Кіріспе

Belostomatidae - тұщы судағы жартылай құрттар туысы. Олар судағы алып құрттар немесе тілдегі тіректер, үнді тіректері, электрлі жарық құрттары, аллигатор талшықтары немесе аллигатор блохалары (Флоридада) деп аталады. Олар - гемиптерлер отрядының ең ірі жәндіктері. Дүние жүзінде тұщы судың мекендейтін жерлерінде 170-ке жуық түрлер кездеседі, олардың 110-дан астамы - неотропиктерде, 20-дан астамы - Африкада, олардың саны - Арктика маңындағы аймақтарда, ал басқа жерлерде әлдеқайда аз. Бұл жыртқыш жануарлар әдетте тұщы сулы тоғандарда, батпақтарда және баяу ағатын өзендерде кездеседі. Көптеген түрлер кем дегенде ұзын, бірақ кіші түрлер, төменгісі, сондай-ақ бар. Ең үлкендері - Lethocerus туысының мүшелері, олар әлемдегі ең үлкен қоңыздардың кейбіреулерінің ұзындығынан асып түседі және шамамен соған жетеді. Азияның кейбір жерлерінде алып су жәндіктері өте танымал тағам болып табылады.

Морфология

[[Файл:Giant water bug (Belostomatidae), Vohimana қорығы, Мадагаскар (13569458513). Ертеректе су астында дем алу мүмкін емес, сондықтан ауа үшін ауа өткізгіш түтікті су бетінде орналастырып отыруы керек (суырғыштық сияқты). сұйытылған қалдықтарды сорып алуға мүмкіндік береді.

Тамақтандыру және қорғаныс

Белостоматидтер - балық, қосмекенділер, сондай-ақ шаяндар мен қаңқа тәрізді су жануарлары сияқты омыртқасыз жануарларды аңдып, ұстап, жейтін агрессивті жыртқыш жануарлар. Ең ірі түрлері де торналар мен су жыландарынан аулап, тамақтанады. Олар судың түбінде әр түрлі заттарға жабысып, олжаның жақындауын күтеді. Олар содан кейін, бетін қағып, ішек-қарынға улы сілекей құяды. Олардың тістеуі өте ауыр болса да, медициналық тұрғыдан ешқандай әсері жоқ. Кейде үлкен жануарлар немесе адамдар кездескенде, олар "өлгенді ойнайды" және көптеген түрлер анустан сұйықтық шығарады.

Азиялық тағамдар

Белостоматидтер негізінен Оңтүстік-Шығыс Азияда Lethocerus indicus түрін қамтитын нарықтарда сатылады. Оңтүстік-Шығыс Азияда бұл құрттарды көп жағдайда көлде жүзіп жүрген тұзақтар арқылы жинап алады. Ересектер түнде, көптеген сулы жәндіктер сияқты ұшады және көбейту маусымында жарыққа тартылады.