Кіріспе
Чарльз Диккенстің әкесі, Корольдік теңіз күштері еңбекақы кеңсесінің қызметкері Джон Диккенс (21 тамыз 1785 – 31 наурыз 1851) – әйгілі ағылшын жазушысы Чарльз Диккенстің әкесі және оның жартылай автобиографиялық романы «Дэвид Копперфильд» романындағы Мистер Микоубер кейіпінің прототипі болды.
John Dickens (21 August 1785 – 31 March 1851) was the father of famous English novelist Charles Dickens and was the model for Mr Micawber in his son's semi autobiographical novel David Copperfield.
Өмірбаян
Уильям Диккенстің (1719–1785) және Элизабет Боллдың (1745–1824) ұлы Джон Диккенс Гэмпширдегі Портсмут қаласындағы Корольдік Әскери-теңіз флоты жалақы кеңсесінде клерк болып жұмыс істеді. 1809 жылдың 13 маусымында Лондонның Сент-Мэри-ле-Странд қаласында Элизабет Барроуға үйленді, одан сегіз бала дүниеге келді. Кейіннен ол Лондонға, содан кейін Чатэмге ауыстырылды. 1822 жылы Лондонның Камден Таун қаласына қайта оралып, Сомерсет Хауста жұмыс істеді. Джон Диккенс өзінің шағын табысымен өсіп келе жатқан отбасын асырау қиыншылығына тап болды. Көп ұзамай оның қарыздары соншалықты үлкенге жетіп, қарыздарын төлеу үшін жиһаз бен күміс заттарды қоса алғанда, үйдің барлық мүлігі сатылды. Оның барлығы сегіз баласы болды, ең үлкені – Франсис Элизабет Диккенс, ал екіншісі – Чарльз Диккенс. Джонның қарыздары тым ауыр болды және ол борышкерлер түрмесіне қамалды. Осы жағдай Чарльздың он екі жасында мектепті тастап, фабрикада жұмыс істеуіне себеп болды, өйткені ол әкесінің қатысуынсыз 'үйдің басшысы' мен күнкөріс табушыға айналды.
Маршалси түрмесі
Ұлы Чарльз оны "ақша туралы түсініксіз, көңілді мүмкіндік іздеуші" деп сипаттаған, кредиторларын қанағаттандыра алмаған Джон Диккенс 1824 жылғы 20 ақпанда 1813 жылғы Төлемсіз борышкерлер заңы бойынша Маршалси борышкерлер түрмесіне қамалды, себебі ол нан пісіруші Джеймс Керрге 40 фунт стерлинг және 10 шиллинг қарызы болған еді. 1824 жылғы сәуірде оның әйелі Элизабет төрт кішкентай баласымен бірге Маршалсиде күйеуіне қосылды. Джон Диккенс үш айдан кейін, 1824 жылғы 28 мамырда, анасы Элизабет Диккенстің қайтыс болуының нәтижесінде босатылды. Осы мұра күтіліп, Диккенс түрмеден босату туралы өтініш берді және ол қабылданды. Төлемсіз борышкерлер заңына сәйкес Диккенс кредиторларына төлеуді ұйымдастырды, ол отбасымен бірге Маршалсиден 12 жасар ұлы Чарльз пансионда тұратын миссис Ройланс үйіне көшті. Бірнеше жылдан кейін Джон Диккенс қайтадан қысқа мерзімге қарыз үшін түрмеге қамалды және оның ұлы Чарльз жалақысының кепілімен достарынан ақша қарыз алғанда ғана босатылды. Бірақ түрмеден шыққаннан кейін Джон Диккенс бірден ұлының сол достарына ақша сұрап хат жазды. Ол Томас Бирдке жазған хатында ұлы Альфредтің "күнделікті Хэмпстедке барып-келіп, би кепшіктерімен билеп жүргенін" айтты.
Кейінгі жылдар
Кейін ол журналист болды, ал 1828 жылы өзінің әйгілі ұлы сияқты парламенттік тілші ретінде жұмыс істеді. Чарльз Диккенс жазушы ретінде танымал болғанда, Джон Диккенс ұлын жиі ұятқа қалдырды, Чарльздың достары мен баспагерлерінен құпия түрде ақша қарыз сұрап, ұлының жас қолжазбаларының беттерін сатты. Эдвард көшесі кейін Микоубер көшесі деп аталды. Әкесінің қаржылық қиындықтарына алаңдаған Чарльз Диккенс 1839 жылғы наурыз айында Альфингтондағы Майл Энд коттеджін ата-анасы мен кіші інісі Август үшін жалға алды. Мақсаты – Джонды Лондоннан мүмкіндігінше алыс, жайлы жағдайда орналастыру болды, сонымен қатар Чарльздың ұялуын азайтуға тырысты. Бірақ Джон Диккенс Чарльздың достары мен баспагерлеріне ақша сұрап хат жазуын тоқтатпады. Ол әйелімен бірге 1842 жылы Лондонға қайтып келді. 1851 жылғы 31 наурызда Джон Диккенс несеп жолының инфекциясынан қайтыс болды. Чарльз Диккенс әйеліне жазған хатында Джон Диккенс несеп қуығының ауруымен ұзақ уақыттан бері азаптанып жүргенін, бірақ жағдайын жасырып, емделуге мүмкіндік болмайынша күйін жасырғандығын айтты. Отадан кейін Джон Диккенс бірнеше күн бойы өмірі сақталды, содан кейін қайтыс болды. Өлім куәлігінде өлім себебі: "Ескі тік тұрып қалғандықтан несепжолдың жарылуы және одан кейін несеп инфильтрациясынан ұрықшаның шіруі" деп көрсетілген. Диккенс өзінің жартылай автобиографиялық романы "Дэвид Копперфилдте" әкесінің бейнесін Уилкинс Микоубер кейіпкері арқылы көрсетті. Микоубер Сити-роудтағы Виндзор террасасында тұрды. Бұл Микоубер көшесінен оңтүстікке қарай орналасқан, ол бұрын Эдвард көшесі деп аталған. Джон Диккенс Хайгейт зиратында жерленді, ал 1863 жылы оның денесі әйелі Элизабеттің денесімен бірге қойылды.
Танымал мәдениетте
Джон Диккенсті 2017 жылғы "Рождествоны ойлап тапқан адам" фильмінде Джонатан Прайс сомдайды. Фильм Чарльз Диккенстің "Рождестволық ән" повесінің 1843 жылы жазылып, дайындалу тарихын көрсетеді.