Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша суретшісі Тадеуш Брзозовский (21 қазан 1749-5 ақпан 1820) - поляк ғалымы, мұғалімі, әкімшісі және иезуит діни қызметкері. Ол қоғамның жолын кескен кезде оның жалғасуын қамтамасыз етіп, оны қалпына келтіргенге дейін, ол Иса қоғамының жиырмасыншы Бас шебері болып сайланды және оның бірінші дүниежүзілік бас шебері болды.
the Polish painter
Tadeusz Brzozowski, SJ (October 21, 1749February 5, 1820) was a Polish scholar, teacher, administrator and a Jesuit priest. Having secured its continuity during the suppression of the Society until its restoration, he was elected twentieth Superior General of the Society of Jesus and was its first world wide general.
Өмірбаян
Брзозовский 1749 жылы 21 қазанда Пруссия Корольдігіндегі Кенигсберг қаласында поляк отбасында дүниеге келген. 1765 жылы Иса қоғамына кірді, Слюцкте (Беларусь) риторика, грек, француз және классикалық әдебиетті оқыды (1767-70); одан кейін Нисьвижте философия және математика (1770-73). 1773 жылы 21 шілдеде әлемнің қалған бөлігінде орденді жойғаннан кейін (Орыс империясында "оның" иезуиттерінің қамқоршысы Екатерина Ұлыға байланысты қолданылмады), ол теологиялық оқуларын Вильнюсте жалғастырды, ол 1775 жылы діни қызметкер болып тағайындалды. Осылайша ол енді Қоғамның ресми мүшесі емес еді. Алайда, Польша мен Литваның келесі 20 жылда бөлініп кетуімен, иезуиттердің ауқымы Ресей империясының шекарасымен бірге уақытша кеңейді.
Brzozowski was born in Königsberg, Kingdom of Prussia, on October 21, 1749, into a Polish family. He entered the Society of Jesus in 1765, and studied Rhetoric, Greek, French and classical literature in Slutsk (Belarus) (1767–70), followed by Philosophy and Mathematics in Nieśwież (1770–73). After the Suppression of the Order in the rest of the world on 21 July 1773 (owing to Catherine the Great, patron of "her" Jesuits, it did not apply in the Russian Empire), he continued his theological studies in Vilnius, where he was ordained priest in 1775. In effect he was no longer formally a member of the Society. However, as the partitions of Poland Lithuania progressed over the next 20 years, paradoxically the range of the Jesuits expanded temporarily along with the borders of the Russian
Empire.
Ресейдегі қоғамға қайта оралу
1782 жылы Брзозовский Ресей империясының Белоруссиядағы Полоцк қаласына Қоғамына қайта қосылу үшін кетіп қалды, ал ол жерде жалғастыруға рұқсат етілді. Дарынды лингвист (латын, француз, неміс, орыс тілдерін білетін) ол теологиялық еңбектерді туған поляк тіліне аударды, мысалы, C. F. Ноннотттің Dykcjonarz filozoficzny religii (Діннің философиялық сөздігі), Wilno 1782 және O naśladowaniu Najświętszej Maryi Panny (Бақытты Мәриям ананы еліктеу) А. де Рувиллдің, Полоцк 1800 . Сондай-ақ ол уағыздау ісінде де табысты әрі әйгілі болған. 1797 жылы ол қоғамның хатшысы болып тағайындалды және Габриэль Ленкевич, Франциск Кареу және Габриэль Грубермен тығыз жұмыс істеді. Олардың атынан ол шетелде тұратын көптеген иезуиттермен хат алмасып, олар Қоғамға қайта қосылуға ниетті болды. 1802 жылғы облыстық конгрегацияда ол Ресей провинциясының иезуиттерінің жаңадан сайланған жетекшісінің көмекшісі болды. Ол иезуит шәкірті Андрей Боболаға ерекше құлшылық етті және 1808 жылы оның сүйектерін Пинсктен алып шығып, оларды Полоцкке қайта жерлеуге әкелді. Ол миссионерлік қызметті Моздокта, Кавказда (1806), Иркутскте (1810) және Томскте (1814) кеңейтті. Ол Қытайға миссионерлер жіберуді де жоспарлады. 1806-1810 жылдары ол сегіз белорус иезуитін Бостонға қоғамның қайта жаңғыруына көмектесу үшін жіберді.
In 1782 Brzozowski left for Polotsk, Belarus in the Russian Empire, in order to be able to rejoin the Society, which was allowed to continue there. A gifted linguist (fluent in Latin, French, German, Russian) he translated theological works into his native Polish, such as, Dykcjonarz filozoficzny religii (a Philosophical Dictionary of Religion) by C. F. Nonnotte, Wilno 1782 and O naśladowaniu Najświętszej Maryi Panny (The Imitation of the Blessed Virgin Mary) by A. de Rouville, Połock 1800. He was also a successful and well known preacher. In 1797 he was named Secretary of the Society and worked closely with Gabriel Lenkiewicz, Franciszek Kareu and Gabriel Gruber, the successive Vicars General of the Society in Russia. On their behalf he corresponded with the many ex jesuits abroad who wished to rejoin the Society. At the Regional Congregation of 1802 he was made Assistant of the newly elected Superior of the Jesuits of the Russian Province, Gabriel Gruber. He had an especial devotion to the Jesuit martyr, Andrew Bobola and in 1808 he exhumed his remains from Pinsk and brought them for reburial in Polotsk. He expanded missionary activity in Mozdok, in the Caucasus (1806), Irkutsk (1810) and in Tomsk (1814). He also planned to send missionaries to China. In 1806 1810 he despatched eight Belarusian Jesuits to Boston to help foster the Society's revival there.
Бас діни қызметкер
1805 жылы Грубер қайтыс болғаннан кейін, Польшаның төртінші облыстық қауымы Литваның бір бөлігі болып табылатын Полоцк қаласында жиналып, Ресей аумағында әлі де жұмыс істеп тұрған қоғамның Бас жетекшісі ретінде Тадеуш Брзозовскийді сайлады. Жаңадан сайланған генерал бірден Папа Пий VII-ге Сицилияда Қоғамды қалпына келтіргені үшін алғыс білдіріп, хабар жіберді. Сол кезде Ресейге Қоғамға қосылу үшін жас жігіттер ағылып келіп жатты. 1803 және 1805 жылдар аралығында Полоцк оқу орнына 103 кандидат кірді, олардың 23-і діни қызметкер болды. Иезуиттердің жалпы саны 333-ке дейін өсті, көбінесе білім беру іс-әрекетімен айналысады, Ресейдегі 7 жоғары мектепте, сонымен қатар Латвия мен Литвада пасторлық жұмысқа ауысты. Бұл қоғамның басынан кешірілетіндігі анық болды. 1812 жылы Полоцктегі колледжді Ресейдің Александр I университет академиясына дейін көтерді, осылайша барлық иезуит мектептерінің қосылуына мүмкіндік берді және оларды жергілікті саяси араласудан қорғады. 1806 жылдың қазан айында Америкадағы Мэриленд штатының "бұрынғы иезуиттері" Қоғамға толықтай қосылды және Брзозовский Джорджтаунда он новичпен америкалық новициат ашуға рұқсат берді. Сол жылы Квебек епискобы Жозеф Октав Плессис елден айдалып кеткен папа Пий VII-ге және Брзозовскийге хат жазып, Ұлыбританиядан иезуиттерді Галифакске, Новая Шотландияға және сонымен қатар Үсті Канададағы аборигендер арасында жұмыс істеуге жіберуді өтінді. Брзозовский сұрағандай төрт адамды жіберді, екеуі Ресейден, екеуі Англиядан, бірақ Еуропадағы Наполеон соғыстары мен саяхаттың қауіптілігі олардың тапсырмасын мүмкін емес етті. Қоғамда ішкі шиеленістер көбейді, өйткені орыс немесе поляк иезуиттері Ресей империясының саяси жағдайымен таныс емес, Брзозовскийді оның қабылдаған кейбір шешімдері үшін сынға алды, олардың бағалауы бойынша, ол тым либералды болды, мысалы, православие дінінің иезуит мектептерінде оқытылуына рұқсат беру.
Following the death of Gruber, in 1805, the Regional (Polish) Fourth Congregation met at Polotsk, again part of Lithuania and elected Tadeusz Brzozowski as Superior General of the Society which was still functioning in the territory of Russia. The newly elected General immediately sent a message to Pope Pius VII thanking him for having restored the Society in Sicily. By then a steady stream of young men was coming to Russia to join the Society. Between 1803 and 1805, 103 candidates entered the novitiate of Polotsk, 23 of them already ordained priests. The total number of Jesuits grew to 333, mostly engaged in educational activities, in 7 high schools in Russia, but also moving into pastoral work in Latvia and Lithuania. It became clear that the suppression of the Society would eventually be lifted. in 1812 the college in Polotsk was upgraded by Alexander I of Russia into a university academy, thus allowing affiliation of all the Jesuit schools and affording them protection from undue local political interference. In October 1806, the "ex Jesuits" of Maryland in America were fully incorporated into the Society and Brzozowski allowed an American novitiate to be opened with ten novices at Georgetown. Later that year, Bishop Joseph Octave Plessis of Québec wrote to exiled Pope Pius VII and to Brzozowski, begging for Jesuits to be sent from Great Britain both to Halifax Nova Scotia and also to work among the aboriginal people in Upper Canada. Brzozowski sent four men as requested, two from Russia and two from England, but the Napoleonic Wars in Europe and the dangers of travel made their mission impossible. Internal tensions grew in the Society as non Russian or Polish Jesuits, not being conversant with the political situation of the Russian empire, criticized Brzozowski for certain decisions he took which, in their estimation, were too liberal, such as allowing the Orthodox faith to be taught in Jesuit schools.
Қоғамның қалпына келтіруі
Брзозовский қоғамның жалпы қалпына келуін қолға алу үшін жеке өзі де, Римдегі өкілі, отец Луиджи Фортис С.Ж. арқылы да аянбай еңбек етті. Наполеонның тұтқындығынан Римге оралғаннан кейін, Папа Пий VII 1814 жылы 7 тамызда Қоғамның тыйым салуын жойды. Клемент XIV Қоғамды жойғаннан кейін қырық бір жыл өткен соң, Пий VII Гесу шіркеуінде месса өткізді және Папаның қалпына келтіру туралы бұқасын ресми түрде жариялады, Sollicitudo omnium ecclesiarum. Жаңадан құрылған Иса қоғамы жалпы қауымның қажеті жоқ деп тапты: Брзозовский өз рөлін сақтап қалды және Иса қоғамының ресми Бас жетекшісі болды. Алайда патша Александр Брзозовскийге Ресейден кетуіне тыйым салды. Сондықтан Брзозовский Луиджи Фортисті 1814 жылдан 1820 жылы қайтыс болғанға дейін Римдегі өкілі етіп тағайындады. Брзозовский Ресейге жер аударылған кезінде Қоғамның тұрақтылығын қамтамасыз етуге қол жеткізген.
Brzozowski worked tirelessly to obtain the general restoration of the Society, both personally and through his delegate in Rome, Father Luigi Fortis SJ. On his return from Napoleonic exile to Rome, Pope Pius VII lifted the suppression of the Society on August 7, 1814. Forty one years after Clement XIV suppressed the Society, Pius VII celebrated mass in the Church of the Gesú, and formally promulgated the Papal bull of restoration, Sollicitudo omnium ecclesiarum. The newly reconstituted Society of Jesus deemed a general congregation unnecessary: Brzozowski retained his role and became formally Superior General of the Society of Jesus. However, Tsar Alexander prohibited Brzozowski from leaving Russia. Brzozowski therefore appointed Luigi Fortis, as his representative in Rome from 1814 until his death in 1820. Brzozowski had managed to secure the continuity of the Society from his exile in Russia.
Саяси қиындықтар
Қоғамның қайта құрылуы Ресейдің ұлттылық сезімге ие болып, өзінің туған Шығыс православие шіркеуін нығайта бастаған кездерімен тұспа-тұс келді. Иезуиттер осы дамудың кедергісі ретінде қарастырылды. Қоғамның ықпалына қарсы болған Александр 1815 жылы 20 желтоқсанда иезуиттерді Санкт-Петербургтен шығарып, олардың жоғары мектебін Ресейдің ақсүйектерін католик дініне айналдырып жатыр деген негізге ала отырып, елден шығарып жіберді. Денсаулығы нашарлауына және наразылық білдіруіне қарамастан, Брзозовскийді тұтқындап, Римге қайта оралуға тыйым салды. Брзозовский Орыстағы қоғамның күні санаулы екенін сезініп, орденді қайта құруды жеделдету үшін бірнеше иезуиттерді Батыс Еуропаға жіберді.
The Society's restoration coincided with Russia becoming more nationalistic and strengthening its native Eastern Orthodox Church. The Jesuits were seen as an obstacle to those developments. Opposed to the expansion and influence of the Society, Alexander published an edict on December 20, 1815, expelling the Jesuits from Saint Petersburg and taking over their high school on the grounds that they were converting Russian nobles to Catholicism. Despite his ailing health and protests, Brzozowski was detained and forbidden to return to Rome. Sensing that the days of the Society in Russia were numbered, Brzozowski sent several Jesuits to Western Europe to speed up the reestablishment of the order.
Өлім
Брзозовский 1820 жылы 5 ақпанда қайтыс болды және Полоцкте жерленді. Ол өзінің орнын алмастыру үшін Римде жиналатын қауымның жиналуын қамтамасыз ету үшін итальяндық Мариано Петруччиді өзінің Бас викарі ретінде тағайындады. 1820 жылы 13 наурызда Иса қоғамы Ресей империясынан қуылды.
Brzozowski died on February 5, 1820, and was buried in Polotsk. He had taken the precaution to nominate an Italian, Mariano Petrucci, as his Vicar General, to ensure that the Congregation to elect his successor would meet in Rome. On 13 March 1820 the Society of Jesus was expelled from the Russian Empire.