Ричард Джон Чорли: География және жүйелік талдаудың көрнекті өкілі
Richard Chorley
Ричард Чорли – ағылшын география ғалымы (1927-2002), Кембридж университетінің профессоры. Саяси географияны дамытудағы рөлі, жүйелік теорияны енгізгені туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағылшын географы (1927–2002)
English geographer (1927–2002)
Ричард Джон Чорли (4 қыркүйек 1927 – 12 мамыр 2002) – ағылшын географы, Кембридж университетінің география профессоры. Ол 20 ғасырдың соңында сандық география саласындағы жетекші тұлға ретінде белгілі болды және география ғылымына жүйелік теорияны енгізуде маңызды рөл атқарды.
Richard John Chorley (4 September 1927 – 12 May 2002) was an English geographer, and Professor of Geography at Cambridge University, known as leading figure in quantitative geography in the late 20th century, who played an instrumental role in bringing in the use of systems theory to geography.
Ерте білім беру
Чорли Сомерсеттегі Майнхед қаласында, Батыс Ел деп аталатын аймақта, Эксмур және Таунтон Дине аңғарында дүниеге келді. Ол жергілікті бастауыш мектептің және Майнхед гимназиясының түлегі болды. Кейіннен Чорли Оксфордтағы География мектебінде геоморфологияны бакалавр ретінде оқыды. 1946 жылдан 1948 жылға дейін Корольдік инженерлер қатарында қызмет етіп, лейтенант шеніне жетті. Содан кейін ол Эксетер колледжіне оқуға түсіп, 1951 жылы құрметті дипломмен бакалавр дәрежесін алды. 1954 жылы Оксфорд университетінде магистр, ал 1974 жылы Кембридж университетінде ғылым докторы (Sc. D.) дәрежесін алды. Оксфордта оған Р. П. Беккинсейл зор ықпал етті, ол Чорлиге АҚШ-та магистратураны бітіруді кеңес берді. Ол 1951 жылы Колумбия университетіне Фулбрайт стипендиясы бойынша барып, Геология факультетінде аспирант болып оқыды және жер бедерінің эволюциясына сандық тәсілді зерттеді.
Chorley was born in Minehead, Somerset in an area known as the West Country, with roots in Exmoor and the Vale of Taunton Deane. He was a product of a local primary school and Minehead Grammar School. Later on, Chorley began studying Geomorphology as an undergraduate at the School of Geography at Oxford. He served with the Royal Engineers from 1946 to 1948 and made it Lieutenant. Afterwards he went up to Exeter College, where he obtained his BA with Honours in 1951. Later in 1954 he also obtained his MA at Oxford University, and in 1974 his Sc. D. at Cambridge University. At Oxford he was greatly influenced by R. P. Beckinsale, who advised Chorley to go on to graduate study in the United States. He made a transatlantic move in 1951 as a Fulbright Scholar to Columbia University where he was a graduate student in the Geology Department and explored the quantitative approach to land form evolution.
Карьералық даму
Хорли өзінің академиялық мансабын 1952 жылы Нью-Йорктегі Колумбия университетінде география пәні бойынша оқытушы ретінде бастады. 1954 жылы АҚШ-тың Провиденс қаласындағы Браун университетіне геология пәнінің оқытушысы болып тағайындалды. 1957 жылы отбасылық жағдайларға байланысты Чорли Ұлыбританияға оралды. 1958 жылы ол Кембридж университетінің демонстраторы болып тағайындалды және университет иерархиясында жылдам өрледі, 1970 жылы доцент, ал 1974 жылы жекеленген кафедра меңгерді. Мансабында Чорли геоморфология саласында аз ғылыми еңбектер жариялады; олардың ішінде 1962 жылғы салыстырмалы морфометрия туралы зерттеуі және 1966 жылғы Стрехлер мен Хортонның әдістерін қарастыратын шолу мақаласы бар. Эйжу Яцудың пікірінше, Чорли геоморфолог емес, ғылымның философы болған. Кембридж университетінде физикалық географиядан күшті топ болды, оның әріптестері Чорлидің идеяларын қолдады. Бұл оған эксперимент жүргізуге қолайлы жағдай жасады. Чорли физикалық география саласында көптеген ғылыми мақалалар жариялады, олар оның тұжырымдамасын қалыптастырды және жер бетіндегі процестер мен оларды зерттеу жолдары туралы жаңа сұрақтар қоюға мүмкіндік берді. Олардың негізгісі – жүйелік динамика тұжырымдамасы, сондай-ақ оның 1971 жылғы «Физикалық география: жүйелік тәсіл» және 1978 жылғы «Қоршаған орта жүйелері» еңбектері ғалымдардың бір буынына үлкен әсер етті. Чорлидің зерттеулері климаттану және гидрология салаларын да қамтыды, онда ол Колорадо метеорологы Роджер Барримен бірлесіп «Атмосфера, ауа райы және климат» (1968) атты оқулығын жазды. Оның көптеген еңбектері бірлесіп жазылған немесе редакцияланған, соның ішінде «Су, Жер және Адам» (1969) кітабы бар. Сонымен қатар, 1964 жылы Чорли «Жер бедерін зерттеу тарихы» атты оқулықтар сериясының бірінші томын жарыққа шығарды. 1973 және 1991 жылдары тағы екі том жарық көрді. Чорли қайтыс болған кезде 4-том аяқталуға жақын еді.
Chorley started his academic career as Instructor in Geography at Columbia University, New York in 1952. In 1954 he moved to Brown University, Providence, USA, where he was appointed Instructor in Geology. In 1957, Chorley needed to return to Britain for family reasons. In 1958 he was appointed a Demonstrator at Cambridge University and proceeded to move rapidly up the university hierarchy with a readership in 1970 and ad hominem chair in 1974. During his career Chorley published few geomorphology studies; among them one about comparative morphometry in 1962 and a review papper dealing with the methods of Strahler and Horton in 1966. In the opinion of Eiju Yatsu, Chorley was more of a science philosopher than a geomorphologist. Cambridge contained a strong group in physical geography with colleagues that encouraged Chorley's ideas. It also provided a good environment for him to conduct his experiments. Chorley produced volumes of scientific papers in physical geography that codified his approach and allowed him to ask new questions about earth surface processes and ways they can be studied. Central to these was the concept of system dynamics, and his production of Physical Geography: A Systems Approach (1971) and Environmental Systems (1978) that influenced a generation of scholars. Chorley's studies ranged into climatology and hydrology where he cooperated with Colorado meteorologist Roger Barry on the text, Atmosphere, Weather and Climate (1968). Many of his writings were jointly authored or edited, including Water, Earth and Man (1969). In addition, Chorley launched in 1964 the first of a series of text on The History of the Study of Landforms. Two further volumes were published in 1973 and 1991. At the time of Chorley's death, Volume 4 was nearing completion.
Географиядағы жетістіктер
Физикалық географиямен ғана шектемей, Чорли географияның жалпы өзгерісіне кең көзқарас танытты. Ол мұны біріншіден, Кембриджге жақын орналасқан Мадингли-холлде жыл сайын өткізілетін жазғы конференциялар арқылы іске асырды, ондағы оның лекциялары пәнге үлкен әсер еткен бірнеше томдық еңбектердің (әсіресе, 1967 жылғы «Географиядағы модельдер») негізін қалауға көмектесті. Екіншіден, ол «Географиядағы прогресс» атты жылдық серияны құрды, ол кейіннен пәннің барлық салаларындағы өзгерістерді тіркеуге және бағалауға мүмкіндік берген екі ықпалды тоқсандық журналға айналды.
Instead of confining himself to physical geography, Chorley took a broad approach to change in geography as a whole. He did this first through a series of annual summer conferences held at Madingley Hall near Cambridge, where his lectures helped form a basis of a series of volumes (notably Models in Geography, 1967) that influenced the discipline. The second was by founding an annual series, "Progress in Geography", later converted into two influential quarterly journals, in which changes over the whole discipline could be recorded and assessed.
Таңдалған жарияланымдар
Чорли, Ричард Дж. Геоморфология және жалпы жүйелер теориясы. Вашингтон, округ: АҚШ үкіметінің баспаханасы, 1962 жыл. Чорли, Ричард Дж. және Питер Хаггет, редакторлар. Географиядағы әлеуметтік-экономикалық модельдер. 249-том. Метхен, 1968 жыл. Хаггет, Питер және Ричард Дж. Чорли. Географиядағы желілік талдау. 67-том. Лондон: Эдвард Арнольд, 1969 жыл. Чорли, Ричард Дж. және Барбара Кеннеди. Физикалық география: жүйелік тәсіл. Лондон: Прентис-холл, 1971 жыл. Барри, Роджер Г. және Ричард Дж. Чорли. Атмосфера, ауа райы және климат. Рутледж, 1992, 2009 жылдар.
Chorley, Richard J. Geomorphology and general systems theory. Washington, DC: US Government Printing Office, 1962. Chorley, Richard J., and Peter Haggett, eds. Socio economic models in geography. Vol. 249. Methuen, 1968. Haggett, Peter, and Richard J. Chorley. Network analysis in geography. Vol. 67. London: Edward Arnold, 1969. Chorley, Richard J., and Barbara A. Kennedy. Physical geography: a systems approach. London: Prentice Hall, 1971. Barry, Roger G., and Richard J. Chorley. Atmosphere, weather and climate. Routledge, 1992, 2009.