Кіріспе

Шотландияда бұрын қолданылған ескірген өлшем бірліктері – Шотландияға тән салмақ және өлшемдер жүйесі. Бұл жүйе 1685 жылы ағылшын өлшемдерімен ресми түрде алмастырылғанмен, кем дегенде 18 ғасырдың соңына дейін бейресми жағдайларда қолданыла берді. Жүйе ell (ұзындық), stone (салмақ) және boll мен firlot (көлем) өлшемдеріне негізделген. Бұл ресми жүйе жергілікті түрленулермен, әсіресе жер көлемін өлшеуде қатар өмір сүрді. Бұл жүйені Шотландияның I Давид (1124–53) енгізгені айтылады, бірақ жүйе қалыпты қолданысқа енген 15 ғасырға дейін ешқандай жазба қалмаған. Әр қаланың (burgh) ішінде стандартты өлшемдер мен салмақтар сақталды және олар жаңа монархтың билік басындағы "өлшем сараптамаларында" бір-бірімен салыстырылатын. Дегенмен, көптеген өлшем бірліктерінде айтарлықтай жергілікті вариациялар болды, ал құрғақ өлшем бірліктері 1400 жылдан 1700 жылға дейін үнемі ұлғайып отырды. Шотландияның ұзындық өлшем бірліктері 1685 жылы Шотландия Парламентінің заңымен, ал қалған өлшем бірліктері 1706 жылғы Англиямен одақтасу шартымен ағылшын жүйесімен алмастырылды. Алайда, олардың көптеген түрлері 18 және 19 ғасырларда да жергілікті жерлерде қолданыла берді. 1824 жылғы "Салмақтар мен өлшемдер туралы" заңмен Империялық жүйенің енгізілуі сауда және коммерциядағы ресми қолданысқа нүкте қойды, бірақ әдеттегі өлшемдер ретінде бейресми қолданыс 20 ғасырға дейін жалғасты. "Шотланд өлшемі" немесе "Каннингем өлшемі" Ирландияның Ольстер аймағына Ольстер шотландтарының қоныс аударушыларымен әкелінді және 19 ғасырдың ортасына дейін қолданылды.

Ұзындығы

Шотландиялық дюйм 25,44 мм-ге тең болды, бұл ағылшын (және қазіргі халықаралық) дюймнен (25,40 мм) шамалы ғана ерекшеленді. Аяқ (шотл.: fit) 12 дюйм (305,3 мм; ағылшын аяғымен салыстырғанда 304,8 мм). Шотландиялық эль (ell) Ұзындықтың негізгі бірлігі – эль (ulna) 37 дюймға (941,3 мм) тең болды. "Баррония эль" 42 дюйм (1069 мм) Дюмфрисширдегі Лохмабен қаласының жанындағы Төрт қала аймағында жер өлшеудің негізгі бірлігі ретінде қолданылды. Құлау (faw) 6 эль, немесе 222 дюйм (5,648 м). Шотландиялық rod пен raip ("арқан") сияқты. Шотландиялық миля 320 құлаудан немесе 5920 футтан (1807 метр, ағылшын милясымен салыстырғанда – 5280 ағылшын аяғы немесе шамамен 1609 метр) тұрды, бірақ орналасқан жеріне қарай өзгеріп отырды. 19 ғасырда қолданыстан шықты.

Аумағы

Аймақ өлшемдері үшін бірнеше қайшы жүйелер қолданылды, кейде әртүрлі аймақтарда бірдей атаулармен, бірақ әртүрлі түрлендіру шамаларымен жұмыс істеді. Кейбір жүйелер физикалық аумақ емес, жердің не беретініне негізделгендіктен, олар жеке бөлімдерде келтірілген. Нақтырақ мәліметтер үшін жеке мақалаларды қараңыз. Өнімділік әртүрлі болғандықтан, көптеген аймақтарда өндіріс практикалық өлшем деп есептелді.

Сұйықтық көлемі

+ Шотландияның 1707 жылға дейінгі стандартты өлшемдері: Атауы Бірлік Өлшемдері Ескертпелер Шотландтық АҚШ-тың әдеттегі ағылшын Метрикалық SI Метрикалық спирттің 6 3/5 куб дюймі желкелері алдыңғы немесе сыраның желкелері 0.014 галлон 0.053 л мучкин 4 желке 0.056 галлон 3 желке 0.212 л шопин 4 мучкин немесе 16 желке 0.224 галлон 0.848 л Француз өлшемі шопинен алынған, 13 ғасырдан. пив немесе сыраның 1 келісі 2 шопин 0.448 галлон 3 пив немесе 1.5 кварт 1.696 л 105 куб дюйм 1720.64 куб сантиметр басқаша аталуы – дюг пив спиртінің 2 шопин 28 7/8 куб дюйм 473.17 куб сантиметр басқаша аталуы – tappit hen галон пив немесе сыра 8 пив 3.584 галлон 2.98 (≈3) галлон 13.638 л 846 куб дюйм 13,863.45 куб сантиметр галон шарап немесе спирт 8 пив 231 куб дюйм 35 желке бір галлон спиртке шарап немесе сыра баррелі 12 шотланд галлоны 35.76 (≈36) пив галлоны стандартты ағылшын пив немесе сыра баррелі 34 галлон болды. Шарап немесе спирт баррелі 12 шотланд галлоны ≈36 галлон шошқа басы пив немесе сыра 18.12 (≈18) шотланд галлоны 54 галлон шошқа басы шарап немесе спирт 21.14 (≈21) шотланд галлоны 63 галлон Нипперкин де қолданылған, бірақ бұл формальды жиынның бөлігі емес.