Сукдео Биссоондоял: Маврикий тәуелсіздігі жолындағы саясаткер

Кіріспе

Маврикий саясаткері (1908–1977)

Сокдео Бисуондояль (25 желтоқсан 1908 – 18 тамыз 1977) – Маврикий саясаткері және елдің тәуелсіздік күресіндегі маңызды тұлғалардың бірі.

Ерте өмір

Сукдео Бисуондоял 1908 жылы Ангильс өзенінің жанындағы Тьяк ауылында дүниеге келді. Оның Басдео және Сугрим деген екі бауыры болған.

Білім және мансап

Ол жас ерлер индуистік көмектес бастауыш мектебінде (Порт-Луис) бастауыш білімін алды. Ол мұғалімдік емтиханды тапсырып, 1923 жылдан 1945 жылға дейін бастауыш мектеп мұғалімі болып жұмыс істеді.

Саяси мансап

1946 жылы Сукдео Бисуондоял ұстаздық қызметтен кетіп, ағасы Басдеоның «Жан Андолан» қозғалысына қосылды. Сукдео саясатқа белсенді түрде араласып, 1948 жылдың тамыз айындағы сайлауда Гранд Порт Саванн сайлау округінен Заң шығарушы кеңеске сайланды. 1953 жылы ол сол округтен қайта сайланды. 1958 жылдың 13 сәуірінде «Тәуелсіз алға басу блогы» (ТӘБ) саяси партиясын құрды. 1959 жылғы сайлауда, 40 сайлау округі болған кезде, ол Роуз-Белл №21 сайлау округінен қайта сайланды. Осы сайлаудан кейін Бисуондоял жергілікті басқару және кооперативтік қозғалыстар министрі болып тағайындалды. 1963 жылғы сайлауда ол Роуз-Белл №21 сайлау округінен төртінші рет қайта сайланды, ал ТӘБ өкілдігін жеті орынға дейін арттырды. 1965 жылы Сукдео Бисуондоял Маврикийдің тәуелсіздігіне дайындық үшін Лондонда өткен Конституциялық конференцияға (сонымен қатар 1965 жылғы Ланкастер конференциясы деп белгілі) қатысты. 1967 жылғы сайлауда ТӘБ «Тәуелсіздік партиясы» (Маврикий) (ТП) құрамында бағытталды, ол Еңбек партиясы мен Мұсылман әрекет комитетінің коалициясы болды. ТП альянсы 1967 жылдың тамызындағы сайлауда жеңіске жетті, Бисуондоял Вье Гранд Порт және Роуз-Белл №11 сайлау округінен қайта сайланды және кейіннен кооперативтер министрі болды. 1967 жылғы сайлау Сукдео үшін Заң шығарушы кеңеске сайланудың бесінші және соңғы реті болды. Ол 1969 жылдың 21 наурызында кейбір мәселелер бойынша келіспеушілікке байланысты, соның ішінде Премьер-министр Сеувосагур Рамгуламның 1972 жылғы жалпы сайлауды кейінге жылдыруына байланысты Министрлер кеңесінен кетті. 1974 жылы Бисуондоял оппозиция жетекшісі болды. 1976 жылы ол №11 сайлау округінде (Вье Гранд Порт және Роуз-Белл) жалпы сайлауға үміткер болды, бірақ жеңіліске ұшырады, өйткені оған «Тәуелсіздік партиясы» (Маврикий) өкілдері Гунгусинг, Басант Рай және Дунгуур жеңіске жетті. 1976 жылғы жеңілістен кейін Сукдео бір жыл ішінде қайтыс болды, ал оның партиясы ТӘБ кейінгі сайлауларға қатыспады.

In 1946, Sookdeo Bissoondoyal left the teaching profession to join his elder brother Basdeo's movement Jan Andolan. Sookdeo became active in politics and was elected to the Legislative Council in the Grand Port Savanne constituency in the August 1948 elections. He was re elected in 1953 within the same constituency. On 13 April 1958 he founded the Independent Forward Bloc (IFB) political party. He was re elected in the Rose Belle Constituency No.21 in the 1959 elections at a time when there were 40 constituencies, which saw the IFB win six seats. Following the elections, Bissoondoyal was appointed Minister of Local Government and Cooperative Movements. He was re elected for the fourth consecutive time in the same Rose Belle Constituency No.21 in the 1963 elections, whilst the IFB increased its representation to seven seats. In 1965 Sookdeo Bissoondoyal attended the Constitutional Conference in London (also known as 1965 Lancaster Conference) in preparation for the independence of Mauritius. The 1967 elections saw the IFB run as part of the Independence Party (Mauritius) (IP) which became a coalition of the Labour Party and the Muslim Committee of Action. The IP alliance won the August 1967 elections, with Bissoondoyal re elected in the Vieux Grand Port & Rose Belle Constituency No.11, and subsequently becoming Minister of Cooperatives. The 1967 elections would be the fifth and last time for Sookdeo to be elected to the Legislative Council. He resigned from the Council of Ministers on 21 March 1969 due to a disagreement on some issues, including the postponement of the 1972 general elections by the Prime Minister Seewoosagur Ramgoolam. In 1974 Bissoondoyal became Leader of the Opposition. In 1976, he was candidate at the general elections in Constituency No.11 (Vieux Grand Port and Rose Belle) but was not elected, as he was defeated by rivals Gungoosingh, Basant Rai and Doongoor of Independence Party (Mauritius). In the aftermath of the 1976 defeat Sookdeo died within a year and his party IFB did not participate in any subsequent elections.

Мұра

Сүкдео Бисуондоялдың құрметіне Порт-Луи қалалық кеңесі Place d'Armes алаңын Place Sookdeo Bissoondoyal деп атады, онда оның ескерткіші орнатылған. Ескерткіш оның ағасы Басдеоның ескерткішіне қарай орналасқан. Роуз-Беллдегі Сүкдео Бисуондоял атындағы мемлекеттік колледж де оның есімімен аталған. 1987 жылдың 3 сәуірінде Тяк ауылында, Ривиер де Ангуйльдегі басты жолда орналасқан Сүкдео Бисуондоял мемориалдық мұражайы ашылды. 1998 жылы Маврикий банкі 500 рупиялық жаңа банкноттар шығарды, олардың алдыңғы бетінде Сүкдео Бисуондоялдың суреті бейнеленген.