Кіріспе

Гүлді өсімдік түрі

Allium sphaerocephalon – Амариллис тұқымдасына жататын өсімдік түрі, ол дөңгелек бас пияз, дөңгелек бас сарымсақ, шар бас пияз және осы атаулардың басқа да вариацияларымен белгілі. Барабанша пияз – бұл түрге қолданылатын тағы бір кең таралған атау. Кейбір жарияланымдарда Allium sphaerocephalum деп жазылуы мүмкін. Бұл көп жылдық шөптесін өсімдік. Allium sphaerocephalon Еуропаның Солтүстік және Батыс елдерінен (Шотландия, Ирландия, Нидерланды, Скандинавия және Балтық елдері) басқа барлық аймақтарында табиғатта кездеседі. Оның табиғи ареалы Солтүстік Африка және Батыс Азияға дейін, шығысқа қарай Иранға дейін созылады. Сонымен қатар, ол АҚШ-тың Нью-Йорк штатында да табиғи түрде тараған деп хабарланады. Англияда ол тек Авон шатқалында ғана өседі, сондықтан жергілікті халық оны Бристоль пиязы деп атайды. Бұл түр бағбандардың бағалы өсімдігі, өйткені ол әдемі гүлдеуге ие. Сфералық "басы" (дәлірек айтқанда, шатырша гүлшоғыры) 50 см-ге дейін жететін сабақ үстінде, әдетте шілде айында гүлдейді. Онда жүздеген қою қызғылт түсті гүлдер болады.

Сипаттама

Аллиум сфаэроцефалон жұмыртқа тәрізді түйірлерді шығарады. Сабақтың сыртқы қабатының астында кішкентай түйіршіктер кездеседі (бақта өсіргенде өсімдіктің таралу қабілеті артады). Гүлдері 50 см-ге дейін биіктіктегі гүлшоғыр немесе жұмыртқа тәрізді шатырда орналасқан, диаметрі 1–6 см, көптеген гүлдер тығыз жиналған. Гүлшоғырдың сабақ биіктігіне қатысты салыстырмалы түрде кіші болуы осы түрді "барабан таяқшалы аллиум" деп сипаттауға себеп болады. Жеке гүлдері қызғылт-күлгін түсті және кейде түйіршіктермен алмастырылады (бұл да оның таралу қабілетін арттырады).

Ішкі түрлер мен сорттар

Allium sphaerocephalon subsp. лаксифлорум (Guss.) Giardina & Raimondo – Сицилия
Allium sphaerocephalon subsp. сфаэроцефалон – Еуропаның көп бөлігі, сондай-ақ Марокко, Канар аралдары, Таяу Шығыс
Allium sphaerocephalon subsp. трахипус (Boiss. & Spruner) К. Рихт. – Грекия және Түркия, Эгей теңізі аралдарымен қоса

Бұрын кірген

Allium sphaerocephalon subsp. durandoi, қазір Allium ebusitanum деп аталады.
Allium sphaerocephalon subsp. ebusitanum, қазір Allium ebusitanum деп аталады.
Allium sphaerocephalon subsp. rollii, қазір Allium amethystinum деп аталады.
Allium sphaerocephalon subsp. sardoum, қазір Allium guttatum subsp. sardoum деп аталады.
Allium sphaerocephalon var. scaberrimum, қазір Allium scaberrimum деп аталады.