Кіріспе

Америка Азамат соғысының қатысушысы Джеймс Ньюби (шамамен 1843 – 1884 жылдан кейін) – Америка Құрама Штаттарындағы ерікті африкалық американдықтардың алғашқы полкінде қызмет еткен және қазіргі Нигерия, Камерун және Либерия елдеріне 19 ғасырда миссионерлік қызмет атқарған афроамерикалық.

Ерте өмір

Ньюби 1843 жылы Коннектикут штатында дүниеге келген. Оның әкесі Аарон Оңтүстік Каролинада туған құл еді, бірақ Орта штаттар үшін Эмансипация актісі қабылданғаннан кейін, ол сүйіктісімен Пенсильванияға сапарлаған кезде босатылды. Ньюби Коннектикут штатының Нью-Лондон қаласында өсті және Уилберфорс мектебінде/Уилберфорс институтында, сондай-ақ Огайо штатының Оберлин қаласындағы Оберлин колледжіндегі пансионда оқыды. Ол 11 жасында отын дайындау үшін теңізші-оқушы (алғашқы қара нәсілді теңізші-оқушы) ретінде теңізге жіберілді және үш жылдан кейін Нью-Лондонға қайтып келді, содан кейін Канадаға құлдарды қашуға көмектесті. Ол "Мазеппа" клубының құрамына кірді.

Отбасы

Джеймс 1880 жылдың 30 қыркүйегінде Манхэттенде сэр Роберт Тэйнштің үлкен қызы Энниге үйленді (А. Тэйнш, 1875 жылы жарық көрген «Әлемдік тарихтың жетілдірілген нұсқаулығы» авторы, бұл кітап әлем жаратылғаннан бастап 18 ғасырдың соңына дейінгі кезеңді қамтиды), және Либерияда миссионер болып жұмыс істеді, сол жерде оның әйелі қайтыс болды. Денсаулығы нашарлағандықтан ол Ұлыбританияға қайтып келді.

Теңізші және саяхатшы

1850 жылдары теңізге шығып, Энтони Бернсті құтқаруға жасалған әрекетке қатысты (1854). Ол ең кішкентай кемемен әлемді айналып өтуге жасалған "Маррет" әрекетіне қатысты. Содан кейін Мексикада жабайы аттарды аулады және полковник Джон С. Фремонтпен бірге Роки тауларын Калифорнияға дейін кесіп өтті. Ол джиг бишісі/құм бишісі болды және Christy's Minstrels (кейін Лондонның Мур және Бурджесс) тобына қосылды. 1858 жылы алғашқы трансатлантикалық телеграф кабелін төсеген USS Niagara кемесімен, содан кейін Ниагарамен Жапонияға дейін теңізге шықты.

АҚШ-тағы Азаматтық соғыс

Америка Азамат соғысында ол 1863 жылдан 1865 жылға дейін 54-ші Массачусетс ерікті жаяу әскерінде қызмет етті.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

Ол 1868 жылғы Арика жер сілкінісінен кейін пайда болған цунами құрлыққа шығарған АҚШ теңіз күштерінің канонерлік қайығы «Ватерееде» болды. Ол бұл оқиғаның Каллаода болғанын айтады, бірақ деректер кеме Каллаодан кеткен соң Арикада, одан 600 мильден астам қашықтықта болғанын көрсетеді.

Африка, Азия және Еуропа саяхаттары

Ол 1857 жылғы Үндістан көтерілісі кезінде Үндістанға барды. Ол Еуропаға саяхаттауға шешім қабылдады, Грекияға (Олимпиада ойындары) және Германияға (Баден-Баденде құмар ойнаған) барғаннан кейін, Шотландияның Эдинбург қаласына келді, онда "Жаңарушылар" Мик пен Митчеллдің көшедегі уағыздауы арқылы дінге келді. Ол Эдинбургте ашық ауада және шіркеулерде уағыз айтты, Лондондағы Генри Граттан Гиннестің Харли Хаус миссионерлік оқу колледжінде оқыды және 20 шілдеде епископ Самуэль Ажайи Кроутермен бірге Нигерия мен Камерунға ағылшын шіркеуінің миссионері ретінде барды. Ол жерде Игбо халқымен жұмыс істеді және Фернандо По, Олд Калабар және Виктория (Лимбе, Камерун) миссионерлік бекеттеріне сапарлады. Камерунда жұмыс істегеннен кейін, 1879 жылы аурудан кейін Англияға оралды. Ол "соңғы пастор Джеймс Ньюби" деп еске алынады, және Томас Льюис Джонсонның 1909 жылы жарық көрген "Ел құлы болған жиырма сегіз жыл немесе үш құрлықтағы өмірім" атты еңбегінде 1879 жылы Африкада болғаны, ал 1884 жылы әлі де тірі болғаны айтылады – Глазго қаласындағы Christian Institute, Bothwell Street-те сөз сөйлеген. Ньюбидің өмірі туралы белгілі болғанның көп бөлігі Джудит Беккер мен Брайан Стэнлидің (ред.) "Еуропа – басқа: Еуропалық христиандыққа сыртқы перспективалар" еңбегінде сілтеме келтірілген "Жұрттық континент және оның құлдыраған ұлы және миссионер: немесе пастор Джеймс Р. Ньюбидің оқиғалары, түрленуі және африкалық еңбектері" кітабынан алынған, бірақ бұл "күмәнді есеп, мұқият зерттеуді қажет етеді" деп ескертіледі.