Батыл Сахрауи белсендісі Аминату Хайдар

Кіріспе

Сахаралық саяси белсенді Әминату Әли Ахмет Хайдар (أحمد علي حيدر أميناتو; 1966 жылғы 24 шілдеде туған), кейде Аминату, Аминату немесе Аминет деп те аталады, Сахаралық адам құқықтары белсендісі және Батыс Сахараның тәуелсіздігін жақтаушы. Ол зорлықсыз наразылықтары үшін "Сахаралық Ганди" немесе "Сахаралық Пассионария" деп аталады. Ол Сахаралық адам құқықтары қорғаушылар ұжымының (CODESA) президенті. Ол 1987 жылдан 1991 жылға дейін және 2005 жылдан 2006 жылға дейін тәуелсіздік көзқарастарына байланысты айыптаулар бойынша түрмеде отырды. 2009 жылы Марокконың Батыс Сахарасына қайта кіруіне рұқсат берілмегеннен кейін Лансароте әуежайында аштық жариялап, халықаралық назарға іліккен. Хайдар өз қызметі үшін бірнеше халықаралық адам құқықтары сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде 2008 жылғы Роберт Ф. Кеннедидің адам құқықтары сыйлығы, 2009 жылғы Азаматтық батылдық сыйлығы және 2019 жылғы "Тіршілік құқығы" сыйлығы.

Өмірбаян

Ата-анасы Марокконың оңтүстігіндегі, Сахара халқының көптеп қоныстанған (және бұрынғы испандық Кейп-Жуби) Тан-Тан қаласында тұрғанда, Аминату 1966 жылы Марокконың Тата провинциясындағы Акка қаласында, әжесінің туған жерінде, көшпенділер дәстүрі бойынша дүниеге келді. Ол екі баласы – Хаят пен Мохаммедпен ажырасқан.

2005-2006 жылдардағы бас бостандығынан айыру

2005 жылдың 17 маусымында Хайдар Эль-Айун қаласында Батыс Сахара тәуелсіздігі үшін ұйымдастырылған наразылыққа бара жатқанда полиция тарапынан шабуылға ұшырады. Белмехди Хасан ауруханасына түсіп, бас жарақатынан 12 тігіс алғаннан кейін, ол "көтеріліс қызметтеріне қатысу және оны қоздыру" және "рұхсат етілмеген ұйымға жатады" деген айыппен тұтқындалды. Одан кейін ол Эль-Айунның қара түрмесінде қамауға алынды. Ол, әріптес сахаралық тұтқындар Хуссейн Лидри мен Брахим Нумрияның азаптау туралы айыптауларын тергеуді талап ету үшін 8 тамыздан 29 қыркүйекке дейін аштандыққа отырды, сондай-ақ ұстау жағдайларын жақсартуды сұрады. Еуропалық Парламент 2005 жылғы 27 қазандағы қаулысында Али Салем Тамек және тағы 37 "саяси тұтқынмен" бірге оның дереу босатылуын талап етті. 2006 жылдың 17 қаңтарында Аминату Хайдар өкімі аяқталғаннан кейін босатылды.

2009 жылғы Лансароте әуежайының аштық ереуілі

2009 жылдың 13 қарашасында Хайдар Марокко билігі тарапынан Эль-Аайун әуежайында, Испанияның Канар аралдарындағы Лансаротеден сыйлық алу үшін жасаған саяхатынан оралуға тырысқанда ұсталды. Ол азаматтық мәселеде өзінің ұлтын "марокколық" деп атаудан бас тартты. Билік оны елге қайта кіргізбей, паспортын алып, онысыз Канар аралдарына қайтарып жіберді. Онымен бірге келген екі испан журналисі де бірнеше сағатқа ұсталды. Марокконың бір шенеунігі оның өзін марокколық деп атаудан бас тартуын "ұлттық қиянат" деп бағалап, Хайдар кешірім сұрамайынша Эль-Аайунға оралуына рұқсат берілмейтінін мәлімдеді. Лансароте әуежайына келгеннен кейін Хайдар аштық жариялады. Ол испан билігін өзінің еркіне қарсы ұстап отыр деп айыптады, себебі оған Батыс Сахараға паспортсыз оралуға рұқсат берілмеді. 17 қарашада әуежайды басқаратын Aena компаниясы оған қарсы қоғамдық тәртіпті бұзды деген айып тақты.

Халықаралық қолдау

БҰҰ Адам құқықтары жөніндегі жоғарғы комиссары Нави Пиллай 9 желтоқсанда Мароккоға Хайдардың оралуына рұқсат беруді шақырып алды. Amnesty International халықаралық ұйымы оның Мароккодан қуылғанын марокколық үкімет тарапынан "өсіп келе жатқан төзімсіздіктің" бір бөлігі деп айыптады. Бірқатар белсенділер мен танымал адамдар да Хайдардың наразылық акциясына қолдау білдірді. Португалиялық Нобель сыйлығының лауреаты, жазушы Хосе Сарамаго, Лансароттеде үйі бар, қараша айында оған хат жіберіп, "Егер мен Лансароттеде болсам, сізбен бірге болар едім" деп жазды. 1 желтоқсанда ол оны әуежайда күтіп алып, "Халықаралық қауымдастық Марокконы Сахара жөніндегі келісімдерді орындауға қысым көрсетуі керек" деді. Аргентиналық Нобель сыйлығының лауреаты Адольфо Перес Эскивель Хайдар үшін "гуманитарлық және саяси шешім" қабылдауды сұрады, сондай-ақ Испания және Марокко үкіметтерін "Еуропалық Одақ, Еуропа Кеңесі немесе тіпті Біріккен Ұлттар Ұйымы трагедияның алдын алу үшін және оның өмірін құтқару үшін, бірақ кез келген бағамен емес, қандай жолдармен араласа алатынын анықтау үшін диалогқа шақырды". Британдық кинорежиссерлер Кен Лоуч пен Пол Лаверти Хайдарды АҚШ-тың азаматтық құқық қорғаушысы Роза Паркспен салыстырып, "Егер біз оның қаза болуына жол берсек, зорлық-зомбылықсыз қарсылық пен бейбіт шешім мүмкіндігі үшін қандай трагедия болар еді?" деді. Уругвайлық журналист Эдуардо Галеано, АҚШ сенаторы Джим Инхоф да қолдау білдірді.

29 қарашада испан әншілері мен музыканттарының тобы Мадрид маңындағы Ривас-Васиамадрид қаласында Хайдарды қолдау мақсатында тегін концерт берді. Орындаушылардың арасында Бебе, Кико Венено, Макако, Амарал, Педро Гера, Марием Хассан, Кончита, Мигель Риос және Исмаэль Серрано болды. 10 желтоқсанда ондаған суретшілер мен белсенділер Испанияның Хуан Карлос I-ге ашық хат жіберіп, Хайдар үшін Мароккоға шара қолдануын өтінді. Хатта қол қойғандардың арасында үш Нобель сыйлығының лауреаттары – Гюнтер Грасс, Дарио Фо және Сарамаго, сондай-ақ Педро Альмодовар, Марио Варгас Льоса, Пенелопа Крус, Антонио Гала, Альмудена Грандес, Карлос Фуэнтес және Игнасио Рамонет, сонымен қатар Үндістан, Пуэрто-Рико, Португалия, Колумбия, Бразилия және Анголадан келгендер де бар.

Дипломатиялық шешім

Испанияның сыртқы істер министрі Мигель Анхель Моратинос Хайдарға испан паспортын рәсімдеуді ұсынды, бірақ ол оның ұсынысынан бас тартып, өзінің бастапқы паспортын қайтаруды талап етті. 7 желтоқсанда, үш апталық аштықтан кейін Хайдардың күші таусылып, тұра алмай, есінен жиі шығып, қайта кіріп отырды. Лансароте ауруханасының дәрігері оның өміріне бірнеше сағат қалған болуы мүмкін екенін хабарлады. Испания оның елге қайта кіруіне қайтадан өтініш жасады, бірақ Марокко заңсыз көші-қон, есірткі саудасы және басқа да мәселелер бойынша ынтымақтастықтан бас тартуы мүмкін екенін ескерткен соң, ол әрекеттен бас тарды. 11 желтоқсанда АҚШ Мемлекеттік хатшысы Хиллари Клинтон Марокконың сыртқы істер министрі Тайеб Фасси Фихриге Хайдардың елге қайта кіруі үшін өтініш жасады. 17 желтоқсанда, екі күн бойы сұйықтық іше алмаған Хайдар ауруханаға түсті. Ол оразасын бұзудан бас тартты. Кейінгі түні Марокко билігі мойынсұнып, Хайдарға Эль-Ааюнға қайтуға рұқсат берді. Испанияның сыртқы істер министрлігі бұл мәселенің шешілуін "Испания, Франция және АҚШ арасындағы үйлесімді күш-жігердің" нәтижесі деп атады, бұл күш-жігер Марокко үкіметін Хайдарды қайта қабылдамауының тиімсіз екеніне көндірді. Эль-Ааюн әуежайында жиналған халық алдында Хайдар: "Бұл – жеңіс, адам құқықтарының, халықаралық әділеттіліктің және Батыс Сахара мәселесінің жеңісі. Бәрі сіздердің қысымыңыздың арқасында болды", – деді. Марокко билігі "Батыс Сахарада және елдің басқа аймақтарында адам құқықтарын сақтауға" міндетті екенін, бірақ Хайдардың ісіне қатысты ешқандай пікір білдірмеді.

Ашаршылық ұрысынан кейінгі жұмыс

2010 жылдың 19 қаңтарында Хайдар Мадридтегі Ла-Пас ауруханасында медициналық тексеруден өту үшін Испанияға оралды. 2006 жылы босатылғаннан бері Хайдардың Испанияда тұруға рұқсаты бар. Хайдардың денсаулығы нашар еді, себебі ол анемия мен асқазан жарасынан зардап шекті, бұл оның түрмеде болуы мен 2009 жылғы аштық жариялауының салдары болды. Amnesty International Хайдар мен оның отбасын Марокко қауіпсіздік күштерінің үнемі бақылап, қорқытып, мазалап отырғанын хабарлады. 7 наурызда Хайдар Гранада университетінде өткен конференцияда сөз сөйледі. Хайдар саммитте "сахрауилердің күйзелісін жоққа шығарды" және Еуроодақ Марокконың "тоталитарлық режимін" жағлап, экономикалық мүдделер үшін адам құқықтарынан бас тартып отыр деп мәлімдеді. 24 наурызда Хайдар Вашингтонға сапары барысында "соңғы шешімге келуден бұрын, саяси шешім табу үшін Мароккоға адам құқықтарын құрметтеуге қысым көрсетуіміз керек" деді. АҚШ Мемлекеттік департаментінің өкілдерімен және АҚШ өкілдерімен кездесуде ол олардан сахрауилердің құқықтары үшін Мароккоға қысым жасауды сұрады. 15 қазанда Хайдар "Касабланка 7" деп белгілі болған жеті сахрауи белсендінің ісін қарау кезінде Касабланка сотында ондаған сахрауи белсенділерінің көшбасшыларымен және жиырма шетелдік бақылаушымен бірге болды. "Касабланка 7" бірнеше ай бұрын сахрауи босқындар лагеріне сапар жасағаннан кейін ұсталған еді және Марокко үкіметі оларды мемлекет қауіпсіздігіне қауіп төндірді деп айыптады. Олардың бірі – Хайдардың CODESA құқық қорғау ұйымының вице-президенті Әли Салем Тамек еді. Ол Марокко үкіметінің айыптауларының негізі жоқ екенін айтып, оларды сөз бостандығы мен ұсталғандардың саяхаттау құқығын бұзу деп айыптады. Ол сондай-ақ Испания үкіметін сынап, оны сахрауи халқының жағдайына кінәлі деп айыптады: "Испания үкіметі сахрауи халқының өзін-өзі анықтау құқығынан бас тартып, халықаралық құқықты бұзады". 2011 жылдың 29 қазанында CODESA мәліметінше, Хайдардың ұлына Марокко полициясының екі қызметкері жыныстық зорлық-зомбылық жасау және оны мүгедек қалдыру қаупімен қорқытқан. 2012 жылдың 8 шілдесінде сахрауи құқық қорғау деректері Хайдардың балалары Агадирден Эль-Айунға автобуспен бара жатқанда Марокколық жолаушылардың шабуылына ұшырағанын мәлімдеді. Сахрауи ASVDH және Солтүстік Американың Роберт Ф. Кеннеди әділет және адам құқықтары орталығы сияқты құқық қорғау ұйымдары шабуылды айыптап, тергеу жүргізуді талап етті. 2012 жылдың 1 қарашасында, ол БҰҰ-ның Батыс Сахара жөніндегі арнайы комиссары Кристофер Росспен Эль-Айун МИНУРСО штаб-пәтерінде кездескен күні, Хайдар кейіннен зорлық-зомбылықсыз наразылық акциясы кезінде Марокко полициясының шабуылына ұшырағанын мәлімдеді. RFK орталығы, Front Line Defenders және Испанияның "Одақ, прогресс және демократия" саяси партиясы сияқты құқық қорғау ұйымдары шабуылды айыптады. 2024 жылдың қаңтарында, Испания билігі оның Испанияға қайта кіруіне рұқсат бермегеннен кейін, Испанияның Ішкі істер министрлігі оның Испанияда 16 жылдық тұруға рұқсатын ұзартты, бұл оған Лас-Пальмас де Гран-Канарияға ауырып қалған отбасы мүшесімен қоштасу үшін оккупацияланған аумақтарға сапардан оралуға мүмкіндік берді.

On 19 January 2010, Haidar returned to Spain to have medical exams in La Paz hospital in Madrid. Haidar has a Spanish residence card since her 2006 release. Haidar was in poor health, as she suffered anaemia and stomach ulcer, consequence of her imprisonment and the 2009 hunger strike. Amnesty International reported that Haidar and her family were under constant surveillance by Moroccan security forces and were being harassed and intimidated by them. On 7 March, Haidar spoke at a conference at the University of Granada during a European Union Morocco summit in the same city. Haidar stated that the summit "denied the suffering of the Sahrawis" and that the EU was appeasing the "totalitarian regime" of Morocco, sacrificing human rights in favor of economic interests. On 24 March, Haidar stated during a visit to Washington, D. C. that "before reaching a final settlement, a political solution, we must put pressure on Morocco to respect human rights". In meeting with US Department of State officials and US representatives, she urged them to pressure Morocco for Sahrawi rights. On 15 October, Haidar appeared in a Casablanca court with dozens of Sahrawi activist leaders and twenty foreign observers, during the trial of seven Sahrawi activists (known as "The Casablanca 7"). The "Casablanca 7" had been detained months before after travelling to the Sahrawi refugee camps, and were accused by the Moroccan government of threatening the safety of the state. One of them was Ali Salem Tamek, vice president of Haidar's human rights association CODESA. She said that Moroccan government accusations had no foundation and denounced them as violations of the freedom of expression and of travel of the detained. She also criticized the Spanish government, which she accused of being guilty in the Sahrawi people's situation: "The Spanish government violate international law by denying the Saharawi people their legitimate right to self determination". On 29 October 2011, Haidar's son was threatened with sexual violation and a beating that would cause him permanent disability by a couple of Moroccan policemen in El Aaiun, according to CODESA. On 8 July 2012, Sahrawi human rights sources stated that Haidar's children had been physically injured by some Moroccan passengers when they were travelling by bus from Agadir to El Aaiun. Human rights groups as the Sahrawi ASVDH and the North American Robert F. Kennedy Center for Justice and Human Rights condemned the aggression, calling for an investigation. On 1 November 2012, the same day she met UN Special Commissioner for the Western Sahara Christopher Ross at El Aaiun MINURSO HQ, Haidar stated that she had been later attacked by Moroccan police during a non violent protest. Human rights organizations such as the RFK Center, Front Line Defenders and the Spanish political party Union, Progress and Democracy condemned the aggression. In January 2024, after a period during which the Spanish authorities refused to allow her re entry in Spain, the Spanish Ministry of the Interior issued an extension of her 16 year old residence permit in Spain, allowing her to return to Las Palmas de Gran Canaria from a trip to the occupied territories to bid farewell to an ill family member.

Марапаттар мен мойындау

Хайдар адам құқықтары жөніндегі қызметі үшін бірнеше халықаралық сыйлықтарға ие болды. 2005 жылдың желтоқсанында ол Испанияның босқындарға көмек көрсету комиссиясының (CEAR) V Хуан Мария Бандрес сыйлығын жеңіп алды. Түрмеде болғандықтан, ол бұл сыйлықты 2006 жылдың мамырына дейін ала алмады. 2007 жылы ол Еуропалық ҮЕҰ желісінің «Күміс қызыл гүл» сыйлығымен марапатталды. Жыл сайын берілетін бұл сыйлық «әлеуметтік әділдік үшін күрестегі жеке тұлғалар мен ұйымдардың ерекше жетістіктерін» мойындайды. 2008 жылы Хайдар АҚШ-тағы Роберт Ф. Кеннеди Әділет және Адам құқықтары орталығының Роберт Ф. Кеннеди Адам құқықтары сыйлығын жеңіп алды. Сыйлықтан өзге (оның ішінде қаржылық бөлігі де бар), RFK Memorial Center сыйлық иесіне оның жұмысында серіктес болуды ұсынады. АҚШ сенаторы Эдвард Кеннеди «Батыс Сахара халқының демократиясы, адам құқықтары және заң үстемдігі үшін қайыршылық танытқандардың барлығын оның ерекше батылдығы, адалдығы және олардың мүддесі үшін атқарылған білікті жұмысы шабыттандырады» деді. Хайдар 2009 жылы «Трен» қорының Азаматтық Батылдық сыйлығын алды. Сыйлықтың негізін қалаушы Джон Трен: «Салауатты қоғам азаматтық батылдыққа негізделген, және біз Аминату Хайдар сияқты адамдарда оны мойындап, басқаларды оның үлгісімен жүруге және азаматтық құқықтарын бейбіт түрде қорғауға шақыруға үміттенеміз» деді. 2010 жылы Еуропалық парламентке мүше 40 адам Хайдарды ұйымның Сахаров атындағы Ой еркіндігі сыйлығына ұсынды. Еуропарламент мүшесі Вилли Мейер Плейте Марокко тарапынан Хайдарға сыйлық беруге қарсы хаттар тарату науқанын айыптады. Ақырында сыйлық кубалық ашқан Гиллермо Фариньясқа берілді. Хайдар сонымен қатар көптеген испан және итальяндық мекемелер тарапынан құрметті азамат атанды немесе басқаша марапатталды. 2006 жылдың қазанында Неаполь қалалық кеңесі оны адам құқықтарын қорғау жөніндегі қызметі үшін «Құрметті азамат» деп жариялады. 2008 жылдың мамырында Испанияның Кастельдефелс қалалық кеңесі оған арнайы сыйлық табыс етті. 2010 жылдың қаңтарында Италияның Сесто-Фиорентино муниципалитеті Хайдарды «қаланың құрметті азаматы» етіп тағайындады. Бірнеше күннен кейін Италияның тағы бір муниципалитеті Кампи-Бисенцио көпшілік дауыспен оған «Құрметті азаматтық» мәртебесін беру туралы шешім қабылдады. Ақпан айында Тоскананың Сигна қаласы Хайдарға құрметті азаматтығын беру туралы шешім қабылдады. Наурыз айында Испанияның Леганес қаласы оған Долорес Ибаррури сыйлығын табыс етті. 13 сәуірде Понтедера коммунасы оған құрметті азаматтығын берді. 30 шілдеде Италияның Лукка провинциясының тағы он қаласы Хайдарға құрметті азаматтық мәртебесін берді. Олардың бірі Стацзема оған «Қарсылықтың Алтын медалін» де табыс етті. Кейіннен тағы 20 итальян қаласы Аминату Хайдарды «Құрметті азаматы» деп жариялады. 2011 жылдың 27 шілдесінде Хайдар «Марокко билігі жасаған зорлық-зомбылықты айыптаудың нақты белгісі» ретінде Италияның Монтеспертоли коммунасының құрметті азаматы атанды. Испанияның Сан-Фернандо-де-Энарес қалалық кеңесі оған Jesús Andrés López Gallardo сыйлығын берді. 2011 жылдың 10 қарашасында Баск елі Әділет министрлігінің Рене Кассин Адам құқықтары сыйлығымен марапатталды; сыйлықтың сомасы 16 550 евроны құрады. 2013 жылдың 4 наурызында Италияның Флоренция қаласы Хайдарға қаланың құрметті азаматтығын берді. Сондай-ақ наурыз айында Хайдар 13-ші Бремендік ынтымақтастық сыйлығын жеңіп алды, бұл сыйлық әлемдегі бостандық, демократия және адам құқықтары, отаршылдық пен расизмге қарсы күресте ерекше көзге түскен тұлғаларға беріледі. Бремнің еркін ханзаттық қаласының аймақтық үкіметі 10 000 евро көлемінде сыйлықпен марапаттады. Хайдар Сахаралық қақтығысты бейбіт жолмен шешуге атқарған еңбегі және Сахаралық халқының оккупацияланған аумақтардағы адам құқықтарын қорғағаны үшін марапатталды. 2013 жылдың мамыр айында Хайдар Аддис-Абебаға Африка Одағының Алтын мерейтойына құрметті қонақ ретінде шақырылды. Аминату Хайдар 2019 жылы «Батыс Сахара халқының әділдік пен өзін-өзі анықтау құқығы үшін, тұтқынға алынып, азапталған жағдайда да зорлық-зомбылықсыз күрескені үшін» «Тікелей тіршілік ету сыйлығын» жеңіп алды.

Haidar has won several international awards in recognition of her human rights work. In December 2005, she won the V Juan María Bandrés Award of the Spanish Commission for Refugee Aid (CEAR). Due to her imprisonment, she could not receive the award until May 2006. In 2007, she was awarded the Solidar Silver Rose Award, a European network of NGOs. The annual award acknowledges "the outstanding achievements of individuals and organizations who are active in the fight for social justice." In 2008, Haidar won the Robert F. Kennedy Human Rights Award of the US based Robert F. Kennedy Center for Justice & Human Rights. In addition to the prize (which includes a financial component), the RFK Memorial Center offers to partner with recipients in their work. US Senator Edward Kennedy stated that "all who care about democracy, human rights, and the rule of law for the people of the Western Sahara are inspired by her extraordinary courage, dedication and skilled work on their behalf." Haidar was also awarded the 2009 Civil Courage Prize of the Train Foundation. Prize founder John Train stated, "A healthy society relies on civil courage, and we hope that by recognizing it in people like Aminatou Haidar, we can encourage others to follow in her footsteps and defend peacefully their civil rights." In 2010, 40 members of the European Parliament nominated Haidar for the organization's Sakharov Prize for Freedom of Thought. EP member Willy Meyer Pleite denounced a campaign of letters by Morocco protesting the possible awarding of the prize to Haidar. The prize was eventually awarded to Cuban hunger striker Guillermo Fariñas. Haidar has also been named an honorary citizen or otherwise decorated by numerous Spanish and Italian institutions. In October 2006, she was named "Honorary Citizen" by the town council of Naples for her activity on defending human rights. In May 2008, she was awarded a Special Prize by the city council of Castelldefels, Spain. In January 2010, the Italian municipality of Sesto Fiorentino appointed Haidar as "Honorary Citizen" of the village, for her "non violent struggle for liberty and human rights for her people". Days later, another Italian municipality, Campi Bisenzio, decided by a majority to grant her the "Honorary Citizenship". In February, it was the Tuscan town of Signa who decided to confer Haidar the honorary citizenship. In March, the town of Leganés, Spain, awarded her its Dolores Ibárruri Prize. On 13 April, the comune of Pontedera gave her honorary citizenship. On 30 July, another ten towns from the Italian province of Lucca gave honorary citizenship to Haidar. One of them, Stazzema, also gave her the "Gold Medal of Resistance". A further 20 Italian towns later declared Aminatou Haidar an "Honorary Citizen". On 27 July 2011, Haidar was made an honorary citizen of the Italian commune of Montespertoli as a "concrete gesture of condemnation of the violence being perpetrated by the Moroccan authorities". The city council of San Fernando de Henares, Spain, awarded her its Jesús Andrés López Gallardo prize. On 10 November 2011, she was awarded the René Cassin Human Rights Prize, given by the Justice department of the Basque Country government; the prize came with an award of 16,550 euros. On 4 March 2013, the Italian city of Florence awarded Haidar the honorary citizenship of the town. Also in March, Haidar won the 13th Bremen Solidarity Award, a prize given to personalities who are distinguished by their compromise with liberty, democracy and human rights, and against colonialism and racism in the world. The prize, given by the regional government of the Free Hanseatic City of Bremen with a financial award of 10,000 euros, was given to Haidar for her trajectory in the peaceful struggle for a solution for the Sahrawi conflict, and her defence of the human rights of the Sahrawi people in the occupied territories. In May 2013, Haidar travelled to Addis Ababa, as she was invited as a guest of honour to the African Union Golden Jubilee. Aminatou Haidar has won the Right Livelihood Award in 2019 "for her steadfast nonviolent action, despite imprisonment and torture, in pursuit of justice and self determination for the people of Western Sahara."