Кіріспе

Жоакин Блейк-и-Джойес (19 тамыз 1759 - 27 сәуір 1827) – испандық әскери шенеунік, француз революциясы және Пиреней соғыстарында өзгеше көзге түскен.

Ерте әскери мансап

Блейк жартылай ирланд тегінен шыққан. Оның анасы Галисиядан, ал әкесінің тамырында ирландтық қаны бар. Блейк Велес-Малага қаласында аристократ отбасында дүниеге келді. Жастық шағында ол американдық революция соғысында гранадиерлер лейтенанты ретінде қатысып, Минорканы қайта басып алу және британдықтарға қарсы Гибралтарды қоршау операцияларында болды. 1793 жылы Франциямен соғыс басталғанда, капитан Блейк генерал Рикардос басшылығымен Руссильонға жасалған шабуылға қатысты. 1794 жылы Сан-Лоренцо-де-ла-Муга шайқасында жараланды. 1802 жылы ол Кальдаг графы және Палафокс ағайындыларының екеуімен – Лазан маркизі Луис Палафокс пен Франсиско Палафокспен бірге бригадир шеніне көтерілді.

Жарым арал соғысы

Әскери іс-қимылдарының нәтижесінде ол жоғары лауазымдарға көтерілді. 1808 жылы Пиреней соғысы басталғанда Блейк генерал-лейтенант шеніне ие болды. Ол француз басқыншылығы кезінде Жоғарғы Хунтаның Галисия армиясының (43 001 сарбаздан тұратын, Кантабрия таулары бойында испандықтардың сол жақ флангын ұстаған қағаздағы әскер) басшысы болып тағайындалды және Наполеонның Ұлы Армиясына қарсы ерлікпен шайқасты, өте қиын жағдайға қарамастан. Блейк пен Куэста 14 шілдеде Медина-дель-Рио-Секо шайқасында жеңіліске ұшырады. Баилендегі жеңілістен кейін француз әскері шегінді, Блейк Эбро өзенінің жағасында жауға қарсы орналасты. 31 қазанда маршал Лефеврдің IV корпусы Зорноза шайқасында Блейктің 19 000 әскеріне шабуыл жасап, испандықтардың тартыншақты шабуылын тоқтатты. Блейк жылдам және тәртіпті түрде шегініп, Наполеонның испан флангын қоршауға алып, жою жоспарын орындауына жол бермеді. Ашуланған император Лефевр мен Викторды қуғынға жіберді, Викторға Блейкті жеңіп, оның шегіну жолын кесіп өтуді бұйырды. Француздар салмақсыздық танытып, қуғын кезінде әскерлерін шашыратып жіберді. 5 қарашада Блейк Вальмаседада кенеттен бұрылып, тәжірибелі әскерлерімен француздың алғы шебіне шабуыл жасап, генерал Вилатттың жетекші дивизиясына ауыр күйреуді сыйлады. Бірақ тағы бір француз корпусы қуғынға қосылды, және Блейк қоршаудан қашу үшін тағы да батысқа қарай жүгірді. Блейк 10 қарашада Эспинозада тағы бір соңғы тұғыр жасады. Виктор, Блейктен бұрынғы жеңілістері үшін кек алуға ниеттеніп, күні бойы испандықтарға қарсы дивизияларын ойсыз шабуылдады, бірақ сәттілікке жете алмады. Бірақ келесі күні француздықтар жақсы ұйымдастырылған шабуыл жасап, Блейктің орталық бөлігін қиратты және оның әскерін майданнан қашқын ретінде ығыстырды. Блейк шайқаста 3001 адамын жоғалтты, ал испандық фронттың ыдырауынан туған шатақтан мыңдаған сарбаздар шашырап кетті. Галисия армиясының қалпына келмейтіндей қирағанын білген Блейк батысқа қарай тауларға қарай қажырлы жорыққа шықты, Соулттың қуғыншыларын оқшаулады. Ол 23 қарашада 10 000 сарбазымен Леонға жетті. Галисия армиясының қалған бөлігінің басшылығы генерал Педро Каро и Сюредаға, 3-ші маркиз де Ла Романаға берілді.

Альбуера шайқасы

1810 жылы Блейк испан бас штабын құруға қатысты, ол соғыстың соңғы жылдарында елдің әскери іс-қимылдарына дәйірлік әкеле бастады. Соғыс алаңындағы нашар көрсеткіштерге көбінесе Испанияның бөлінген әскери басқаруының жалқаулығы, тиімсіздігі және үйлесімсіздігі себеп болды. 1811 жылғы 16 мамырда Блейк Уильям Бересфордтың ағылшын-португал армиясымен бірге Альбуэра шайқасына қатысты. Блейктің басшылығындағы испандықтар күшті француз жаяу әскеріне қарсы одақтас жақ флангын сәтті ұстап тұрды, осының арқасында ол генерал-капитан шеніне көтерілді.

Валенсияны қоршау (1812)

Содан кейін Блейк Испанияның шығысына, маршал Сушеттің Валенсияға шабуылын тоқтату үшін жіберілді. Бірнеше жеңіліске ұшырағаннан кейін Блейк әскерімен бірге қалада қоршалып, 1812 жылдың 8 қаңтарында 16 000 салдатымен капитуляциялады. Бұл француз армиясының Испанияның шығысындағы сәттіліктерінің ең жоғары шегі болды. Блейк Винсендегі түрмеге жіберілді, онда 1814 жылдың сәуір айына дейін тұтқында болды.

Кейінгі өмірі

1815 жылы Блейк испан корольдік армиясының бас инженері тағайындалды. Ол 1827 жылы Солтүстік-Батыс Испаниядағы Вальядолид қаласында қайтыс болды.