Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Крейгэллачи көпірі – Шотландияның Морей аймағындағы Аберлор ауылының жанындағы Крейгэллачиде Спей өзені арқылы салынып, құйма темірден жасалған аркалы көпір. Оны белгілі инженер Томас Телфорд жобалаған және 1812-1814 жылдар аралығында салынған. Бұл А санатындағы тізімдегі ескерткіш.
Craigellachie Bridge is a cast iron arch bridge across the River Spey at Craigellachie, near to the village of Aberlour in Moray, Scotland. It was designed by the renowned civil engineer Thomas Telford and built from 1812 to 1814. It is a Category A listed structure.
Құрылыс
Көпірдің бір құрылымы шамамен 1,5 метрді құрайды және ол өз заманы үшін революциялық болды, себебі дәстүрлі тас құрылыспен мүмкін емес, өте жұқа арканы пайдаланды. Темір жұмысын Денбигширдегі Руабонның жанындағы Цефн Маурдағы Плас Кинастон темір құю зауытында Уильям Хазледин құйған, ол Тельфордтың бірнеше көпірлерін құйған. Темір бұйымдар құю зауытынан Эльсмир каналы мен Понтцеллейтті су тас жолы арқылы, содан кейін теңіз арқылы Спимутқа тасымалданды, онда вагондарға тиеліп, құрылыс алаңына жеткізілді. 1960 жылдары жасалған сынақтар құйма темірдің ерекше жоғары созылу беріктігіне ие екенін көрсетті. Бұл, әдетте, Тельфордтың талабы болған болуы мүмкін, өйткені дәстүрлі қақпалы көпірлерден өзгеше, арканың кейбір бөліктері жүктеме кезінде қысылмайды. Құрылыстың әр екі басында екі биік тас қаланған, ортағасырлық стильдегі мұнаралар орналасқан, оларда садақша тәрізді терезелер мен кішкентай тістік қабырғалар бар.
The bridge has a single span of approximately and was revolutionary for its time, in that it used an extremely slender arch which was not possible using traditional masonry construction. The ironwork was cast at the Plas Kynaston iron foundry at Cefn Mawr, near Ruabon in Denbighshire by William Hazledine, who cast a number of Telford bridges. The ironwork was transported from the foundry through the Ellesmere Canal and Pontcysyllte Aqueduct then by sea to Speymouth, where it was loaded onto wagons and taken to the site. Testing in the 1960s revealed that the cast iron had an unusually high tensile strength. This was probably specified by Telford because, unlike in traditional masonry arch bridges, some sections of the arch are not in compression under loading. At each end of the structure there are two high masonry mock medieval towers, featuring arrow slits and miniature crenellated battlements.
Тарих
Көпір 1963 жылға дейін үнемі пайдаланылып келді, содан кейін күрделі жөндеуге жабылды. Бұл жұмыстың 1964 жылы аяқталғанын көрсететін тақташа орнатылған. Қабырға қоршаулары мен аркалық бөліктері түпнұсқаларымен сәйкес келетін жаңа темірмен ауыстырылды. Осы кезде көпірге 14 тонналық шектеу қойылды. Бұған қоса, көпірдің солтүстігіндегі жолдың жартасқа тиюінен сақтау үшін тік бұрылыс жасауы, оны қазіргі көліктер үшін қолайсыз етті. Дегенмен, ол 1972 жылға дейін Спей өзені арқылы жаяу және көлік қозғалысын қамтамасыз етті, содан кейін оның орнына 1970 жылы ашылған және бүгінде A941 тас жолын жүргізетін сэр Уильям Аррол & Co. компаниясы салған темір бетонды арқалық көпір келді. Телфордтың көпірі жақсы жағдайда сақталып, әлі де жаяу жүргіншілер мен велосипедшілерге ашық. Көпірге Historic Scotland тарапынан А санатындағы ескерткіш мәртебесі берілді және оны Institution of Civil Engineers мен American Society of Civil Engineers құрылыс инженерлігінің маңызды нысаны деп таныды. 1994 жылы Гордон Хайлендерлері мен Королеваның өз Хайлендерлері (Сифорт және Камерон) бірігіп, The Highlanders (Seaforth, Gordons and Camerons) құрамына енген кезде көпірде шеру өтті. Осы оқиғаны еске түсіретін ескерткіш көпірдің қоршауына орнатылды. Морей округі көпірді күтіп ұстайды, бірақ оның кімге тиесілі екені әлі белгісіз. 2017 жылдың қараша айында иесін анықтау жұмыстары басталды.
The bridge was in regular use until 1963, when it was closed for a major refurbishment. A plaque records the completion of this work in 1964. The side railings and spandrel members were replaced with new ironwork fabricated to match the originals. A 14 ton restriction was placed on the bridge at this point. This, along with the fact that the road to the north of the bridge takes a sharp right angled turn to avoid a rock face, made it unsuitable for modern vehicles. Despite this, it carried foot and vehicle traffic across the River Spey until 1972, when its function was replaced by a reinforced concrete beam bridge built by Sir William Arrol & Co. which opened in 1970 and carries the A941 road today. Telford's bridge remains in good condition, and is still open to pedestrians and cyclists. The bridge has been given Category A listed status by Historic Scotland and has been designated a civil engineering landmark by the Institution of Civil Engineers and American Society of Civil Engineers. In 1994, it hosted a parade upon the amalgamation of The Gordon Highlanders and The Queen's Own Highlanders (Seaforth and Camerons) to form The Highlanders (Seaforth, Gordons and Camerons). A plaque has been fitted to the bridge parapet to commemorate this. Moray Council maintain the bridge, but it is not known who owns it. In November 2017 efforts were started to discover the owner.
БАҚ-та қолдану
Шотланд композиторы Уильям Маршалл көпірдің 1814 жылы аяқталғанын көрді және 1822 жылғы әуендер жинағына оның құрметіне арналған стратспей – «Крейгэллачи Бриг» әнін қосты. Көпір 2015 жылы Royal Mail пошта маркасында бейнеленді. Сонымен қатар, ол Spey Valley Brewery компаниясының суреттері мен логотиптерінде де қолданылады, бұл компания көпірдің құрметіне 1814 жылы жасалған лагер пивосын шығарады.
Scottish composer William Marshall saw the bridge completed in 1814, and included a strathspey named for it, Craigellachie Brig, in his 1822 collection of tunes. The bridge was commemorated on a Royal Mail postage stamp in 2015. It also features in the artwork and logos of Spey Valley Brewery who brew an 1814 lager in commemoration of the bridge.