесе пайдаланылмады.

Жаңарту

1982 жылы желі кең табаннан екі табанды рельске ауыстырылды. Бұл сол жылы Аделаидадан Кристалл Брук желісінің стандартты табанға ауысуымен бірге болды. Жұмысқа Rosewater Loop-ты екі табанды рельске келтіру және Outer Harbor теміржол желісінің Rosewater түйісінен Largs North теміржол станциясына дейінгі бөлігі кірді, онда екі табанды рельс Порт өзенінің батыс жағындағы қосалқы жолдарға жаңа бағытта бұрылатын еді. Сондай-ақ, бұл қосалқы жолдарға және Пеликан Пойнт контейнерлік терминалына стандартты табанмен кіруді қамтамасыз етуді де қамтыды. Кейін бұл Glanville теміржол станциясында оңтүстікке бұрылып, барлық қосалқы жолдарға оңтүстіктен кіретін Birkenhead Loop-ымен алмастырылды. Гиллман маневр алаңдары 1990 жылдардың басында алынып тасталғаннан кейін Порт-Аделаидаға Гиллман арқылы бағыт жабылды. 1995 жылы Аделаидадан Мельбурнға дейінгі дәліз стандартты табанға ауыстырылғаннан кейін Dry Creek-те оңтүстік-батысқа қарай үшбұрыш құрылыс салынды. Бұл байланыс Мельбурн мен Ислингтон жүк терминалынан келген пойыздарға Dry Creek маневр алаңында кері бұрылмай-ақ Порт-Аделаидаға тікелей баруға мүмкіндік берді. Бұл жолдың бөлігі тек стандартты табанмен салынған. 2006 жылы Лефевр түбегіндегі жеті шақырымдық жол Мэри МакКиллоп көпірінің ашылуына дайындық ретінде жаңартылды. Жаңартуға көптеген деңгейлі өткелдерді жабу, жолдың жылдамдығын 25 км/сағ-тан 60 км/сағ-қа дейін арттыру, екінші жолды қайта орнату және оны ұзақ теміржол алаңы ретінде басқарудан негізгі желінің бөлігі ретінде сигналдау және басқаруға көшіру кірді. Бұл Пеликан Пойнттағы жаңа терең су астығы терминалымен бірге болды. Сондай-ақ, Wingfield-те 1500 метрлік жаңа өткел салынды. 2008 жылдың тамызында Порт-Аделаидадағы ішкі порттың төменгі ағысында Порт өзені арқылы жаңа жол және теміржол көпірлері аяқталды. Олардың бірі – Мэри МакКиллоп көпірі пойыздарды Rosewater Loop-тан және Порт-Аделаидадағы қала маңы теміржол желісінен бұрды. Қазір Лефевр түбегіне және одан барлық теміржол жүктері Гиллман түйісі арқылы Порт-Флат желісіне дейін жүреді және жаңа көпір арқылы Пеликан-Пойнтқа дейінгі қолданыстағы желіге қосылады. Пеликан-Пойнт пен Сыртқы портта өңдеудің кеңейтілген нысандары, соның ішінде ірі көлемде астық өңдеу терминалы салынды және жалпы теміржол көлемінің артуы күтілуде. Бүгінгі таңда Dry Creek – Порт-Аделаида желісін пайдаланатын негізгі көліктерге: интермодальдық жүк пойыздары (импорттық/экспорттық контейнерлер); Оңтүстік Австралияның ауыл шаруашылығы аймақтарынан Порт-Аделаида арқылы экспортқа арналған ірі көлемде астық пойыздары; және Лефевр түбегіндегі өнеркәсіптік нысандарға қызмет көрсететін басқа жүк пойыздары (мысалы, Mobil мұнай терминалы) жатады. 2019 жылы ARTC кең табанды рельсті және оған байланысты инфрақұрылымды біртіндеп алып тастау жұмыстарын бастады, барлық жерде тек стандартты табанды қалдырды.

Жолаушылар қызметі

Батыс жағындағы қысқа бөлігін қоспағанда, Драй-Крик – Порт-Аделаида тарамдары өнеркәсіптік аймақтар немесе дамытылмаған батпақтар арқылы өтеді. Осының салдарынан, тарамда маңызды жолаушылар трафигі болған емес, тек таңертеңгі бірнеше пойыз бен түстен кейін әртүрлі өнеркәсіптік мекемелерге жұмысқа барушы жұмысшылар үшін тағы екі-үш пойыз ғана болды. Бастапқы жылдары жолаушылар жүк пойыздарына тіркелген вагондарда тасымалданды. Вебб кезеңінде (1920 жылдардың ортасы) қосымша қызметтерге Brill вагондары енгізілгеннен кейін жағдай жақсарды және Dry Creek пен Port Dock арасында әр апта сайын бірнеше рейс жасалды. Аралық аялдамалар: Уингфилд (Dry Creek-тен 3,5 км); North Arm Road (4,5 км); Eastern Parade (5,0 км); Grand Junction Road (6,0 км); және Rosewater (7,0 км) болды. Бұл аялдамалардың ешқайсысының да жолаушыларға арналған айтарлықтай жабдықтары болған жоқ. Олар не қысқа платформалар, не желі бойындағы кішкентай сатылы құрылымдар болды. 1959 жылы Элизабетте Holden автокөлік зауыты ашылғаннан кейін, Порт-Доктан GMH Elizabeth-ке ауысым сменасы кезінде қосымша пойыздар қосылды. 1969 жылы пойыздар Grand Junction Road және Eastern Parade станцияларында тоқтауын тоқтатты. 1981 жылы Порт-Док станциясы жабылғаннан кейін, бұл пойыздар Commercial Road станциясы арқылы Outer Harbor бағытына немесе кері бағытқа бұрылды. 1987 жылы STA тарамды пайдалануды жалғастырудың экономикалық тұрғыдан тиімсіз екенін шешті. 1987 жылдың 31 мамырынан бастап пойыздар Уингфилд, North Arm Road және Eastern Parade станцияларында тоқтауын тоқтатты. Бір жылдан кейін барлық жолаушылар пойыздары тоқтатылды және Rosewater және Grand Junction Road станциялары 1988 жылдың 29 мамырында қызмет тоқтатылғаннан кейін жабылды.

Бағыт

Жол негізінен бір рельстік, және 1982 жылдан бастап екі рельстік болып келді. 1600 мм кеңдіктегі және 1435 мм стандартты кеңдіктегі пойыздар екісі де 2014 жылға дейін осы желіні жүйелі түрде пайдаланды. Драй-Крик пен Гиллман-Джанкшн арасындағы бөлім ерекше қарбалас, сондықтан ARTC 2009 жылы Уингфилдте кешігулерді азайту үшін өткізу тізбегін ашты. Драй-Крикке қарай, желі Гиллман-Джанкшнде екіге бөлінеді. Басты желі солтүстік-батысқа қарай Порт өзенінің шығыс жағалауына дейін созылады, онда тармақ Порт Флэттегі теміржол ауласына және кемежайларына барады. Басты желі Перкинс Драйв арқылы Мэри МакКиллоп көпіріне, Порт өзені арқылы және Лефевр түбегіне қарай жалғасады. Желінің бұл бөлігі 2008 жылы Порт-Ривер экспресс-жолы жобасымен бірге аяқталды. Осы жерден желі Порт өзенінің батыс жағымен Біркенхед және Осборн арқылы Пеликан Пойнттағы жаңа контейнерлік терминалына және астық терминалына, сондай-ақ Сыртқы Порттағы кемежайларына дейін жалғасады. Осы бағыттағы пойыздар Аделаида метросының жолдарымен Порт-Аделаида виадугы арқылы және Порт-Аделаида мен Этелтон станциялары арқылы өтіп, Гланвилл станциясының оңтүстігінде тармаққа бұрылады. Гланвиллде тармақталғаннан кейін, жол Семафор жолының оңтүстік жағымен жүріп, Мэри МакКиллоп көпірінің солтүстігіндегі Пеликан Пойнтқа қарай бағытталған қазіргі жолға қосылады; бұл бөлім Биркенхед тізбегі деп аталды және 2008 жылы Мэри МакКиллоп көпірінің құрылысы аяқталғаннан кейін жабылып, алынып тасталды. Гланвилл станциясына жақын рельстің қисығы қазір тұрғын үйлермен салынған, ал Семафор жолы бойындағы дәліз қазір велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған ортақ қолданыстағы жолға айналдырылды. Розуотер тізбегіндегі рельстер 2020 жылы Май Террасасы мен Флоренс Террасасы арасында велосипед және жаяу жүргіншілерге арналған байланыс құру үшін демонтаждалды. Розуотер тізбегінің және бұрынғы Гиллман теміржол ауласының ұзындығы қазіргі уақытта жасыл жолға айналдырылуда, жұмыстардың 2023 жылдың ортасында басталуы жоспарлануда.