Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Го Го ойынында қолданылатын ойын жабдықтары - тақта, тастар (ойыншықтар) және Го ойынын ойнау үшін қажетті тастар үшін ыдыстар. Go жабдықтарын жасау үшін қолданылатын сапа мен материалдар айтарлықтай әр түрлі, ал шығындары экономикалық жағынан өте қымбатқа дейін өзгереді.
Game equipment used in go
Go equipment refers to the board, stones (playing pieces), and bowls for the stones required to play the game of Go. The quality and materials used in making Go equipment varies considerably, and the cost varies accordingly from economical to extremely expensive.
Тарих
Го-ның ең көне сақталған құрал-жабдықтары - Қытайдағы Хан әулетінің кезінде қазбаланған тақта. Ежелгі құралдардың басқа үлгілерін Жапония мен Кореяның мұражайларынан табуға болады.
The oldest known surviving Go equipment is a board carved from rock that dates from the Han dynasty in China. Other examples of ancient equipment can be found in museums in Japan and Korea.
Тақталарды күтіп ұстау
Ашығыс ылғалға немесе ылғалдың немесе температураның үлкен өзгеруіне ұшыраған ағаш тақтайлар түсінің өзгеруіне, бүлінуіне, жарылуына, ағаш құрттарының немесе көбелектің әсер етуіне, ал күн сәулесінің ұзақ уақыт әсер етуіне ұшырауы мүмкін. Ауа райының әртүрлі деңгейімен тасымалданатын тақталар ағаш құрамындағы ылғалдың тез өзгеруіне байланысты бүлінуі немесе жарылуы мүмкін.
Wooden boards subjected to excessive humidity or a large variation of humidity or temperature may be affected by discoloration, warping, cracking, woodworm, or mold, and prolonged exposure to sunlight can bleach the board. Boards transported between climates with significantly differing humidity levels may be subjected to warping or cracking due to rapidly changing moisture content in the wood.
Тастың өлшемдері
Тас қалыңдығы 4 мм-ден 12,8 мм-ге дейін өзгеруі мүмкін, көбінесе 7,0 мм мен 10,1 мм-нің арасында екі жаққа бүгілген және 57 мм-дің арасында бір жаққа бүгілген. Қалың шифер мен қабыршақ тастар ұрпақтар бойы сақталуы мүмкін, оларды ұстағанда баяу жұқарады және біртіндеп пил сүйегі сияқты патинаға ие болады. Тастардың диаметрі 22 мм ± 1 мм шамасында стандартталған, бұл Go тақталарының бәріне дерлік сәйкес келеді. Қара тастар диаметрімен бірдей диаметрлі қара тастармен орналастырылған кезде ақ тастардың үлкен болып көрінетін оптикалық иллюзиясын өтеуге арналған. Бұл негізінен корей және жапон тастарына қатысты. Қытай тастары кейде диаметрі үлкен болады, бірақ олар әртүрлі стандартты өлшемдерде болады. Қытайдың "үлкен" өлшемі диаметрі шамамен 23 мм, ал "орташа" шамамен 22 мм. Қытайдың панелінің өлшемдері де олардан үлкен. Сонымен қатар, түрлі тас жиынтықтарының салыстырмалы өлшемдерін қараңыз. Ең қымбат clamshell және шифер Go тастары үшін тас қалыңдығы мұқият бақыланады және өлшеміне сәйкес орналастырылады. Үлгілі тас өлшемі 25 (қалыңдығы 7,0 мм) -ден 37 (10,4 мм) дейін, ал тіпті қалың тастар да сәйкесінше әлдеқайда жоғары бағамен қол жетімді. Әдетте қолданылатын қабық және шифер Go тас қалыңдығы 32 (8,8 мм) және 33 (9,2 мм) мөлшерінде жеке адамдар үшін және 36 (10,1 мм) мөлшерінде кәсіби адамдар үшін қолданылады. 10.1 мм-ден қалың тастарды тақтаға орналастыру қиын, ал көптеген Го ойыншылары 8,8 және 9,2 мм қалың тастарды ұнатады, өйткені олар эстетикалық және практикалық себептер бойынша оңтайлы қалыңдық деп санайды.
Stone thickness can also vary, from as low as 4 millimeters or as high as 12.8 millimeters, with most between 7.0 mm and 10.1 mm for biconvex and 5–7 mm for single convex. Thick slate and shell stones can last for generations, slowly becoming thinner from handling, and gradually acquiring an ivory like patina. The diameter of the stones is standardized to around 22 mm ±1 mm, which can fit almost all Go boards. Black stones are slightly larger in diameter to compensate for optical illusion of the white stones appearing larger when placed with black stones of the same diameter. This mostly applies to Korean and Japanese stones – Chinese stones tend to be sometimes larger in diameter, but they do come in different standard sizes. A Chinese "large" size is about 23 mm in diameter while "medium" is about 22 mm. Chinese board dimensions are also accordingly larger to accommodate them. See also some comparative measurements of various go stone sets. For the most expensive clamshell and slate Go stones, stone thickness is carefully controlled and ranked according to size. Typical stone sizes are size 25 (7.0 mm thick) to size 37 (10.4 mm), and even thicker stones are available for a correspondingly much higher price. Commonly used shell and slate Go stone thicknesses are size 32 (8.8 mm) and size 33 (9.2 mm) for most individuals and size 36 (10.1 mm) for professionals. Stones thicker than 10.1 mm are difficult to place on the board, while many Go players prefer stones that are 8.8 and 9.2 mm thick, considering these the optimum thickness for aesthetic and practical reasons.
Пластикалық тастар
Жалпы алғанда, бұл ең арзан тастар. Олар жалпақ, қарсы пішіндіден қалыпты линза пішініне дейін. Бағасы шамамен 5-30 доллардан тұрады. Пластик тастардың бір түрі Инг тас деп аталады, оны Инг Чан ки Вэй чи білім беру қоры өндіреді. Бұл Инг қоры ресми тастары, олардың ортасына металл салынғандықтан, салмағы да артық. Олардың қалыңдығы 10 мм, кейде оларды санауға арналған Ing Bowl-да болады (Ing ережелері әр ойыншыны дәл 180 тастан бастауды талап етеді). Тастарды меламинді шайырдан да жасауға болады. Бұл - үстел және басқа да ас үй бұйымдарын жасауға қолданылатын тұрақты қоспа және ол қауіпсіз деп саналады.
Generally, these are the cheapest stones available. They range from flat, counter shaped to the typical lens shape. Price ranges from around $5–$30. One specific type of plastic stone is called the Ing stone, manufactured by the Ing Chang ki Wei chi Education Foundation. These are the official stones of the Ing Foundation and have some extra weight to them due to metal inserted in the middle of the stone. They are 10 mm thick and sometimes come in an Ing Bowl, which is specially designed to count them (Ing rules require each player to start with exactly 180 stones). Stones can also be made from Melamine resin. This is a stable compound used in making countertops and other kitchenware and is considered safe.
Порцеланнан жасалған тастар
Порцелан - тастар үшін ең аз таралған материал.
Porcelain is the least common material for stones.
Шыны тастары
Шыны тастары ең көп қолданылатын және ең үнемді болып табылады. Олар жұқа, жазық түбі бар стильден симметриялық линза пішініне дейін. Шыны тастар дұрыс салмақта болады және оларды оңай ұстауға болады. Ақ тастар жылтыратылған, ал қаралары матталған, бұл тастар шифер мен моллюска тастарына ұқсайды. Құмыралы шыны тастар үшін баға 15 доллардан 80 долларға дейін. Бұл үшін қолөнер дүкеніндегі шыны "мүсіндер" арзанға түседі.
Glass stones are the most widely used and most economical. They range from thinner flat bottomed style, to a symmetrical lens shape. Glass stones have the correct weight and can be grasped with ease. White stones are polished and black ones are buffed to a matte finish, giving a feel somewhat like slate and clam stones. Price ranges from US$15 to $80 for glass stones with bowls. Glass 'gems' at an arts and crafts store are an inexpensive alternative.
Сланцевый және шелпекті тас
Бұл әдетте ең қымбат материал. Қара тастар шиферден, ал ақ тастар шұбардан жасалады. Бір ғана балыққұйрық қабықшасы тек шектеулі санда (шамамен үш) тастарды береді, сондықтан ақ тастарды өндіру қымбат. Ақ тас жасауға арналған қабыршақтар Жапониядан өсірілетін, бірақ олардың саны азайып бара жатқандықтан, көпшілігі Мексикадағы Баха-Калифорниядан жиналады. Бұл тастар ақ тастардың жолақтары мен түйіршіктеріне байланысты үш дәрежеге бөлінеді. Барлық сыныптар бірдей қара шиферлі тастарды қолданады. Қаптама тастары сирек кездесетін гигант моллюсканың (жапон тілінде шако) қабығынан, сондай-ақ сәл қызғылт түске ие моллюска қабығынан жасалады. Ағаш қабырғалары цилиндр түрінде бриллиант бұрғышымен кесіледі, содан кейін кәсіби түрде ұнтақталады, құмталады, пішінге ие болады және соңғы өнімге жылтыратылады. Қабық пен шифер тас - бұл Go тас эстетикасының ең жоғары деңгейін қамтамасыз ететін табиғи өнімдер, ал ең төменгі дәрежелілер де қарапайым пластик, шыны және керамикалық тастардан әлдеқайда қымбат. Қаптамалы және шиферлі тастардың бағасы әр түрлі дәрежеге байланысты 200 доллардан 5000 долларға дейін, ал қалың тастар, әсіресе Юки дәрежелі тастар, бірте-бірте қымбаттап келеді. Jitsuyo 実用 (практикалық, стандартты немесе пайдалы) - 7 немесе 8 кең жолақты, тас арқылы ірі дәнді тастар. Тастар қабықтың буынынан алыста орналасқан. Цуки 月 (айлық дәреже) - тастардың ұсақ дәнді үлгісі, тастың 70% -ын қамтитын көбірек және жұқа жолақтар бар. Олар қабықтың ортасында кесіледі. Бұл сапалар "ортадағы" сапа деп саналады. Юки 雪 (қар дәрежелі) - тас бойына біркелкі, ұсақ, түзу дәнді, тастың кемінде 80% -ын қамтитын көптеген ұсақ жолақтар бар тастар. Олар қабықтың шетінен кесіледі. Бұл жапондықтардың дәмі бойынша ең жақсы болып саналады және ең қымбат, өйткені қабықтың жиегі негізінен жұқа болғандықтан, қалыңдығы үлкен тасты кесу қиын. Бағасы 200 доллардан 35000 долларға дейін, ал қалың тастар қымбат.
These are usually the most expensive material. The black stones are made of slate, while the white stones are made from clamshells. Due to a single clam shell yielding only a limited number of stones (around three), white stones are expensive to produce. The clamshells used to make the white stones used to be farmed from Japan, but since the supply is dwindling, most clamshells are harvested from Baja California in Mexico. These stones have three grades, depending on the stripe or grain pattern of the white stones. All grades use the same uniform black slate stones. Shell stones may also rarely be made out of the giant clam (shako in Japanese) shell, as well as a clam shell that has a slight purple tint. Clamshell stones are cut as cylinders using a diamond coring drill, then professionally ground, sanded, shaped, and polished into the final product. Shell and slate stones are natural products that provide the ultimate in Go stone aesthetics, and even the lowest grade are far more expensive than the common plastic, glass, and ceramic stones. The price for a set of shell and slate stones ranges from US$200 to over $5,000 according to grade, with thicker stones costing progressively more, especially within the Yuki grade. Jitsuyo 実用 (practical, standard, or utility grade) are stones with a coarse grain across the stone, with 7 or 8 wide stripes. The stones are cut near the joint of the shell. Tsuki 月 (moon grade) are stones with a finer grain pattern, with more and thinner stripes covering about 70% of the stone. They are cut around the middle of the shell. These are considered the 'in between' quality. Yuki 雪 (snow grade) are stones with a uniform, fine, straight grain across the stone, with many fine stripes covering at least 80% of the stone. They are cut from near the edge of the shell. These are considered the best by Japanese tastes, and are the most expensive, considering it is difficult to cut a stone with a great deal of thickness since the edge of the shell is mostly thin. The price ranges from $200 to over $35,000, the thicker stones costing more.
Юнзи тас
Юнзи - Қытайдағы Тан әулетінде алғаш рет минералды қосылыстардың коммерциялық құпия қоспасын, соның ішінде агатты (традициялық юнзи тастарының сәл сары жасыл түсіне әкелетін) синтездеу арқылы өндірілген тас стилі. Юнзи термині дәстүрлі түрде осы материалдан жасалған тастарға қолданылады, бірақ сонымен қатар тек бір жағында ғана дөңес қытай өлшемдеріндегі (жапон тастарынан сәл үлкен) тастарды атауға қолданылады. Юнци жасау процесі 1920 жылдары Қытай Азамат соғысы Юньнань провинциясына тараған кезде жоғалып кетті; алайда, 1960 жылдардың соңында оны қазіргі мемлекеттік басқарудағы Юнци компаниясы қайтадан тапты. Компанияның айтуынша, тастар тақтаға қойылған кезде жағымды дыбыс шығарады. Юнзидің жылтырлығы нефритке ұқсайды, бірақ ол сынық та, сымбат та емес. Қара және ақ кескіндердің әрқайсысының ерекше қасиеттері бар. Ақ бөлшектер сары немесе жасыл түске боялған мөлдірсіз. Қара бөлшектер қараңғы, ал жарыққа ұстағанда мөлдір жасыл түске ие болады. Жаңа технологияның арқасында юнзи тастарын түстерін өзгертпей таза ақ түске айналдыру мүмкін.
Yunzi is a style of stone first produced in the Tang dynasty in China by sintering a trade secret mixture of mineral compounds including agate (resulting in the slightly yellow green hue of traditional yunzi stones). The term yunzi traditionally applies to stones made of this material but is also used to refer to any stones of typical Chinese dimensions (slightly larger than Japanese stones) which are convex on only one side. The process of making yunzi was lost in the 1920s when the Chinese Civil War spread to Yunnan Province; however, in the late 1960s, it was rediscovered by the now state managed Yunzi Company. The firm claims their stones have the advantage of a pleasant sound when placed on the board. Yunzi are delicately made with a jade like luster yet are neither brittle nor slippery. The black and white pieces each have their special qualities. The white pieces are opaque with a tint of yellow or green. The black pieces are dark, and when held to the light a translucent green hue. With new technology, yunzi stones can now be made pure white without any discolorations.
Тас әдептілігі
Қозғалыс жасамағанда, біріншіден, біріншіден тастарды ыдысқа қалдыру керек. Қарсылас кезек кезінде ойыншылардың тостағанға тастарды шағып тастауы әдепсіздік деп саналады. Сондай-ақ, біршама тастарды ұстап тұру да дұрыс емес. "Дұрыс" әдіс - бұл өз қозғалысы туралы шешім қабылдау, содан кейін ыдыстан бір тасты алып, тақтаға қою. Бұл қарсыластың назарын аздап алаңдатуды қамтамасыз етеді. Тас алып, бір қадам жасағанда, табаның шетінде жалпақ қол қойып, саусақтарымен табаны жұмсақ түрде кіргізіңіз. Тасты шанышқымен және ортаңғы саусақпен, шанышқының тырнағы мен ортаңғы саусақ ұшы арасында ұстап, тасты шанышқы стилімен алыңыз. Бармақтары түзу, ал бас бармағы тығылып тұрмайды. Тасты орнататын кезде, ойындағы тастарды соғып алмау үшін, ұзын жеңді тазалап қойыңыз. Тасты тақтаға қою үшін, меңзер саусағының ұшы тақтаның бетіне жетуімен, ол бір жағына қарай созылады, бұл ортаңғы саусақтың тасты бетке қарай бағыттауына және қосылуына мүмкіндік береді (басқа саусақтар мен бас бармақ табиғи түрде сыртқа қарай таралады). Кішкене жаттығумен тас әдепті және күшті және үлкен шертпемен орналастырылуы мүмкін. Дауыс қатты шертудің кілті - ортаңғы саусақтың күші және тастың кешігіп босатылуы. Тас орналастырылғаннан кейін, ортаңғы саусағы мен қолы тастан баяу көтеріледі (тасты шайқап алмау үшін) және ойыншыға қарай бірден кері шегінеді. Кейде біреудің тасын қатты, қанағаттандырарлық "шапқап" қоюы мүмкін болса да, әр қимылмен солай істейтін адам қарапайым немесе қарапайым деп есептеледі. Мысалы, қарсыластың қатерлі әсеріне бойсұну кезінде тыныш орналасу жағдайға сәйкес келеді; сынақ қозғалыстары немесе ақылды жауаптар жасырын түрде орынға ауыстырылуы мүмкін. Өзін-өзі білдіру қабілеті ойынның бір атауын "қолмен сөйлесу" ("жапонша "шудан", қытайша "шутан") деп түсіндіреді.
When not making a move, one should leave one's stones in the bowl. During the opponent's turn, it is considered rude for players to rattle stones in the bowl. It is also considered improper to hold a handful of stones. The "correct" procedure is to decide upon one's move, then remove one stone from the bowl and place it on the board. This produces the minimal amount of distraction for one's opponent. When removing a stone from its bowl to make a move, place a flat hand on the edge of the bowl, with the fingers gently entering the bowl. Pick up a stone chopstick style with the index and middle fingers, holding the stone between the index fingernail and the middle fingertip. The fingers extend almost straight, and the thumb is not tucked in. When placing the stone, take care that long sleeves are brushed up to avoid knocking stones already played. To place the stone on the board, as soon as the fingertip of index finger is about to reach the surface of the board, it slips to the side, allowing the middle finger to aim the stone down towards the surface and connect (the other fingers and thumb naturally spread outwards). With a little practice a stone can be placed gracefully and forcefully and with a big click. The keys to a loud click are the force of the middle finger and the late release of the stone. Once the stone has been placed, the middle finger and hand slowly lifts off the stone (trying to avoid wobbling the stone) and gently retreats back to the player. Although it is permissible to place one's stone at times with a loud, satisfying "thwack", one who does so with every move would be considered crude or vulgar. For instance, when submitting to an opponent's threat, a quiet placement is more in keeping with circumstances; probing moves or clever responses may be slid slyly into place. The ability to express oneself in the manner of making a move explains why one of the names for the game is "hand talk" ("shudan" in Japanese, "shoutan" in Chinese).
Тасты күтіп ұстау
Тастарды (тақтатас пен шұңқырдан басқа кез келген түрдің) стандартты күтіп-ұстау әдетте тастарды сабын сумен жууды, олардың өндірісі немесе сақтаудан қорғалған өнімдер майы мен сырын алып тастауды қамтиды. Жаңа шұңқырлы тастарды тазалау қажет емес, ал жаңа шиферлі тастарды артық минералды майдан мақта матасымен тазалау керек. Go ойыншылары ойын кезінде әсерді азайтады және тастарды күн сәулесі мен жылудан алыс сақтайды, кейде ыдыстың түбіне жұмсақ мата салып, сыпыруды азайтады.
Standard care of stones (of any variety except slate and clamshell) generally involves washing stones in soapy water to remove oils and chalk by products from their manufacture or storage protection. New clamshell stones don't require cleaning, while new slate stones should be cleaned of excess mineral oil with a cotton cloth. Go players minimize impact during gameplay, and store stones away from sunlight and heat, sometimes placing a soft cloth in the bottom of the bowl to minimize chipping.
Қасық
Go табақтары немесе go ke - бұл тастарды сақтау контейнерлері. Го ойнау үшін қатаң қажет болмаса да, ыдыстар тастарды сақтауда маңызды рөл атқарады, ал ұсталған тастарды қақпаққа қоюға болады. Қасықтардың бірінде ақ тастар, екіншісінде қара тастар болады. Қасық қақпағы әдетте ерігіп, тығыз орналаспайды. Ойыншы қақпақты ашық табақтың қасына кері қойып, қарсыласынан алған тастарды сонда қояды. Қақпақ қарсыластың көзінен оңай көрінетін етіп орналастырылған, сондықтан әр ойыншы қарсыластың тақтадан қанша тұтқыны алынып тасталғанын біледі. Го боулингін бірнеше түрлі материалдардан жасауға болады. Пластик: өте арзан, цилиндр тәрізді немесе шар тәрізді болуы мүмкін. Оның бағасы шамамен 5 АҚШ доллары. Сондай-ақ, азық-түлік сақтау үшін төрт бұрышты пластикалық ыдыстарды пайдалануға болады. Салам: Көбінесе қытайлықтар қолданады. Олар тоқыма сабаннан жасалады. Бағасы шамамен 10-25 АҚШ доллары. Ағаш: Қасық жасау үшін қолданылатын ең кең тараған материал. Ағаш түрінің бағаға әсері зор. Мөлберри - ең көрнекті және қымбат өсімдіктердің бірі. Аралық ағаш: квинс (жапонша karin), кая, вишня, киаки және роза ағашы. Арзандары бук немесе каштандан жасалған. Бамбуктан да қымбат емес ыдыс жасауға болады. Қасық жылтыратылуы мүмкін. Ең жақсы табалар дәндері ерекшеленген бір ғана ағаштан оюлы жасалады. Мұндай ыдыстардың бағасы 50 доллардан мыңдаған долларға дейін жетеді. Барлық табақтарда тастар толық жиналып отыра бермейді. Олардың көбі тек 10 мм-ге дейінгі қалыңдығы бар тастарды ғана ұстай алады. Үлкен және қымбат ыдыстарда 12 мм-ге дейінгі қалыңдықтағы тастар болады, өйткені ыдыстың сапасына сәйкес келетін қалың және қымбат тастар сатып алынады. Ең жоғары сапалы және бағалы ыдыстар дәстүрлі түрде тек Юки (қар дәрежелі) сапалы ең жақсы қабық пен шифер тастары үшін қолданылады. Сондай-ақ, сапасы төмен ағаш табалар Jitsuyo (стандарттық сынып) және Tsuki (ай сынып) қабырғасы мен шифер тастары үшін қолданылады, ал шыны тастар дәстүрлі түрде арзан ағаш табаларда немесе пластикалық табаларда сақталады.
Go bowls, or go ke are the containers for the stones. Although not strictly needed to play Go, bowls nevertheless play an important role in storing the stones, and captured stones can be placed on the lids. Bowls are identical, with one holding the white stones and one holding the black stones. A bowl's lid is usually rather loose and not tightly fit. A player traditionally places the lid upside down next to the open bowl and keeps stones there that they have captured from the opponent. The lid is placed so it's easily visible by the opponent, so each player knows how many prisoners the opponent has that have been removed from the playing board. The Go bowl can be made of several different materials. Plastic: Very cheap, they can be cylinder shaped or square shaped. The price is around US$5. Quart size plastic food storage containers can also be used. Straw: Mostly used by the Chinese. They are made of woven straw. The price is around US$10–25. Wood: The most common material used to make bowls. The type of wood used affects the price considerably. Mulberry is one of the most striking and expensive. Intermediate woods are quince (karin in Japanese), kaya, cherry, keyaki, and rosewood. Cheaper ones are made out of beech or chestnut. Bamboo also makes for a nice, low cost bowl. The bowl can be polished. The best bowls are carved from a single piece of wood with the grain highlighted. Such bowls range in price from $50 to thousands of dollars. Not all bowls can fit a full set of stones. Most can only hold stones with a thickness of up to 10 mm. Larger and more expensive bowls hold stones of thickness of up to 12 mm since one would buy thicker and more expensive stones to match the quality of the bowl. The bowls of highest quality and price are traditionally used only for the best shell and slate stones, of Yuki (snow grade) quality. Lesser quality wood bowls likewise are used for Jitsuyo (standard grade) and Tsuki (moon grade) shell and slate stones, and glass stones are traditionally stored in the least expensive wood bowls or in plastic bowls.