Кіріспе
Америкалық журналист, ағылшын шаруасы және саясаткер Герберт Лайонел Мэтьюс (10 қаңтар 1900 жыл - 30 шілде 1977 жыл) – «The New York Times» газетінің тілшісі және редакторы. Ол 57 жасында 30 жастағы Фидель Кастроның әлі тірі екенін және Сьерра-Маэстра тауларында тұрып жатқанын хабарлағаннан кейін кеңінен танылды. Президент Фульгенсио Батиста 1956 жылдың желтоқсан айында Мексикадан Кубаға «Гранма» яхтасымен келген жас партизан көшбасшысы қаза тапты деп ресми түрде мәлімдеген еді.
the English agriculturalist and politician
Herbert Lionel Matthews (January 10, 1900 – July 30, 1977) was a reporter and editorialist for The New York Times who, at the age of 57, won widespread attention after revealing that the 30 year old Fidel Castro was still alive and living in the Sierra Maestra mountains. President Fulgencio Batista claimed publicly that the young guerilla leader had been killed during the landing of the yacht Granma, bringing him and others back to Cuba from Mexico in December 1956.
Ерте өмір
Еврей иммигранттарының немересі Мэтьюс Манхэттеннің Үсті-Батыс жағындағы Риверсайд Драйвте туып өсті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталар алдында ол әскерге өз еркімен жазылып, Колумбия университетінің Колумбия колледжін бітірді. Кейін «Нью-Йорк Таймс» газетіне жұмысқа орналасып, Испания азамат соғысы кезінде Еуропадан хабарлады. Оның сол соғыс және кейін Кубадағы саяси жағдай туралы жазғандары коммунистік көзқарастарды білдіргені үшін көп сынға ұшырады, бірақ Мэтьюс бұл айыптауды жылдар бойы мойындамады. Алайда, кеңестік журнал «New Masses» оның «драмалық және батыл хабарлауы шетелдік тілшіліктің жаңа биігіне көтерілді» деп, Пулитцер сыйлығына ие болуы керек деп мәлімдеді. 1936 жылы Италияның Эфиопияны басып алуы туралы да хабарлады, содан кейін 1937 жылы «Абиссиниядағы куәгер: Маршал Бодольо әскерлерімен Аддис-Абебаға» деген кітап жазды. Осы кезеңде ол тарихты моральдық және рухани құндылықтарға қарамастан, өзіне ұнайтын тарапты таңдап алатын шайқастар тізбегі ретінде қарастыратынын айтты. Ол: «Дұрыстығы немесе бұрыстығы мені қатты қызықтырмады» деп мойындады. Бұл оның фашист деп танылуына әкеп соқты.
Испаниядағы Азамат соғысын жариялау
1937 жылы наурыз айында «Нью-Йорк Таймс» газеті Мэттьюсті Испанияға жіберді. Республикалық баспасөз бюросының басшысы Констанция де ла Мора оны "Ұзын, жіңішке денелі, [ ] Испаниядағы ең ұялшақ, тартыншақ адамдардың бірі" деп сипаттады. Ол әр күнде кешкісін, әрқашан сұр фланель костюмімен, майданға қауіпті және қиын сапарлардан кейін Париждегі редакцияға телефон арқылы хабар жіберіп, одан Нью-Йоркке телеграммамен тарататын. Пол Престонның сөзінше, 1937 жылдың желтоқсанында Теруэльді қайтарып алуға жасалған алғашқы республикалық шабуыл кезінде Мэттьюс Хемингуэй, Том Делмер және Роберт Капамен бірге Валенсиядан майданға күн сайын қатты суықта баратын. Олар шамамен үш мың шақырым жол жүріп, бірінен соң бірі сенсациялық хабарлар жасады. Ол 1938 жылдың қарашасында Эбро шайқасында республикалықтардың жеңіліске ұшырауынан кейін Испанияны тастап кетті.
According to Paul Preston, during the initial Republican offensive to recapture Teruel, in December 1937 “. . Matthews would drive each day from Valencia to the battle front in bitterly cold conditions, with Hemingway, Tom Delmer and Robert Capa. They drove nearly three thousand miles, and produced scoop after scoop . ”
He left Spain after the Republican defeat at the Battle of the Ebro in November 1938.
Фидель Кастромен сұхбат
Әлем бізді өлген деп есептеген кезде, Мэтьюспен жасалған сұхбат жоғалуымыздың жалған екенін көрсетті. 1957 жылдың ақпанында Мэтьюс Куба революциясының жетекшісі Фидель Кастромен сұхбаттасу үшін Кубаға шақырылды. Сол кезде Гаванадағы «Нью-Йорк Таймс» газетінің тілшісі Руби Филлипс 26 шілде қозғалысының өкілінен Кастроның АҚШ-тағы ең беделді газеттердің бірінің тілшісімен кездесуге ниеттенгені туралы хабар алды. Бастапқыда Филлипс сұхбатты өзі жүргізгісі келді, бірақ Кастроның өкілі Сьерраның «қиын жағдайларына» сілтеме жасай отырып, оны ынталандырмады және оның орнына ер адамды жіберуді ұсынды. Ол келісті, ал Мэтьюс кубалық мачизмнің оған берген мүмкіндігін пайдаланды. Бұл АҚШ пен Куба үшін ғана емес, Кубадағы революционерлер үшін де күтпеген жаңалық болды, оларға революция жалғаса береді деген үміт сыйлады. Егер олардың басшысы тірі болса, революция да тірі. Сұхбатта Кастро Мэтьюсті өз бүлікші күштерінің бұрынғыдан гөрі әлдеқайда үлкен және күшті екеніне сендірді. Кастро мен Мэтьюс екеуі де оның аман қалғаны туралы жаңалықтың қаншалықты сенсациялық болатынын түсінді, сондықтан олар бірге суретке түсіп, Кастро сұхбатқа қол қойды, бұл оқиғаның рас екенін дәлелдеу үшін. Кастроның аман қалғаны туралы ақпаратты және сұхбат өткен тарихи контексті растау үшін де. Сталиннің қайтысына қарамастан, АҚШ коммунистік режимдер мен коммунистік идеологияның таралуын тоқтату мақсатымен суық соғыста қатысып жатты, елде коммунизмге қарсы күшті сезім болды. Оның бағдарламасы тұманды және жалпылама тұжырымдалған, бірақ ол Куба үшін жаңа келісімге, радикалды, демократиялық және демек коммунизмге қарсы келісімге тең болады. Оның күштілігінің нағыз ядросы – президент Батистаның әскери диктатурасына қарсы күресуде.
In February 1957, Matthews was invited to Cuba to interview Fidel Castro, leader of the Cuban Revolution. Ruby Phillips, the correspondent in Havana for The New York Times at the time, had received information from an emissary of the 26th of July Movement that Castro wanted to meet with a reporter from one of the most influential papers in the United States. Phillips initially wanted to do the interview herself, but Castro's emissary discouraged her because of the "difficult conditions" of the Sierra and recommended that a man be sent instead. She agreed, and Matthews seized this opportunity granted to him by Cuban machismo. This was a shock not only to the United States and Cuba, but also to revolutionaries in Cuba, giving them hope that the revolution could continue. If their leader was still alive, so was the revolution. in the interview, Castro misled Matthews into believing that his rebel force, now engaged in guerrilla warfare as a tactic, was much bigger and more powerful than previously believed. Both Castro and Matthews understood how surprising the news of his survival would be, so they made a point of taking a picture together and Castro signed the interview, just to add proof of the event. both for the information that Castro had survived and the historical context in which the interview was conducted. Despite the death of Stalin, the United States was still engaged in the Cold War to prevent the spread of Communist regimes and the communist ideology, and there was strong anti Communist sentiment throughout the country. text=[His] program is vague and couched in generalities, but it amounts to a new deal for Cuba, radical, democratic, and therefore anti Communist. The real core of its strength is that it is fighting against the military dictatorship of President Batista.|Herbert Matthews, 24 February 1957|sign=|source=
Matthews' early claim that Castro was driving an anti Communist revolution would soon affect not only the image of Castro and the revolution, but also affect how the United States acted toward Cuba in the upcoming years.
Мэтьюстің Кастро коммунизмге қарсы революцияны жетекшілік етеді деген ерте уәдесі, жақын жылдары АҚШ-тың Кубаға қатысты әрекеттеріне ғана емес, Кастроның және революцияның бейнесіне де әсер ететін болды.
In February 1957, Matthews was invited to Cuba to interview Fidel Castro, leader of the Cuban Revolution. Ruby Phillips, the correspondent in Havana for The New York Times at the time, had received information from an emissary of the 26th of July Movement that Castro wanted to meet with a reporter from one of the most influential papers in the United States. Phillips initially wanted to do the interview herself, but Castro's emissary discouraged her because of the "difficult conditions" of the Sierra and recommended that a man be sent instead. She agreed, and Matthews seized this opportunity granted to him by Cuban machismo. This was a shock not only to the United States and Cuba, but also to revolutionaries in Cuba, giving them hope that the revolution could continue. If their leader was still alive, so was the revolution. in the interview, Castro misled Matthews into believing that his rebel force, now engaged in guerrilla warfare as a tactic, was much bigger and more powerful than previously believed. Both Castro and Matthews understood how surprising the news of his survival would be, so they made a point of taking a picture together and Castro signed the interview, just to add proof of the event. both for the information that Castro had survived and the historical context in which the interview was conducted. Despite the death of Stalin, the United States was still engaged in the Cold War to prevent the spread of Communist regimes and the communist ideology, and there was strong anti Communist sentiment throughout the country. text=[His] program is vague and couched in generalities, but it amounts to a new deal for Cuba, radical, democratic, and therefore anti Communist. The real core of its strength is that it is fighting against the military dictatorship of President Batista.|Herbert Matthews, 24 February 1957|sign=|source=
Matthews' early claim that Castro was driving an anti Communist revolution would soon affect not only the image of Castro and the revolution, but also affect how the United States acted toward Cuba in the upcoming years.
Куба революциясындағы Мэтьюс
Мэтьюстің «Нью-Йорк Таймс» газетіндегі мақалалары сол кездегі АҚШ-тың сыртқы саясатында маңызды рөл атқарды, себебі 1958 жылы Кастро еркін сайлау өткізеді және Куба конституциясын қалпына келтіреді деген идеяны тұрақты түрде көрсеткен мақалалар Вашингтонды Батистаға қару-жарақ жеткізуді тоқтатуға ықпал етті. Оның орнына Мэтьюс АҚШ-тың Латын Америкасына Маршалл жоспары сияқты жобаны жүзеге асыруға күш жұмсауын қалады. Мемлекеттік департамент Мэтьюстің Кастро коммунистік көшбасшы емес деген сөздеріне сенді, ал Кастро туралы жаңалықтардың үнемі таралуы АҚШ-та революция туралы хабардарлықты арттырды. АҚШ-та журналист және тарихшы Энтони ДеПальма айтқандай, «Кастроның өткені АҚШ-та тез арада заңдылыққа ие болды». Мэтьюс Кастроны халыққа жақын бүлікшіге айналдырды. Мэтьюстің Кастроға қатысты ең әйгілі мәлімдемелерінің бірі 1959 жылғы 5 шілдеде жасалды, онда ол былай деді: Мэтьюс революцияның өзі ешқашан коммунизммен байланысты болмағанын және Кастро билікті алғанда коммунист болмағанын мәлімдеді. Дегенмен, Мэтьюстің күш-жігері нәтижесіз болды, себебі Америка Құрама Штаттарында да, Кубада да көптеген адамдар коммунистік көшбасшының билікке келуіне оны «кінәлі» деп санады. Кейбіреулер оның Кастроның коммунист екенін білгенін, ал Мемлекеттік департаменттегілер Мэтьюстің оларды Кастроның демократиялық ниеттері бар деп сендіргенін және осылайша коммунизмнің өсуіне қарсы әрекет ету мүмкіндігін кешіктіргенін айтты. Мэтьюстің пікірлері тіпті вице-президент Ричард Никсонның да назарына ілікті. 1959 жылғы 16 шілдеде Никсон ФБР директоры Дж. Эдгар Гуверге қоңырау шалып, Мэтьюстің бағалаулары ФБР-дің бағалауларымен сәйкес келе ме деп сұрады. Гувер Мэтьюстің жеке саясатына күдікпен қарады және оның туралы «адам коммунизмге жақын болмайынша коммунист бола алмайды» деп жазды. Мэтьюстің көзқарасын жоққа шығармайтын ғалымдар азаз болды, ал оның пікірін ашық білдіретін журналистік стиліне наразылық білдірілді.
Мұра
Мэтьюстің кейінгі журналистикасы "басқа жақтан" соғыстар мен төңкерістерді қамтыған және жау мен революционерлерге деген симпатиясын ашық білдіру арқылы даулы тұлғаларға айналған үш американдық шетелдік тілшінің журналистикасына ұқсас деп есептеледі: Ричард Хардинг Дэвис, Джон Рид және Эдгар Сноу сәйкесінше Ресей-Жапон соғысы (1905–1907), 1917 жылғы қазандағы Ресейдегі төңкеріс және 1949 жылғы Қытайдағы коммунистік революция туралы хабарлады. Консервативті "National Review" газеті "Мен жұмысымды "Нью-Йорк Таймс" арқылы таптым" деген қаптал жазумен Кастроның карикатурасын жариялады, бұл газеттің хабарландырулар бөліміне арналған заманауи науқанды пародиялады. 2017 жылы британдық тарихшы Пол Престон Мэтьюсті Испания азамат соғысы туралы жазған материалдары үшін "Ұлы "Нью-Йорк Таймс" тілшісі" деп атады. 1997 жылы Мэтьюстің Фидель Кастромен сұхбатының қырық жылдығына орай, үкімет олардың кездесіп әңгімелескен жеріне үш фут биіктіктегі тақта орнатты. Онда: "Осы жерде 1957 жылдың 17 ақпанында бас қолбасшы Фидель Кастро Руз Солтүстік Америка журналисі Герберт Мэтьюспен кездесті" деп жазылған. Он жыл өткен соң, 2007 жылдың ақпан айында Кубаның мемлекеттік жаңалықтар агенттігі Кубаның сұхбаттың 50 жылдығын еске алу үшін Сьерра-Маэстрада мемориалдық тақтаны ашқанын хабарлады.