Кіріспе

Германиядағы Төменгі Саксониядағы көл Дюмер немесе ресми түрде Дюмер-Си - оңтүстік Төменгі Саксониядағы (Германия) үлкен көл. Оның ауданы 13,5 км2 және орташа тереңдігі бір метр. Оның биіктігі 37 метр. Дюмер - су спорты үшін танымал курорт, сонымен қатар су құстары үшін маңызды биотоп және көшіп-қонушы құстар жиі келетін аймақта орналасқан. Жағалауының үлкен бөлігі табиғи қорықтармен қорғалған.

Этимология

"Диуммери" сөзі алғаш рет 965 жылы жазылған. "Dümmer" сөзінің шығу тегі "dummerig" - ылғалды немесе көлеңкелі дегенді білдіреді, ал "Meer" - теңіз дегенді білдіреді. Германияның солтүстік-батысында "Мер" - бұл батпақтармен қоршалған тыныш сулар үшін дәстүрлі термин (қараңыз: "Steinhuder Meer" және "Zwischenahner Meer"). Мүмкін, Дюммер мен оңтүстік голланд сөзі doom ("тұман", "меш") арасында байланыс бар.

Орналасқан жері

Дюмер Дюмер депрессиясында орналасқан. Батысқа қарай 1,5 шақырым жерде Дамм таулары көтеріле бастайды, ақырында биіктігі 145 м-ге жетеді. Көлдің айналасында саздар (Нидермур) және көтерілген батпақтар (Хочмур) бар. Көл 500 км2 жерді алып жатқан Дюмер табиғи паркіне жатады, онда Дамм таулары мен Стемведер таулары ландшафттың орталық элементтерін құрайды. Көлдің ашық суы толығымен Дифолц округіне жатады, бірақ оның батыс жағалауында Вехта округінің бөгеті бар. Дюмерлохаузеннің маңында аудан шекарасы жағалаудан бірнеше метр қашықтықта орналасқан. Оңтүстік-батысқа қарай Хунте өзенінің сағасы арқылы Оснабрук ауданының аумағының ұшы көлден жарты шақырымға дейін өтеді. Дифольц ауданы 1585 жылдан бастап (Дифольц графлығы) және 1582 жылдан бастап (Хойя графлығы) Ганноверлік электоратқа тиесілі болған кезде, Вехта округінің аумағы ғасырлар бойы Мюнстер епархиясына тиесілі болды және 1803 жылы неміс медиациясынан кейін ғана Олденбургтің бөлігі болды. Сондықтан ол Ольденбург Мюнстерлендінің бір бөлігі болып саналады.

Кейіпкер

Дюмер - Штайнхудэр Мёрден кейін Төменгі Саксониядағы екінші үлкен көл. Су бетінің көлемі 13,5 км2, саздық аймақтары бар саздық аймағы 16 км2, ең терең жері 1,50 м. Су бетінде жүзуге және су спортымен айналысуға қолайлы. Батыстық және шығыс жағалауларындағы жазық жағалаулары бар терең емес көлдің ұзындығы солтүстіктен оңтүстікке қарай 5 км-ге дейін, ал батыстан шығысқа қарай ені 3,4 км-ге дейін жетеді. Көлді Ханте өзені кесіп өтеді, ол көлді бірнеше тармақтары арқылы тастап кетеді, олардың ең үлкені "Хунте" емес, Лоне деп аталады. Басқа тармақтар - Гравиде және жасанды Вэтеринг, Дорфлоне, Шодденлоне және Омптеда каналы. Көлдің солтүстігіне қарай 13 км және Дифолцтан солтүстікке қарай 3 км жерде Ханттың барлық тармақтары қайтадан біріктіріледі. Балықпен толтырылған көл құстардың көбейіп, демалатын жері болып табылады, онда әр түрлі өсімдіктер мен жануарлар дүниесі бар, сондықтан көлдің батыс және оңтүстік жағалаулары негізінен қорғалған. Көлдің тереңдігі орташа есеппен бір метрге жуық болса да, өте бай су көздері мен Ханте өзінің су деңгейінің салыстырмалы түрде тұрақты болуын қамтамасыз етеді. Бұрын бұл ағымдар тұрақты қатты жаңбырмен бірігіп су тасқынын туғызатын, сондықтан 1940 жылдары көлдің айналасына бөгеттер салу жұмыстары басталды. 1941-1945 жылдар аралығында бұл үшін шетелдік мәжбүрлі еңбек кең көлемде қолданылды. Суды қайта өңдеу және жыл сайынғы су тасқынының болмауы көлде балдырлардың көп мөлшерде өсуіне әкеліп соған байланысты басқа организмдердің көпшілігі оттегіден айырылды. Су деңгейінің төмендеуіне көлдің суға толы судың салдарынан болған қатты шөгінді себеп болды. Бірнеше құлыптардың көмегімен табиғатты қатты бұзбастан, су деңгейін жасанды түрде бақылауға болады. Дегенмен, Дюмерде қарқынды ауыл шаруашылығының салдарынан қоректік заттардың қатты ластануы байқалады. Дюмер өзенінің жағалауында жаңа тас дәуіріндегі қоныстардың қалдықтары табылған.