Еуропалық зерттеу кеңістігі (ERA) – ЕО ғылыми бағдарламалар жүйесі. Медицина, экология, экономика салаларындағы ғылыми ынтымақтастық, инновациялар мен бәсекеге қабілеттілікті арттыру мақсатында жұмыс істейді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Еуропалық Одақтағы ғылыми зерттеу бағдарламалары жүйесі
System of scientific research programs in the EU
Еуропалық зерттеу кеңістігі (ЕЗК) – Еуропалық Одақтың (ЕО) ғылыми ресурстарын біріктіретін ғылыми зерттеу бағдарламаларының жүйесі. 2000 жылы құрылғаннан бері бұл жүйе медицина, қоршаған орта, өнеркәсіп және әлеуметтік-экономикалық зерттеулер саласындағы еуропалық ынтымақтастыққа негізделген. ЕЗК-ны тауарлар мен қызметтердің Еуропалық "ортақ нарығына" баламалы ғылыми-зерттеу және инновациялық кеңістік деп қарауға болады. Оның мақсаты – еуропалық ғылыми-зерттеу институттарының бәсекеге қабілеттілігін арттыру, оларды біріктіру және Солтүстік Америка мен Жапониядағы институттарда қолданылатын тәжірибеге ұқсас, жұмыстың мүмкіндігінше кең ауқымды әдістерін қолдау. Білімді кадрлардың қозғалғыштығын арттыру және Еуропалық Одаққа мүше мемлекеттер арасындағы ғылыми-зерттеу ұйымдарының көпжақты ынтымақтастығын күшейту – ЕЗК-ның басты мақсаттары. Еуропалық Одақтың жұмыс істеуі туралы шарттың 179-бабының 1-тармағында былай делінген:
The European Research Area (ERA) is a system of scientific research programs integrating the scientific resources of the European Union (EU). Since its inception in 2000, the structure has been concentrated on European cooperation in the fields of medical, environmental, industrial, and socioeconomic research. The ERA can be likened to a research and innovation equivalent of the European "common market" for goods and services. Its purpose is to increase the competitiveness of European research institutions by bringing them together and encouraging a more inclusive way of work, similar to what already exists among institutions in North America and Japan. Increased mobility of knowledge workers and deepened multilateral cooperation among research institutions among the member states of the European Union are central goals of the ERA. Section 1 in article 179 of the Treaty on the Functioning of the European Union states the following:
Тарих
Еуропалық зерттеулер кеңістігін (ЕЗК) құруды Еуропалық комиссия 2000 жылғы қаңтардағы «Еуропалық зерттеулер кеңістігіне қарай» деген хабарламасында ұсынды. ЕЗК құру мақсатын Еуропалық Кеңес көп ұзамай, 2000 жылғы наурызда Лиссабонда өткен отырысында бекітті. 2002 жылы Барселонадағы Еуропалық Кеңес ЕО-ның Ғылым және зерттеуге (ҒЗ) инвестициялау қарқынының ЖІӨ-нің 3%-ына жуықтауын мақсат етті. Содан кейін Комиссия Еуропадағы ҒЗ шығындарын арттыру және жақсарту бойынша кең ауқымды іс-қимыл жоспарын ұсынды, ал барлық мүше мемлекеттер 3% жалпы мақсатына байланысты ҒЗ-ға инвестиция салудың ұлттық мақсаттарын белгіледі. 2003 жылғы наурыздағы Еуропалық Кеңесте ЕЗК-дегі саясатты үйлестіру мәселесі 2000 жылы Лиссабондағы Еуропалық Кеңес енгізген «ашық әдіс арқылы үйлестіру» (АӘҮ) арқылы қарастырылды. 2006 жылы ЕО ғылыми-зерттеу және инновациялық даму үшін жағдайларды жақсартуға бағытталған кең ауқымды инновациялық стратегияны қабылдады. Осыған байланысты, мысалы, 2006 жылғы қарашада ғылыми-зерттеу және инновациялық жобаларға мемлекеттік көмек көрсету жөніндегі жаңғыртылған Қоғамдық негіздеме қабылданды, сондай-ақ перспективалы технологиялық салаларда еуропалық «жетекші нарықтардың» пайда болуын қолдау үшін бастамалар қолға алынды. Ғылыми-зерттеу іс-шаралары мен бағдарламаларын үйлестіруді жақсарту бойынша бастамалар іске асырылды. Олардың ішінде өнеркәсіп және басқа да мүдделі тараптар ортақ ұзақ мерзімді көзқарастар мен бизнеске қызығушылық танытатын салалар бойынша стратегиялық зерттеулердің күн тәртібін әзірлейтін Еуропалық технологиялық платформалар және ұлттық және аймақтық бағдарламаларды үйлестіруді қолдайтын «төменнен жоғары» ERA Net схемасы бар. ЕО-ның Ғылым және зерттеу бағдарламалары ЕЗК құруға қолдау көрсету үшін арнайы әзірленген. 7-ші бағдарламамен (2007-2013 жылдар) бірлесіп іске қосылған жаңа бастамалар, мысалы, Еуропалық ғылыми кеңес, Еуропаның ғылыми-зерттеу саласына маңызды әсер етті. Сондай-ақ, Еуропалық инновациялық және технологиялық институт әлемдік деңгейдегі «білім және инновациялық қоғамдастықтарды» құруда маңызды рөл атқаруы тиіс. Еуропалық Одақтың бірігу саясаты мен оның қаржы құралдары – Құрылымдық қорлар – зерттеу және инновациялық әлеуетті дамытуға, әсіресе, аз дамыған өңірлерде басымдық береді. Бұл, көптеген мүше мемлекеттердің ішкі саясатында берілген басымдықпен бірге, бүкіл Еуропаға Еуропалық зерттеулер кеңістігіне қатысуға және оның толық пайдасын көруге көмектеседі. Ұлттық ғылыми-зерттеулерді қаржыландыру ұйымдарының арасында үйлестіруді арттыру үшін бірлескен бағдарламалау бастамалары, ERA NET схемасы және 185-бап бастамалары сияқты мемлекеттік-мемлекеттік серіктестік құралдары әзірленді. Нәтижесінде желілік іс-шаралар және ғылыми-зерттеу жобаларына арналған трансұлттық бірлескен конкурстық шақырулар жарияланды. 2017 жылы 100-ден астам ел 90 белсенді P2P зерттеу желілеріне қатысты. 2007 жылы Комиссия ЕЗК құрылысына жаңа серпін беру туралы шешім қабылдады. Ол Еуропалық ғылыми зерттеулер кеңістігін бөлшектеуді тоқтатуға шақыратын «Жасыл кітап» жариялады. Кең ауқымды қоғамдық кеңестер «Жасыл кітапта» көрсетілген негізгі бағыттарды растады. Осыдан кейін 2008 жылы мүше мемлекеттер мен Комиссия бөліністі жою және мықты ЕЗК құру үшін «Любляна процесі» деп аталатын жаңа саяси серіктестікті бастады. Любляна процесінің түпкі мақсаты «ЕЗК-ның Лиссабон мақсаттарының негізгі тірегі және Еуропаның бәсекеге қабілеттілігін дамытудың қозғаушы күші ретінде негізгі рөлін» белгілеу болды. 2008 жылғы 2 желтоқсанда Кеңес Еуропалық зерттеулер аймағының «2020 жылға дейінгі көрінісін» қабылдауы Любляна процесінің басты кезеңін білдірді. ЕЗК-ны басқаруды күшейту туралы 2009 жылғы 7 желтоқсандағы қаулысында Кеңес Комиссияны мемлекеттермен және басқа да мүдделі тараптармен жүйелі және құрылымдалған консультацияларды ашық түрде жалғастыруға және одан әрі дамытуға шақырды және CREST миссиясын қайта айқындау процесін бастады. Сонымен қатар, Комиссияның ұсыныстары бойынша, мүше мемлекеттер бес салада ынтымақтастықты арттыру үшін «серіктестік» бастамаларын іске қосты: зерттеушілердің мансабы, жұмыс шарттары және ұтқырлығы; ғылыми-зерттеу бағдарламаларын бірлесіп әзірлеу және іске асыру; әлемдік деңгейдегі еуропалық ғылыми-зерттеу инфрақұрылымдарын құру; білім беру және мемлекеттік зерттеу мен өнеркәсіп арасындағы ынтымақтастық және ғылым мен технология саласындағы халықаралық ынтымақтастық.
The creation of a European Research Area (ERA) was proposed by the European Commission in its communication Towards a European Research Area of January 2000. The objective of creating ERA was endorsed by the EU shortly afterwards at the March 2000 Lisbon European Council. In 2002, the Barcelona European Council set a target for EU R&D investment intensity to approach 3% of GDP. Subsequently, the Commission proposed an extensive action plan to increase and improve R&D expenditure in Europe and all Member States set national R&D investment targets linked to the overall 3% objective. Policy coordination in the ERA was addressed by The Spring European Council of March 2003 through the "open method of coordination", introduced by the Lisbon European Council in 2000, when it agreed to apply the OMC for policies related to investment in research, as well as to human resources and mobility of researchers. In 2006, the EU adopted a broad based innovation strategy aiming to improve the framework conditions for research and innovation. In this context, for example, a modernised Community framework for State aid for research and innovation was adopted in November 2006, and initiatives have been taken to support the emergence of European 'lead markets' in promising technology intensive sectors. Initiatives were launched to improve the coordination of research activities and programmes. They include the European Technology Platforms, through which industry and other stakeholders develop shared long term visions and strategic research agendas in areas of business interest, and the bottom up ERA Net scheme which supports the coordination of national and regional programmes. The EU Research Framework Programmes were explicitly designed to support the creation of ERA. New initiatives launched in conjunction with the 7th Framework Programme (2007 2013), such as the European Research Council, have an important impact on the European research landscape. The European Institute of Innovation and Technology should also play a substantial role in creating world class "knowledge and innovation communities". EU cohesion policy and its financial instruments – the Structural Funds – give strong priority to the development of research and innovation capacities, particularly in less developed regions. Together with the priority given in most Member States' internal policies, this can help the whole of Europe to participate in and derive full benefit from the European Research Area. Instruments for public to public partnerships like Joint Programming Initiatives, the ERA NET Scheme and Article 185 Initiatives have been developed to promote coordination between the national research funding organizations. This resulted in networking activities and the launch of transnational joint calls for research projects. In 2017 more than 100 countries participated in about 90 active P2P research networks. The Commission decided to give renewed impetus to the construction of ERA in 2007. It published a Green Paper on ERA calling to end the fragmentation of the European research landscape. A wide public consultation confirmed the main policy orientations set out in the Green Paper. Following this, in 2008 the Member States and the Commission launched a new political partnership, called the "Ljubljana Process", to overcome fragmentation and build a strong ERA. The ultimate aim of the Ljubljana Process was to establish "the fundamental role of ERA as a primary pillar for the Lisbon objectives and as an engine for driving the competitiveness of Europe". The adoption on 2 December 2008 of the European Research Area Vision 2020 by the Council marks a key milestone in the Ljubljana Process. In its Resolution of 7 December 2009 on enhanced governance of the ERA the Council invited the Commission to continue and further develop systematic and structured consultations with Member States and other relevant stakeholders in a transparent manner and has launched the process of redefining the mission of CREST. In parallel, following Commission proposals, the Member States launched "partnership" initiatives to increase cooperation in five areas the careers, working conditions and mobility of researchers; the joint design and operation of research programmes; the creation of world class European research infrastructures; the transfer of knowledge and cooperation between public research and industry and international cooperation in science and technology.