Винченцо Капирола және 16 ғасыр лютня өнерінің көзі
Vincenzo Capirola
Винченцо Капирола (1474-1548) – ренессанстық итальян композиторы, лютнист. Оның музыкасы ежелгі лютня музыкасының маңызды көзі – Капирола кітабында сақталған. Лютнист өнері, тарихы.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Винченцо Капирола (1474 – 1548 жылдан кейін) – итальяндық композитор, лютнист және Ренессанс дәуірінің ақсұйық азаматы. Оның музыкасы «Капирола лютня кітабы» деп аталатын әсем безенділген қолжазбада сақталған, ол 16 ғасырдың басындағы лютня музыкасының ең маңызды көздерінің бірі саналады.
Vincenzo Capirola (1474 – after 1548) was an Italian composer, lutenist and nobleman of the Renaissance. His music is preserved in an illuminated manuscript called the Capirola Lutebook, which is considered to be one of the most important sources of lute music of the early 16th century.
Өмір және музыка
Ол, әлдебір, Брешиядан шыққан және өмірінің бірнеше кезеңінде сол қалада тұрған, бірақ 1517 жылы және одан кейін біраз уақыт Венецияда болған, дәл сол кезде жарықтандырылған қолжазба дайындалған. Капироланың Англия королі Генрих VIII сарайын барып көрген танымал брешиалық лютнист болғаны мүмкін, бірақ оның аты жазылмаған (сол дәуірде Брешиядан шыққан, лютнист және ақсүйек болған басқа да шеберлер белгілі емес). "Лютебук" легато және нон-легато белгілерінің ең ерте мысалдарымен, сондай-ақ ең ерте динамикалық белгілерімен толық. Туындылар аспапта жаңа бастағандарға арналған қарапайым жаттығулардан бастап, өте қиын виртуоздық туындыларға дейін әртүрлі. Кітапта сонымен қатар 13 ричеркар бар, олар жарқын токката стиліндегі бөлімдерді, Якоб Обрехт сияқты замандас композиторлардың вокалдық музыкасына ұқсас үш бөлімді контрапунктпен ауыстырады. Капироланың музыкасынан басқа (және басқа авторлардың туындылары – Капирола, көрінеу, кітап үшін басқа композиторлардың бірнеше шығармаларын көшірген), "Лютебук" 16 ғасырдың басындағы лютте ойнау туралы ең маңызды біріншілік деректердің бірі болып табылатын алғы сөзді қамтиды. Онда легато мен тенутоны қалай ойнау, түрлі әшекейлерді қалай орындау, пассаждар үшін ең жақсы саусақтарды қалай таңдау туралы ақпарат бар. Сонымен қатар, аспапты қалай тартып, күйлеу сияқты өте практикалық мәліметтер де келтірілген.
He was probably from Brescia, and is known to have lived in that city for several periods of his life, although he was in Venice in 1517 and for some time after that, the period during which the illuminated manuscript was prepared. It is possible that Capirola is the famous Brescian lutenist who visited the court of Henry VIII of England, although his name was not recorded (no other virtuoso lutenists of the period, from Brescia, who were also noblemen, are known). The Lutebook contains the earliest known examples of legato and non legato indications, as well as the earliest known dynamic indications. The pieces vary from simple studies suitable for beginners on the instrument, to immensely demanding virtuoso pieces. There are also 13 ricercars in the book, which alternate passages in brilliant toccata style with passages in three part counterpoint similar to that of the vocal music of contemporary composers such as Jacob Obrecht. In addition to music by Capirola (and others — Capirola evidently transcribed several pieces by other composers for the book), the Lutebook contains a preface which is one of the most important primary sources on early 16th century lute playing. It includes information on how to play legato and tenuto, and how to perform ornaments of various types, how to choose the best fingering for passagework. It also includes very practical details such as how to string and tune the instrument.
Анықтамалар және қосымша оқу
Густав Риз, "Ренессанс дәуіріндегі музыка". Нью-Йорк, W. W. Norton & Co., 1954. Артур Дж. Несс: "Винченцо Капирола", Grove Music Online нұсқасы, ред. Л. Мейси (қараған күні: 27 қазан 2005), (абоненттік қолжетімділік). О. Гомбоши, Compositione di Meser Vincenzo Capirola: Лю́тня кітабы (шамамен 1517). Нойли-сюр-Сен, 1955.
Gustave Reese, Music in the Renaissance. New York, W. W. Norton & Co., 1954. Arthur J. Ness: "Vincenzo Capirola", Grove Music Online ed. L. Macy (Accessed October 27, 2005), (subscription access)
O. Gombosi, Compositione di Meser Vincenzo Capirola: Lute book (circa 1517). Neuilly sur Seine, 1955.