Канада Жоғарғы Сотының мастық жағдайындағы қылмыстық жауапкершілік туралы шешімі
R v Daviault
Канада Жоғарғы Сотының Daviault ісі: маскөлденуді қорғау құқығы, қылмыстық жауапкершілік, Charter құқықтары бұзушылығы, және экстремалды маскөлдену жағдайлары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
R v Daviault [1994] 3 S. C. R. 63, – Канада Жоғарғы Сотының «жалпы ниетпен» жасалған қылмыстық құқық бұзушылықтар үшін мас күйде болудан қорғану мүмкіндігі туралы қаулысы. Бұл қорғанысты жойған Лири ережесі Канаданың Құқықтар мен бостандықтар хартасының 7- және 11(d)-баптарын бұзғандықтан конституциялық емес деп танылды. Енді мас күйде болу қорғаныс ретінде тек оның деңгейі автоматтызм немесе психикалық ауру сияқты өте ауыр болған жағдайларда ғана қолданылуы мүмкін.
R v Daviault [1994] 3 S. C. R. 63, is a Supreme Court of Canada decision on the availability of the defence of intoxication for "general intent" criminal offences. The Leary rule which eliminated the defence was found unconstitutional in violation of both section 7 and 11(d) of the Canadian Charter of Rights and Freedoms. Instead, intoxication can only be used as a defence where it is so extreme that it is akin to automatism or insanity.
Өмірбаян
1989 жылғы 30 мамырда 73 жастағы Анри Давиоға әйелі үшін спирттік ішімдік әкелу тапсырылды. Әйел 65 жастағы, жартылай паралич болған және коляскада отыруға мұқтаж болған. Давио шамамен сағат 6-да әйелдің үйіне 40 унциялық бренди әкелді. Ол жарты стақан ішіп, содан кейін есінен таныды. Давио ұйықтап жатқан әйелдің қалған бөтелкесін ішіп қойды. Кейін кешке ол жуынатын бөлмеге барды, сол кезде Давио оны жатын бөлмеге алып барып, жыныстық тұрғысынан зорлады. Давио жыныстық зорлық-зомбылық жасағаны үшін қамауға алынып, айыпталды. Давио сотта оқиғадан бұрын бір бардә жеті сыра ішкенін, ал әйелдің үйінде бренди ішкеннен кейін әйелдің төсегінде жалаңаш оянғанға дейін ештеңе есіне есімегенін мәлімдеді. Сотта ол мас күйінен кейін автоматтық күйде болғанын айтты. Фармакология саласындағы сарапшы куәгер қорғаныстың мүмкін екенін, және оның көп ішкендігіне байланысты қалыпты жұмыс істеуі немесе өз әрекеттерінің мәнін түсінуінің қиын екенін көрсетті. Фармакологтың куәлігіне сүйене отырып, сот Давио қылмысты жасауға жалпы ниет қалыптастыра алмағанын, демек оны ақтауға болатынын анықтады. Квебек апелляциялық соты ақтау туралы шешімді күштен шығарды, себебі мас болудың автоматтық деңгейге жетуі жалпы ниетпен жасалған қылмыс үшін (яғни, қылмыстың жасалуынан ниеттің болуын жоққа шығара алмайды) қажетті құрамды жоққа шығара алмайды. Жоғарғы Сот алдындағы мәселе: "Күдіктінің мас болуы автоматтылыққа немесе Қылмыстық кодекстің 16-бабында белгіленген психикалық ауруға ұқсас жағдайға жеткендей, шамадан тыс мас болуы, тек нақты емес, жалпы ниетті талап ететін қылмысты қорғау үшін негіз бола ма?" Сот 6-3 дауыспен мас болуға байланысты ақылсыздыққа немесе автоматтылыққа ұқсас қорғаныстың болмауы Хартияның 7 және 11(d) баптарын бұзады және 1-бап бойынша сақталмайды деп шешті. Олар бұрынғы үкімді жойды және жаңа сот отырысын тағайындады.
On May 30, 1989, Henri Daviault, a 73 year old chronic alcoholic, was asked to get some alcohol for a friend of his wife. The woman was a semi paralyzed 65 year old and required a wheelchair. Daviault brought a 40oz of brandy to the woman's house around 6pm. She drank half a glass and then passed out. Daviault drank the rest of the bottle while she slept. Some time in the evening she went to the washroom and was accosted by Daviault who took her into the bedroom and sexually assaulted her. Daviault was arrested and charged for sexual assault. Daviault testified that prior to the event he had drunk over seven beers at a bar, and after drinking some brandy at the woman's house he has no recollection of what had happened until he woke up naked in the woman's bed. At trial, he argued that during his blackout he was in automatism like state brought about by intoxication. An expert witness in pharmacology testified to the likelihood of the defence, and that having drunk as much as he did there was little chance he could have functioned normally or been aware of his actions. Based on the testimony of the pharmacologist, the trial judge found that Daviault was unable to form a general intent to commit the crime and therefore could be acquitted. The Quebec Court of Appeal overturned the acquittal ruling that intoxication to the point of automatism cannot negate the mens rea requirement for a general intent offence (i. e. offences where mens rea can be implied from the commission of the act). The issue before the Supreme Court was whether "a state of drunkenness which is so extreme that an accused is in a condition that closely resembles automatism or a disease of the mind as defined in s. 16 of the Criminal Code constitute a basis for defending a crime which requires not a specific but only a general intent?" The Court held, 6 to 3, that the absence of a defence for a general intent offence on the basis of intoxication akin to insanity or automatism violated section 7 and 11(d) of the Charter, and could not be saved under section 1. They overturned the verdict and ordered a new trial.
Соттың дәлелдеуі
Көпшілік дауыс Кори Дж., Л’Хере-Дубе, Маклачлин және Якобуччи Дж. тарапынан жазылды, олар келісті. Ламер және Ла Форест Дж. әрқайсысы жекелеп Коридің қорытындыларымен келісті. Кори апелляциялық сот шешімінің негізін қарастырды. Төменгі сот Лири қарсы Королева [1978] ісінен "Лири ережесін" қолданды, онда есірткілікке ұқсас мас күйде болу "жалпы ниетпен" жасалған зорлыққа ұқсас қылмыстар үшін кінәлілік ниетін жоққа шығара алмайды деп шешілді. Бұл заңды презумпцияға негізделген, яғни "адам өз әрекетінің табиғи салдарына ниеттеніп келеді". Мас болу кез келген жалпы ниетпен жасалған қылмысқа қашу жолы болмас үшін, Лири ережесі кінәлілік ниетін дәлелдеудің орнына, айыпталушының мас болуға ниеттенгенін дәлелдеуді талап ету арқылы бұл мәселені шешуге бағытталды.
The majority was written by Cory J., with L'Heureux Dubé, McLachlin, and Iacobucci JJ. concurring. Lamer and La Forest JJ. each concurred separately with Cory's results. Cory considered the basis of the Court of Appeal's ruling. The lower court had applied the "Leary rule" from Leary v. The Queen [1978] which held that intoxication akin to insanity could not negate mens rea for "general intent" crimes such as sexual assault. The rationale was based on the legal presumption that "a person intends the natural consequences of his or her act." For fear of having intoxication become an escape route for any general intent crime, the Leary rule addressed this by requiring the Crown to only prove that the accused intended to become intoxicated in substitute for establishing mens rea.
7 және 11 бөлімдері (d)
Лири ережесі Хартияға дейін қабылданғандықтан, 7-бап негізінде қарастырылмады. Негізгі әділет қағидасы бойынша, Мемлекеттің барлық құқық бұзушылықтар үшін кінәлі ниетті (mens rea) дәлелдеуі қажет. Алайда, Кори атап өткендей, Лири ережесі ішімдік ішуді әлеуетті қылмыстық әрекетке айналдырып, тыйым салынған нақты мінез-құлықпен тікелей байланысты жойды. 11(d) бабында айыпсыздыққа құқық қарастырылған, ол Мемлекеттің құқық бұзушылықтың барлық элементтерін дәлелдеуін талап етеді. Барлық психикалық элементтер аталған құқық бұзушылыққа "тікелей байланысты" болуы керек, бірақ Кори Лири ережесі бұл талапқа сай емес деп тапты, себебі ол маскүнемдікке ұмтылуды құқық бұзушылық жасаудың қасақана еместігімен байланыстыра алмады. Қысқасы, мәселе мынада: мұндай адамдардың кінәлі екендігіне заң бойынша шешім қабылдау үшін нақты кінәлі ниеті болмауы мүмкін, сондықтан олар қылмыс жасағаны үшін емес, мас болуы үшін жазалануы мүмкін.
The Leary rule predated the Charter and so had not been considered in light of section 7. It is well established that a principle of fundamental justice was that the Crown must establish mens rea for all offences. However, Cory noted, the Leary rule made the act of drinking a potentially criminal act, removing any direct link to the actual prohibited conduct. Section 11(d) provides the right to be presumed innocent which requires the Crown to prove all elements of an offence. All mental elements must be "absolutely linked" to the offence in question, however, Cory found that the Leary rule failed to meet this requirement, as he was unable to equate the intent to become intoxicated with the involuntariness of committing an offence. Basically, the issue was that such offenders may not actually have the blameworthy intent for a legal finding of guilt and may, therefore, be punished based on intoxication, rather than for commission of a crime.
1-бөлім
Кори 7-ші және 11(d) тармақтарының бұзылуы 1-ші тармақ бойынша түзетілмейтінін мәлімдеді. Ережедегі мақсат Оукс тестінің бірінші қадамын өтуге жеткіліксіз болды, себебі көптеген сот юрисдикциялары бұл ережені қолданудан бас тартқан. Сондай-ақ, ереже пропорционалдылық тестінің барлық кезеңінде сәтсіздікке ұшырады. Алкоголь мен қылмыс арасындағы байланыс оларды логикалық тұрғыдан байланыстыруға жеткіліксіз болды. Бұған қоса, ереже барлық жалпы ниетті қылмыстарға босату қарастырғандықтан, ең аз шекте ғана шектеу қоймады.
The violation of section 7 and 11(d), Cory held, could not be saved under section 1. The objective of the rule was not sufficient to pass the first step of the Oakes test, as in fact, many jurisdictions had already abandoned the rule. The rule also failed every step of the proportionality test. The relationship between alcohol and crime was not substantial enough to rationally link the two. As well, the rule was less than minimally impairing as it provided exemption for all general intent crimes.
Емдеу
Кори ережені толығымен жоюдың орнына, икемді шешімді таңдады. Ол қалыпты мас болу деңгейі ешқандай жағдайда ақыл-есі ояу адамдардан өзгеше қарастырылмауы керек деп ұсынды; бірақ, егер мас болу деңгейі автоматтық қозғалыс немесе ақылсыздыққа тең болса, онда мұндай жағдайда адамдар интоксикацияны қорғау үшін дәлелдердің жеткіліктілігін сақтау принципіне сүйене алады. Кори бұл талаптың 11-тараудың d) тармағын бұзуы мүмкін екенін болжады, бірақ оның 1-тарау бойынша қолдау табатынын айтты. Девиаолт ісі бойынша Кори апелляцияны қабылдады және жаңа сот отырысын тағайындады.
Rather than just strike out the rule altogether Cory opted for a more flexible solution. He proposed that normal levels of intoxication should not be treated any different from sober individuals; however, those who were so intoxicated that it would be akin to automatism or insanity could rely on a defence of intoxication on the balance of probabilities. Cory speculated that this burden would likely violate section 11(d) however it would also likely be saved under section 1. For Daviault, Cory allowed the appeal and ordered a new trial.
Келіспеушіліктер
Сопинка судьясы Гонтиер және Мажор судьяларымен келіспеушілік білдірді.
A dissent was given by Sopinka J. with Gonthier and Major JJ. concurring.