Кіріспе
Еврей Киелі кітаптарында Израильге берілген поэтикалық атау – Ешурун ([[wikt:יְשֻׁרוּן Yəšurūn; сондай-ақ Jesurun немесе Yeshurun). Бұл атау Танахта немесе Еврей Киелі кітаптарында қолданылады. Ол, әдетте, «тура», «әділ» немесе «түзу» мағынасын беретін түбір сөзден туындаған деп саналады, бірақ «көру» деген мағынадағы שׁור (шур) сөзінен немесе «Израиль» (יִשְׂרָאֵל Yiśrāʾēl) сөзінің кішіртілген түрінен шыққан болуы да мүмкін.
Jeshurun ([[wikt:יְשֻׁרוּן Yəšurūn; also Jesurun or Yeshurun) is a poetic name for Israel used in the Tanakh or Hebrew Bible. It is generally thought to be derived from a root word meaning upright, just or straight, but may have been derived from שׁור, shur, to see, or may be a diminutive form of the word Israel (יִשְׂרָאֵל Yiśrāʾēl).
Киелі кітап оқиғалары
Ешурун еврей Киелі кітабында төрт рет кездеседі: үш рет - Құдай заңы кітабында және бір рет - Ишая кітабында. Ол Исраил халқына (33:26), Исраил жеріне немесе Яқуб Патриархқа (періште оның атын Израиль деп өзгерткен) сіңіруі мүмкін: «Ешурун семіріп, тепті, сен семіріп, қалыңдадың». «Мұса бізге заңды бұйырды, Яқуп қауымының мұрасы ретінде. Ол Ешурунда патша болды, халықтың басшылары жиналғанда, Исраилдің барлық тайпалары бірге». «Ешурун Құдайындай ешкім жоқ, ол сені көмектесу үшін көкке мініп келеді». «Қорқпа, уа, Жақып, Менің құлым, және сен, Ешурун, Мен таңдаған». (Ишая 44:2). «Ешурун» сөзі «тура», «әділ» немесе «иманды» деген мағына беретін «яшар» еврей сөзімен бір түбірден шыққан болуы мүмкін. Сандар кітабында «яшар» сөзі (көпше түрінде «ешарим») «Ешурун» сөзімен байланыстырып, Исраил халқына қатысты қолданылған сияқты. Сондай-ақ, «Жасер кітабы» (немесе «Адалдар кітабы») деп аударылатын кітапқа сілтеме жасалады.
'But Jeshurun grew fat and kicked; you grew fat, you grew thick'. 'Moses commanded a law for us, a heritage of the congregation of Jacob. He was King in Jeshurun, when the leaders of the people were gathered, all the tribes of Israel together'. 'There is no one like the God of Jeshurun, who rides the heavens to help you'. ‘Fear not, O Jacob My servant, and thou, Jeshurun, whom I have chosen'. (Isaiah 44:2). The word Jeshurun may have a relationship to the same root as the Hebrew word meaning 'upright' or 'righteous', yashar. Numbers appears to use the word yashar (in its plural form yesharim) as a play on the word "Jeshurun" to refer to the people of Israel. refers to a Book of Jasher (or Book of Jashar), translated in some versions as "the Book of the Upright".
Классикалық түсіндірме
Мидрашта рабби Берекия рабби Симонның атынан Ешурунды Израильдің әкесі деп түсіндіреді. (Жаратылыс 77:1.) Сондай-ақ, рабби Берекия рабби Яһуданың атынан б. рабби Симон "Ешурун" деген сөзді "Сендердің араларыңдағы ең асыл және ең жақсы" деп түсіндірді. (Жаратылыс 77:1.) Рабби Ахаб бар Якоб бас діни қызметкердің (немесе Кохен Гадолдың) кеуде қалқанында "Ешурун тайпалары" деген еврей сөздері жазылған екен, осылайша "Шивтей" ("тайпалар") сөзіндегі әлдеқашан жоқ еврей әрпі "тет" толықтырылған. ("Басқа жерде жоқ" дегеннің толық түсіндірмесі үшін Бабыл Талмудының Йома 73б тарауына қараңыз; сондай-ақ, Шығу Раббасы 38:9-ды қараңыз.) Зохарда рабби Хия былай түсіндіреді: "Ешурун "шур" [қатар, жақ] сөзін ұсынады және оның [Яқыптың] дәрежесі осы жақта да, сондай-ақ ар жақта да бар екенін көрсетеді". (Зохар 1:177б.) Баал Шем Товтың хасидтік әңгімелерінде және оның шәкірттерінде Ешурун сөзі "шир" түбірінен туындаған деп айтылады, ол ән немесе шынжыр дегенді білдіреді, бұл әуендердің айналмалы табиғатын көрсетеді, яғни Яқыптың ұрпақтары болашақ құтқарылу кезінде мистикалық әуендерді орындайды.
Қазіргі заманғы түсіндірме
Реформатор Джон Кальвин былай деп ойлады: "Исраилге қатысты 'тура' деген сөзді қолдану арқылы [автор] оларды турашылдықтан тайып кеткендері үшін ирониямен айыптайды, сондай-ақ оларға берілген жоғары мәртебесін еске салып, сенімсіздік күналарын одан да қатаң жазалайды". XIX ғасырдың теологы Чарльз Х. Уоллер "Ешурун – бұл кішітеу атау, мейірімділік білдіретін сөз: 'туралардың баласы' немесе 'жақсы көрілген Исраил'" деп түсіндірді. Ол "Исраил атауының әріптерін сәл қысқартса, 'Ешурун' сөзі шығады" деген пікір айтты. Бірақ Джозеф Бенсон "кейбір адамдар бұл сөзді שׁור, шур, 'көру' деген түбірден шыққан деп санайды және оларға құдайлық аянды көп көргендіктен осылай аталған деп есептейді" деп көрсетті. Бенсон өзі бұл тұжырымды қабылдамай, "көбінесе бұл сөз ישׁר, jashar, 'дұрыс', 'тура' немесе 'әділ' деген түбірден алынған, және олардың Ешурун деп аталуының себебі – олар әділдікті ұстанатын халық болғандықтан және әділ заңдармен басқарылғандықтан" деп мәлімдеді.