Кіріспе

Еврей Киелі кітапта аталған жер Параң шөлдігі (кейде Фараң немесе Фараң деп те жазылады; Midbar Pa'ran) - Еврей Киелі кітапта аталған жер. Бұл - Исраилдің 40 жыл бойы жер кезіп жүрген жерлерінің бірі. Бұл жерде Ысмағұлдың үйі, Дәуіттің бас сауғалаған жері болған. Ислам дәстүрінде бұл аймақ Хиджаз аймағымен теңестіріледі.

Араб және ислам дәстүрлері

Араб географы Әл-Мукаддаси өзінің кітабында Қызыл теңіздің екіге бөлініп, "әл-Хиджаздың шетінде Фаран деп аталатын жерде" пайда болғанын айтқан. Жаратылыс 21:21-дегі Паранның Ысмайыл мен исмаилдіктермен байланысын мұсылман географы Якут әл Хамави "Фаран, арабшаланған еврей сөзі, Торада аталған Мекке атауларының бірі" деп жазды. Ислам және араб дәстүрлері бойынша, Паранның шөл даласы, жалпы алғанда, Хиджаз, Тихаманың солтүстік жартысы, Иордан мен Синайдан басталатын Қызыл теңіздің шығыс жағында созылып жатыр және Ысмайыл қоныстанған нақты жер - бұл Мекке, Паран тауларының маңында. "Парандағы шөл" деп Хиджаз деп те аударылады. 1851 жылы ағылшын тіліне аударылғанда, бұл түсініктемеге төменгі колонтитул қосылған. Әл-Хамдани өзінің "Араб түбегінің географиясы" атты кітабында Меккеге жақын орналасқан Паран таулары Амалектің ұлы Паранның атымен аталған дейді. Самни өзінің "Фарон" кітабында Фарани тегі Хиджаздағы Меккеге жақын Фаран тауларынан алынған дейді. Вахб ибн Мунаббихтың айтуынша, Мекке маңындағы Тал Фаран ("Фаран тауы") болды, ол өзінің Китаб әл Тижан кітабында, исламға дейінгі араб фольклорын құрастыруда айтылған. Бар Илан университетінің исламтанушысы Хаггай Мазуз мұсылман полемикашыларының (яһуди дінін қабылдаған Самавал аль Магриби, 1125-1175 жж.) 33:2-де яһуди дәстүрінің өзінде, кейбір Мидрашим мен Таргумим исламның пайда болуына дейін, Паран мен Исмаил арабының арасындағы байланысты ұсынған. Мысалы, ол біздің заманымыздың 3-ші - 5-ші ғасырына жататын, Заңды қайталау туралы халахикалық мидраш Сифрей Дебаримге түсініктеме бере отырып былай дейді: Паран мен арабтар (әдетте араб тілі) арасындағы байланыс, олар да Исмаил (басқа атаулардың ішінде) есімімен Исмаилдіктер деп аталады, өте ерте, бірақ біршама бүктелген.

Қазіргі заманғы ғылым

Узи Авнердің айтуынша, Киелі кітапта айтылған Паран шөлдігі Синай түбегінің оңтүстік таулы аймағында орналасқан, ол Уди-Фейранды қамтиды. Авнердің айтуынша, "Паран" деген есімді немесе "Паран" деген тегі бар набат дәуіріндегі жазулар жергілікті халықтың ғасырлар бойы осы жердің Киелі кітаптағы географиялық атауын сақтап келгенін көрсетеді.