Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Муне Цэнпо – Тибеттің 39-шы императоры (797 ж. шамамен – 799 ж. шамамен). Тибет тарихының осы кезеңі, Трисонг Детсеннің билігінің соңында және одан кейін, өте тұманды және дереккөздер қарама-қайшы оқиғалар мен күндерді келтіреді. Муне Цэнпо – Чжанжунг есімі, ол Намха Цэнпо немесе «Аспан патшасы» деген мағынаны білдіреді. Трисонг Детсеннің төрт ұлы болған. Ең үлкені, Мютри Цэнпо, жас кезінде қайтыс болған. Трисонг Детсен 797 жыл шамасында Зунгхардағы Нюгмахар сарайына (sMyug ma mkar) қоныстанғанда, билікті ең үлкен тірі ұлы Муне Цэнпоға тапсырды. Көптеген дереккөздер Муненің билігі бір жарым жылға жуыққа созғанын айтады, ал көптеген батыстық ғалымдар бұл тым қысқа мерзім деп санайды және кейбіреулері оның 797 жылдан 804 жылға дейін билік еткенін ұсынады. Деб стон 17 жылдық билікті тіркеген, бірақ бұл қытайша мәліметтерді дұрыс түсінбеуге байланысты деп есептеледі. ДБа’ бзхед Муне Цэнпоның әкесінің жаназасын буддалық рәсімдер бойынша өткізуді талап еткенін мәлімдейді. Тибеттік дереккөздерде ол жер мен мүлікті әділ бөлуге үш рет әрекеттенгені айтылады, бірақ әр жолы байлар байып, кедейлер кедейленіп кетті. Ол Трипитака мен абхисамбодхиге құлшылық ету үшін төрт маңызды орын құрды. Ұзаққа соқпаған биліктен кейін Муне Цэнпоның өзінің әйелі, әдемі жас патшайым Фойонгсаға қызғанышпен қараған анасы, Цефонгсаның бұйрығымен уланғаны айтылады. Оның қайтысынан кейін Мутик Цэнпо таққа мұрагер атанды. Алайда, Садналегстің үлкен ағасы Мутик Цэнпо, жоғары дәрежелі министрді өлтіргені үшін Бутан шекарасына жақын Лходак Харчуға (lHo brag немесе Lhodrag) қуылған, деген пікір бар, бірақ кейбіреулер оның белгілі бір мерзімге билік еткенін айтады. Қалай болғанда да, ең кіші ағасы Садналег 804 жылға қарай билік құрғандығы анық.
Muné Tsenpo was the 39th Emperor of Tibet (r. 797? 799?). This period of Tibetan history, towards the end, and after the reign of Trisong Detsen is very murky and the sources give conflicting stories and dates. Mune Tsenpo is a Zhangzhung name meaning Namkha Tsenpo or 'Sky King'. Trisong Detsen is said to have had four sons. The eldest, Mutri Tsenpo, apparently died young. When Trisong Detsen retired (c. 797) to take up residence at the Nyugmakhar Palace (sMyug ma mkar) in Zungkhar (Zung mkhar), he handed power to the eldest surviving son, Muné Tsenpo. Most sources say that Muné's reign lasted only about a year and a half, while many Western scholars believe this would have been too short and some have suggested he reigned from 797 to 804. The Deb ston, however, records a reign of 17 years, but this has been attributed to a misreading of the Chinese accounts. The dBa' bzhed claims that Muné Tsenpo insisted that his father's funeral be performed according to Buddhist rather than the Bon rites. Tibetan sources say he tried three times unsuccessfully to ensure the equitable distribution of land and property; but each time the rich got richer and the poor got poorer. He established four major places to worship the Tripitaka and the abhisambodhi. After a short reign, Muné Tsenpo, was supposedly poisoned on the orders of his mother, Tsephongsa, who was jealous of his beautiful young wife, Queen Phoyongsa. After his death, Mutik Tsenpo was next in line to the throne. However, Sadnalegs elder brother, Mutik Tsenpo, had been apparently banished to Lhodak Kharchu (lHo brag or Lhodrag) near the Bhutanese border for murdering a senior minister, although some people believe he ruled for an indeterminate period. Whatever the case, the youngest brother, Sadnalegs, was definitely ruling by 804 CE.