Кіріспе

Американдық актер

Роберт Эммет Харрон (12 сәуір 1893 – 5 қыркүйек 1920) – ерте нұсқаусыз фильмдер дәуіріндегі американдық киноактер. 200-ден астам фильмде түскенімен, ол Д.У. Гриффит түсірген "Ұлттың тууы" (1915) және "Төзбеушілік" (1916) фильмдеріндегі рөлдерімен жақсы есте қалады.

Жас шағы мен отбасы

Нью-Йорк қаласында туған Харрон, кедей, жұмысшы отбасындағы тоғыз баланың екінші баласы болды, отбасы ирландтық католиктерден еді. Харронның кіші інілері Джон ( "Джонни" деп лақап аталған), Мэри және Чарльз та актер болды, ал оның кіші әпкесі Тэсси үнсіз фильмдерде эпизодтық рөлдерде ойнады. Тэсси 1918 жылы испан тұмауынан, ал Харронның інісі Джон 1939 жылы омыртқа қабынуынан қайтыс болды. Харрон Гринвич Виллидждегі Сент-Джон шіркеу мектебінде білім алды. Тазалау жұмыстарынан басқа, Харрон Biograph компаниясы үшін бірнеше қысқаметражды фильмдерде эпизодтық рөлдерде де түсті.

Мансап

Biograph компаниясында жұмыс істегеннен кейін бір жыл ішінде Харронды жаңадан тағайындалған режиссер Д.У. Гриффит байқап алады. Харрон Гриффиттің үш эпикалық фильміндегі рөлдерімен ең жақсы есте қалады: 1914 жылғы «Бетхулияның Джудит» фильмінде Бланш Свит, Мэй Марш, Генри Б. Уолтолл және Дороти мен Лилиан Гишпен бірге ойнады; 1915 жылғы «Ұлттың тууы» фильмі, ол көптеген жұлдыздардың қатысуымен дау тудырды; және 1916 жылғы «Төзімділік» фильмі, онда Лилиан Гиш, Мэй Марш, Мириам Купер, Уоллес Рид, Гарольд Локвуд және Милдред Харрис сияқты сол дәуірдің танымал актерлері ойнады. Харронның сол дәуірдегі ең танымал рөлдерінің бірі 1919 жылы Гриффит режиссерлік еткен «Нағыз жүрек Сузи» романтикалық фильмінде Лилиан Гишпен бірге ойнаған кезде болды. Харронның кинодағы мансабы 1910 жылдары дамып, гүлдене берді, және ол кейде романтикалық сюжеттерде жетекші актрисалар Мэй Марш пен Лилиан Гишпен жұптасып, көбінесе «сезімтал жігіт» бейнесін қалыптастыратын рөлдерде ойнады. Шындығында, Харронның Дороти Гишпен экраннан тыс романтикалық қарым-қатынасы болған. 1920 жылға қарай Харрон мансабын бастаған жас рөлдерін ойнау үшін тым қартайып қалды. Ол Ричард Бартэлмеске басты рөлдерді жоғалта бастады. Сол жылы Д.У. Гриффит Харронды Metro Pictures компаниясына төрт фильмге беруге келісті. Metro үшін түсірген алғашқы және соңғы фильмі – «Сәйкестік» комедиясы болды. Фильм Харронның қайтыс болғаннан кейін 1921 жылы жарық көрді.

Өлім

1920 жылдың тамыз айының соңында Харрон Лос-Анджелестен Нью-Йоркке пойызбен барып, «Шығысқа қарай жол» фильмінің премьерасына және оның соңғы фильмі «Сыбайлас» фильмінің алдын ала көрсетіліміне қатысты. Харрон 1 қыркүйекте Сеймур қонақ үйіне досы, сценарист және режиссер Виктор Херманмен бірге кірді, олар бір бөлмеде тұрды. Харрон мен Херман сол күні «Сыбайлас» фильмінің алдын ала көрсетіліміне қатысты. Кейін Херман фильмнің алдын ала көрсетілімі нашар өткенін, фильмді көрермендер жақсы қабылдамағанын айтты. Харрон қонақ үй кеңсесіне көмек сұрады, ал қонақ үйдің менеджері оның бөлмесіне келгенде ол әлі есін жиып алып тұрған еді. Өзінің ауыр жарақат алғанын түсінбеген Харрон менеджермен өзін-өзі атып, «қатыгез жағдайға» түскенін айтып әзілдеді. Ол бастапқыда менеджердің жедел жәрдем шақыруына рұқсат бермеді, тек жергілікті дәрігердің өз бөлмесінде қарап тексеруін қалады. Дәрігер табылмай қалған соң, Харрон келісіп, менеджерге жедел жәрдем шақыруға рұқсат берді. Медициналық қызметкерлер келгенде Харронды таспамен түсіруге тырысты, бірақ ол кресломен түсіруді талап етті. Көп қан жоғалтқандықтан, медициналық қызметкерлер Харронды таспамен тасымалдау керектігіне көндірді. Оқ атар алдында, оқ атысы кездейсоқ емес, Харрон өзін-өзі өлтіруге тырысқан деген қауесет тарады. «Шығысқа қарай жол» фильміндегі басты рөлге Харронды бекітпегеніне ренжіді деген болжамдар болды (соңында Ричард Бартельмесс таңдалды). Бірақ 5 қыркүйекте, оқ атардан төрт күн өткен соң, Харрон жарақатынан көз жұмды. Ол Нью-Йорк қаласының Куинс округіндегі Вудсайд қаласындағы Кальварий зиратында жерленген.