Frederick III, Elector Palatine

Кіріспе

1559-1576 жылдар аралығында Палатиндік сайлаушы Фредерик III Симмерн, Рейндік сайлаушы (14 ақпан 1515 - 16 қазан 1576) Виттельсбах әулетінің билеушісі, Палатиндік Симмерн Спонхайм тармағы. Ол Джон II Симмерннің ұлы болды және 1559 жылы баласыз электорат Ото Генрихтен Пфальц аймағын мұра етті. Ол кальвинизмге құлшыныспен бет бұрған және реформацияланған мойындауды Гейдельберг катехизисінің құрастырылуы мен жариялануына бақылау жасау арқылы өз өңіріне ресми дін етті. Ол кальвинизмді қолдағандықтан, Германиядағы реформация қозғалысы Киелі Рим империясында нығая түсті.

Өмір

Фридрих әкесінің ордасында және Кельн қаласында католик дінінде қатаң тәрбиеленген, бірақ 1537 жылы үйленген, әйелінің, Бранденбургтің пәктігі Мария ханшайымының ықпалымен реформация ізімен жүріп, 1546 жылы өз сенімін ашық мойындады. Ол әкесі Иоанн II-нің орнын басып, 1557 жылы 18 мамырда Симмерн герцогы болды, ал 1559 жылы 12 ақпанда Ото Генрихтің өліміне байланысты сайлаушы болды. Оның алдында Тилеманн Хешузиус, меланхонийлер және кальвинистер сияқты қатаң лютерандар Пфальц аймағында орын тапты. 1559 жылдың жазында олардың арасында қызу дау-дамайлар пайда болды. Гейдельберг дияконы Вильгельм Клебицтің Иеміздің кешкі ас туралы жазған тезистері Гейдельберг дияконы Вильгельм Клебиц пен Гешузиус арасында қызу дау тудырды. Араласқанда, Фредерик 1559 жылы 16 қыркүйекте екі адамды да биліктен құлатты. Фридрих бұл дауды жақсы түсіну үшін күндіз-түні теологиялық зерттеулерге арнады, осылайша ол реформаторлық мойындауға көбірек әкелді. 1560 жылдың маусым айында Саксонияның теологтары Иоганн Штезель мен Йоахим Мёрлин мен Гейдельбергтің Пьер Бокин, Томас Эраст және Пол Эйнхорн арасында болған дау-дамай Фридрихтің лютерандық фанатиктерге деген жеккөрушілігін арттырды. Наумбург конвентынан кейін (1561 жылдың қаңтары) Фридрих реформаторлық догмаларды толық қабылдады. 1561 жылдың наурыз айында ол Гейдельбергке Эммануэль Тремеллийді, ал қыркүйекте атақты Захарий Урсинусті шақырды. Бүкіл шіркеу өзгерді. Каспар Олевиан 1560 жылдың қаңтар айынан бері сол жерде болған. Киелілердің бейнелері, киімі, шомылдыру рәсімінен өту үшін арналған суреттер және басқа да "идолопоклоншілік бұйымдар", тіпті мүшелері шіркеулерден аяусыз алынып тасталды. Иеміздің кешкі асына нан үзу рәсімін енгізді. Монастырлар мен қорлардан түскен кірістер тәркіленіп, евангелистік шіркеу мақсаттарына немесе қайырымдылыққа жұмсалды. Ол теология және діни қызметкерлердің комитетімен дайындалды, оны, бәлкім, Урсин басқарған болса керек. 1563 жылдың 15 қарашасындағы шіркеу ережесі мен 1564 жылғы консисториялық бұйрық өзгерістерді бекітті. Лүтерандыққа бейім діни қызметкерлердің қарсылығы олардың жұмыстан шығарылуымен басылды. Лютерандықтардың арасында Фридрихтің шаралары үлкен шу шығарды. 1564 жылы сәуірде Мольбронн қаласында өткен діни конгресте жауыздық күшейе түсті. 1565 жылы император Максимилиан өзгерістерді жоюға бұйрық берді. 1566 жылы Аугсбургте өткен парламенттің бір ауыздан қабылдаған қаулысы да өзгерістерді жоюды талап етті. Алайда Фридрих 14 мамырдағы парламенттің сессиясында Құдай ғана билік ететін мәселеге қатысты екенін және егер оған қарсы әрекет жасалмақ болса, ол Құтқарушысының уәделерінде жұбаныш табатынын мәлімдеді. Жарлық орындалмады. Рейн-Пфальц аймағында реформаны аяқтау үшін Фридрих Жоғарғы Пфальц аймағына да барғысы келді, бірақ мұнда оған лютерандық ағымның құлшыныстары қарсылық көрсетті. Ол Рейнде реформа жасауды жалғастырып, 1570 жылы қатаң шіркеу тәртібін енгізді. Фридрих 1572 жылы 23 желтоқсанда Олевиан, Урсин және Бокин қол қойған пікірге сүйене отырып, Үштікке қарсы Иоганн Сильванға өлім жазасын шығарды. 1562 жылы Фредерик Франкенталды Нидерландыдан қуылған евангелистерге баспана ретінде берді. Ол өзінің ой-пікірлері бірдей ұлы Иоганн Казимирді 1567 жылы және 1576 жылы гугеноттарға көмек көрсету үшін Францияға жіберді. 1569 жылы ол Францияға бара жатқан Цвайбриккен граф-Палатин Вольфгангқа да көмек көрсетті. Фредериктің соңғы жылдары отбасылық қиындықтармен күресті. Оның үлкен ұлы Луи қатаң лютеран болғандықтан, ол өлгеннен кейін оның жұмысы өзінің рухымен жүзеге асады деп үміттенбеді.

Frederick was strictly educated in the Catholic faith at his father's court and at Cologne, but, influenced by his wife, the pious princess Maria of Brandenburg, whom he married in 1537, he followed the Reformation, and in 1546 made a public profession of his faith. He succeeded his father John II as duke of Simmern on 18 May 1557, and became elector on 12 February 1559, on the death of Otto Henry. Under his predecessor strict Lutherans like Tilemann Heshusius, Melanchthonians, and Calvinists had found a place in the Palatinate. In the summer of 1559 bitter controversies arose among them. Theses on the Lord's Supper prepared by the Heidelberg deacon Wilhelm Klebitz provoked a bitter controversy between him and Heshusius. When efforts at mediation failed Frederick deposed both men on 16 September 1559. To get a clear understanding of the controversy Frederick spent days and nights in theological studies and was thus led more and more to the Reformed confession. A disputation held in June 1560 between the Saxon theologians Johann Stössel and Joachim Mörlin and the Heidelbergers Pierre Boquin, Thomas Erastus, and Paul Einhorn increased Frederick's dislike for the Lutheran zealots. After the Naumburg Convention (January 1561) Frederick fully adopted the Reformed dogmas. In March 1561 he invited Emmanuel Tremellius to Heidelberg, and in September the famous Zacharius Ursinus. The whole Church was now transformed. Caspar Olevianus had been there since January 1560. Images of the saints, vestments, baptismal fonts, and other "idolatrous works," even organs, were ruthlessly removed from the churches. In the celebration of the Lord's Supper the breaking of bread was introduced. The revenues from monasteries and foundations were confiscated and applied to Evangelical church purposes or charity. The Heidelberg Catechism, prepared by a committee of theologians and ministers likely led by Ursinus, now served as the norm of doctrine and for the instruction of the youth. The church order of 15 November 1563 and the consistory order of 1564 consolidated the changes. The opposition of ministers inclining to Lutheranism was suppressed by their dismissal. Among the Lutherans, Frederick's measures caused a great sensation. The religious colloquy held at Maulbronn in April 1564 increased the animosity. In 1565 the Emperor Maximilian ordered the changes to be annulled. A unanimous decree of the 1566 Diet of Augsburg also demanded the abolition of the changes. Frederick, however, declared in the 14 May session of the Diet that a matter was concerned over which God alone has the rule, and if it was intended to proceed against him, he would find comfort in the promises of his Saviour. The decree was not carried out. After completing the work of reform in the Rhine Palatinate, Frederick endeavored to continue it in the Upper Palatinate; but here he was resisted by the zealous Lutheran estates. He continued his work of reform on the Rhine by introducing in 1570 a strict church discipline. Frederick pronounced the sentence of death on the Antitrinitarian Johann Sylvan based on the opinion signed by Olevianus, Ursinus, and Boquin, on 23 December 1572. In 1562 Frederick gave Frankenthal as a refuge to the Evangelicals driven from the Netherlands. He sent his like minded son Johann Casimir in 1567 and again in 1576 to France in aid of the Huguenots. In 1569 he assisted also Wolfgang, Count Palatine of Zweibrücken on his way to France. Frederick's last years were troubled by domestic afflictions. As his older son Louis was a strict Lutheran, he could not hope that after his death his work would be carried out in his own spirit.