Кіріспе

Спидбол – басқа спорт түрлерінің көптеген элементтерін біріктіретін, қарқынды спорт түрі. Ұпайлар допты қарсыластың қақпасына лақтыру арқылы немесе тепкілеп жиналады. Ол баскетбол алаңында немесе футбол алаңында (нұсқасына қарай) ең көп бес ойыншыдан тұратын екі командамен, әр командада бір қақпашымен ойналады.

Тарих

Ойынды 1921 жылы Мичиган университетінде Элмер Д. Митчелл ойлап тапты. Элмер дене шынықтыру профессоры болған және кез келген спорттың ережелерімен шектелмейтін ойынды жасауды мақсат еткен. Ол сонымен қатар, бұл ойынды көбірек студенттерді, әсіресе жақсы физикалық дайындыққа ие емес студенттерді қамту үшін құрды. Ойынды Нью-Джерси штатындағы Миллберн орта мектебінің ойыншылары мен жаттықтырушылары танымал етіп, кейін реформалады. Ойын Миллберн аймағында соншалықты танымал болды ki, ол кез келген студент таңдауы бойынша ресми дене шынықтыру сабағына қосымша пән ретінде енгізілді. Бүгінде ол көптеген американдық орта мектептерінде дене тәрбиесі сабақтарында ойналады. Ойын әлі де клубтар мен мектеп командалары ойнайтын толыққанды спорт түріне айналуға тырысып жатыр.

Мақсаты

Спидболдың басты мақсаты футболға ұқсас. Екі қақпа бар, оларды қарсы команданың ойыншылары немесе қақпашы қорғайды. Әр команда допты қақпаға лақтыруға тырысады. Бірақ футболдан өзгешелігі, гол соғудың бірнеше тәсілі бар. Голды аяқпен торға тигізу арқылы, немесе аяқпен гол сызығының белгілерінен өткізу арқылы, немесе допты қолмен қақпаға лақтыру арқылы соғуға болады. Футбол қақпасына аяқпен соққан гол үш ұпайға, қолмен лақтырған гол бір ұпайға, ал баскетбол себетіне тигізген гол екі ұпайға бағаланады. Ойын аяғында ең көп ұпай жинаған команда жеңіске жетеді. Спидбол лигаларында, мектепте немесе жергілікті командада болсын, жеңіс үш ұпай, тең түсу бір ұпай, ал жеңіліс ұпайсыз болады.

Дала мен доп

Ойын алаңының мөлшері мен орналасуы кез келген болуы мүмкін, бірақ ең алғашқы нұсқалары көбінесе баскетбол алаңында немесе футбол алаңында ойналған. Қақпаның мөлшері шамамен 6 фут енінен және 2,5 фут биіктігінен болуы тиіс. Дегенмен, әртүрлі өлшемдегі және түрдегі қақпалар қолданылуы мүмкін; қақпалар неғұрлым үлкен болса, ойынның қарқыны көбінесе соғұрлым жоғары болады. Хоккей қақпалары да жиі пайдаланылады. Футбол, американдық футбол, регби немесе волейбол доптарын қолдануға болады.

Ойын процесі

Ойын соттың ортасында сапыру шары немесе монета лақтыру арқылы басталады, ойыншыларға соттың кез келген жеріне қозғалуға рұқсат етіледі. Дала ойыншыларына кез келген уақытта денесінің кез келген бөлігімен допқа тиісуге рұқсат етіледі, бірақ қолдарымен немесе алақандарымен (толық мәлімет үшін келесі ережеге қараңыз). Ойыншылар доп жерге тимеген жағдайда қолдарын/алақандарын пайдалана алады; допты жерден алуға болмайды, сондай-ақ доп басқа дене бөлігіне (аяқ, жамбас) тиместен жерге тисе де алуға болмайды. Ойыншы аяғымен допты көкке көтеріп, оны алып жүруге болады. Егер ойыншы допты қолына заңсыз тигізсе, ол қолмен ойнау ретінде қарастырылады және доп қарсы команданың қақпашысына беріледі. Егер ойыншының қолында доп болса, ол мүмкіндігінше жылдам қозғалуын тоқтатуға тырысуы керек (қозғала берсе, ол допты алып жүру болып саналады және доп қарсы команданың қақпашысына беріледі). Ойыншы допты қолына алғаннан кейін, оны пас беруге, гол соғуға тырысуға немесе допты басқа дене бөліктерін пайдаланып жылжыту үшін төмен түсіруге болады. Қақпашылар өз жағындағы алаңда қалуы керек және жарты сызықты кесіп өте алмайды. Қақпашылар допты денесінің кез келген бөлігімен тигізе алады, яғни олар допты жерден алуға болады, бұл заңсыз әрекет болып есептелмейді. Дегенмен, қақпашылар допты қолында алып жүре алмайды, бірақ оны дриблингке жібере алады. Ойыншы аяғымен допты көкке көтеріп, оны алып жүруге болады.