Кіріспе

1921-1965 жылдар аралығында қолданылған американдық иммиграциялық квоталар жүйесі. Ұлттық тектік формула – 1921-1965 жылдар аралығында Америкада қолданылған иммиграциялық квоталардың жиынтығы, ол ұлттық тегіне сүйене отырып, Шығыс жарты шардан иммиграцияны шектеді. Бұл шектеулер заңнама мен федералдық актілерді қамтыды. Онжылдықтар аралығында әрбір заңға немесе шектеуге есеп беретін бір формула болған жоқ, себебі әр заң бойынша масштаб, факторлар және демографиялық ерекшеліктер өзгерді. Сондықтан, Ұлттық тектік формула АҚШ-тың иммиграциялық және көші-қон заңдарындағы сандық деректерді ескеретін шаралар жинағы ретінде қарастырылады.

Тарих

АҚШ-та тұратын шетелдік туған халқының құрамына сүйенген, елдерге квота шектеулерін орнатудың уақытша шаралары 1921 жылы («Төтенше квота заңы») және 1924 жылы («1924 жылғы иммиграция заңы») енгізілді. Бұл шаралар 1920 жылғы АҚШ халқының жалпы санына қатысты әр ұлттың үлесіне негізделген тұрақты квота жүйесімен алмастырылды, ол 1929 жылдың 1 шілдесінен күшіне енді және 1965 жылдың 1 желтоқсанына дейін американдық иммиграциялық заңнаманы реттеді (сол кезде 1965 жылғы иммиграция және ұлттық мәртебе заңы оны жойды). Ұлттық тектік формула 1920 жылғы халық санағы деректеріне сәйкес есептелген халықтың қазіргі этникалық құрамын сақтауға бағытталған. Солтүстік және Оңтүстік Америкадан иммиграция шектеулерсіз жүргізілді.

Ел бойынша бірінен соң бірі енген заңдар бойынша квоталар

Төменде Шығыс жарты шардан иммиграция бойынша елдерге қатысты тарихи квоталар тізімделген. Бұл квоталар 30 маусымда аяқталатын белгілі салық жылдарында қолданылған және 1921 жылғы «Шұғыл квота заңынан» бастап 1965 жылғы соңғы квота жылына дейінгі иммиграция заңдары мен түзетулеріне сәйкес есептелген. 1922 және 1925 жылдардағы жүйелер шетелдік туғандардың санақ деректеріне негізделген және уақытша шаралар ретінде қарастырылды. 1920 жылғы АҚШ халқының санағына негізделген толық Ұлттық тектік формула 1929 жылдың 1 шілдесінде күшіне енді.

Жылдық Ұлттық квота
1921 жылғы заң
1924 жылғы заң
1952 жылғы заң
1922%
1925%
1930%
1965%
288 0.08%
100 0.06%
100 0.07%
100 0.06%
230 0.06%
124 0.08%
100 0.07%
100 0.06%
7,451 2.08%
785 0.48%
1,413 0.92%
1,405 0.89%
1,563 0.44%
512 0.31%
1,304 0.85%
1,297 0.82%
302 0.08%
100 0.06%
100 0.07%
100 0.06%
14,357 4.01%
3,073 1.87%
2,874 1.87%
2,859 1.80%
301 0.08%
228 0.14%
100 0.07%
5,619 1.57%
2,789 1.69%
1,181 0.77%
1,175 0.74%
1,348 0.38%
124 0.08%
116 0.08%
115 0.07%
3,921 1.10%
471 0.29%
569 0.37%
566 0.36%
71 0.02%
5,729 1.60%
3,954 2.40%
3,086 2.01%
3,069 1.94%
67,607 18.90%
51,227 31.11%
25,957 16.89%
25,814 16.28%
3,294 0.92%
100 0.06%
307 0.20%
308 0.19%
5,638 1.58%
473 0.29%
869 0.57%
865 0.55%
75 0.02%
100 0.06%
100 0.07%
100 0.06%
28,567 17.35%
17,853 11.61%
17,756 11.20%
42,057 11.75%
3,854 2.34%
5,802 3.77%
5,666 3.57%
1,540 0.43%
142 0.09%
236 0.15%
235 0.15%
2,460 0.69%
344 0.21%
386 0.25%
384 0.24%
92 0.03%
100 0.06%
100 0.07%
100 0.06%
3,607 1.01%
1,648 1.00%
3,153 2.05%
3,136 1.98%
12,202 3.41%
6,453 3.92%
2,377 1.55%
2,364 1.49%
31,146 8.70%
5,982 3.63%
6,524 4.24%
6,488 4.09%
2,465 0.69%
503 0.31%
440 0.29%
438 0.28%
7,419 2.07%
603 0.37%
295 0.19%
289 0.18%
24,405 6.82%
2,248 1.37%
2,784 1.81%
2,697 1.70%
912 0.25%
131 0.08%
252 0.16%
250 0.16%
20,042 5.60%
9,561 5.81%
3,314 2.16%
3,295 2.08%
3,752 1.05%
2,081 1.26%
1,707 1.11%
1,698 1.07%
2,388 0.67%
100 0.06%
226 0.15%
225 0.14%
77,342 21.62%
34,007 20.65%
65,721 42.76%
65,361 41.22%
6,426 1.80%
671 0.41%
845 0.55%
942 0.59%
359 0.10%
221 0.13%
200 0.13%
700 0.44%
Еуропадан келгендердің жалпы саны
356,135 99.53%
161,546 98.10%
150,591 97.97%
149,697 94.41%
Азиядан келгендердің жалпы саны
1,066 0.30%
1,300 0.79%
1,323 0.86%
3,690 2.33%
Африкадан келгендердің жалпы саны
122 0.03%
1,200 0.73%
1,200 0.78%
4,274 2.70%
Барлық елдерден келгендердің жалпы саны
357,803 100.00%
164,667 100.00%
153,714 100.00%
158,561 100.00%

Жеңілдіктер мен жою

1952 жылғы Иммиграция және азаматтық туралы заң Ұлттық шығу тегі формуласын сақтап, оны жеңілдетті. Ол 1920 жылғы халық санағына негізделген үлестерді өзгертіп, нәсілдік шектеулерді жойды, бірақ ұлттық шығу тегі бойынша шектеулерді күйінде қалдырды. Президент Гарри Трумэн ұлттық квоталарды қолдануын тоқтатуды талап етіп, заңға вето қойды, бірақ Конгресс оның ветосын күштен шығарды. Бұл квоталар Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Еуропадан қабылданған 600 000 босқынға қосымша берілді. 1965 жылғы Иммиграция және азаматтық туралы заң Ұлттық шығу тегі формуласын жойды және Батыс және Шығыс жарты шарлар үшін бір-бір квоталық жүйе енгізді. Бұл американдық иммиграция саясатындағы маңызды өзгеріс болды.